Dapperheidsonderscheidingen

In de databank dapperheidsonderscheidingen staat iedereen die voor 1963 een dapperheidsonderscheiding kreeg. Degenen die na deze datum een onderscheiding ontvingen zijn om privacy- of operationele redenen niet opgenomen.

Gebruiksaanwijzing

De databank kent 3 zoekmogelijkheden: op achternaam (trefwoord), op onderscheiding en op jaartal. U kunt een zoekveld of een combinatie ervan gebruiken. Bij iedere persoon is krijgsmachtdeel, wapen of dienstvak vermeld (wanneer bekend). Ook staat de actie erbij waarvoor de onderscheiding is gekregen.

Bij gebruik van ‘Toegekend (KB) vanaf jaar’ en ‘Tot en met jaar’ zit soms veel tijd tussen de feitelijke actie en de toekenning van de onderscheiding. Zo werden er tot na 1883 nog Militaire Willems-Ordes toegekend voor het beleg van de Citadel van Antwerpen (1832) en zijn de meeste onderscheidingen voor de Meidagen 1940 pas na de Tweede Wereldoorlog toegekend.

Militaire Willems-Orde

Militaire Willems-Orde.

Onderscheiding voor dapper gedrag

Dapperheid kan niet worden aangeleerd. Vaak is dapper gedrag pas zichtbaar in een onverwachte, levensbedreigende situatie waarin iemand boven zichzelf en anderen uitstijgt. Een persoon krijgt een dapperheidsonderscheiding dan ook op basis van handelen. Daarnaast speelt zo’n onderscheiding een belangrijke rol in de maatschappij: dapper gedrag is immers een voorbeeld voor anderen.

Geschiedenis

Tijdens het Franse bewind (1795-1814) was de Nederlandse bevolking vertrouwd geraakt met een stelsel van ridderorden en onderscheidingen. De Republiek der Verenigde Nederlanden had namelijk nooit een dergelijk stelsel gekend. Dat veranderde met de nieuwe grondwet van 1813. Veel Nederlanders waren toen nog trouw aan Napoleon en Frankrijk. Om hen aan Nederland te binden besloot de koning om nieuwe Nederlandse ridderorden in te stellen.

Dapperheidsonderscheidingen voor en na de Tweede Wereldoorlog

Tussen 1815 en 1940 kende het Koninkrijk der Nederlanden de onderscheidingen:

  • de Militaire Willems-Orde (1815);
  • de Medaille (later: het Kruis) voor Moed en Trouw (1839/1898);
  • het Eresabel (1855);
  • de Eervolle Vermelding (1815/1877).

Sinds 1940 kent het Koninkrijk der Nederlanden de onderscheidingen:

  • de Militaire Willems-Orde (1815/1940);
  • het Verzetskruis (1946);
  • de Bronzen Leeuw (1944);
  • de Verzetsster Oost-Azië (1948);
  • het Bronzen Kruis (juni 1940);
  • het Kruis van Verdienste (februari 1941);
  • het Vliegerkruis (augustus 1941).

Lees meer in het Handboek Onderscheidingen