Defensie gaat een pijpleiding van 67 kilometer vervangen en verplaatsen tussen Klaphek en Best. Dit heeft gevolgen voor eigenaren van percelen waar de pijpleiding in de grond ligt of komt te liggen. Daarnaast zijn Rijkswaterstaat, ProRail, 4 waterschappen en 13 gemeenten in de provincies Utrecht, Gelderland en Brabant betrokken. De aanleg van de vervangende pijpleiding staat gepland voor begin 2028 en duurt ongeveer 2 jaar.
Over de pijpleiding
De pijpleiding is van groot belang voor Nederland en de NAVO. Het is een van de pijpleidingen waarmee de Defensie Pijpleiding Organisatie brandstof vervoert naar militaire vliegvelden in Nederland. Het ondergrondse pijpleidingennetwerk is ook verbonden met andere NAVO-bondgenoten in Europa en met Schiphol. De pijpleiding speelt daarom een belangrijke rol in het beschermen van Nederlands grondgebied en het luchtruim van de Benelux.
Pijpleidingen zijn een duurzame manier om brandstof te transporten, op een veilige manier voor mens en milieu. In Nederland vervoert Defensie er kerosine mee.
Een betere plek voor een grotere pijpleiding
De bestaande pijpleiding is aangelegd in 1954 en is door zijn leeftijd en dekkingsmanco’s aan vervanging toe. Bij een dekkingsmanco ligt de pijpleiding niet diep genoeg volgens de wettelijke eisen. De pijpleiding nu vervangen kost minder dan de levensduur verlengen van de huidige pijpleiding.
Ook de behoefte aan brandstof is bij Defensie en haar NAVO-bondgenoten de afgelopen 70 jaar toegenomen. Defensie wil daarom de diameter van de pijpleiding vergroten van 17 centimeter naar 28 centimeter.
De omgeving waarin de pijpleiding ligt, is in 70 jaar sterk veranderd. Bij het vervangen van de pijpleiding kijkt Defensie daarom gelijk naar een betere ligging voor de toekomst.
Gemeentes waar de pijpleiding vervangen moet worden
- Best
- Boxtel
- Culemborg
- Heusden
- Lopik
- Maasdriel
- Oirschot
- Oisterwijk
- ’s-Hertogenbosch
- Vijfheerenlanden
- Vught
- West Betuwe
- Zaltbommel
De totale lengte van de nieuwe pijpleiding is ongeveer 67 kilometer. Hiervan is in 2021 al 7 kilometer vervangen tussen de gemeentes Hedel en Vlijmen.
Zoekgebied in kaart gebracht
Kaart zoekgebied nieuwe pijpleiding DPO tussen Klaphek en Best.
Het is duidelijk in welk zoekgebied de pijpleiding moet komen te liggen. Binnen dit zoekgebied zijn mogelijke tracés bedacht. In juni 2026 wordt het voorkeurstracé in het ontwerp-projectbesluit ter inzage gelegd.
U kunt een pdf-bestand downloaden met een kaart van het zoekgebied. U ziet dan meer details van het zoekgebied.
Uitgangspunten voor ligging nieuwe pijpleiding
Tijdens de vervanging moet de huidige pijpleiding blijven werken. Daarom kan de nieuwe pijpleiding niet op precies dezelfde plek als de huidige pijpleiding komen. Verder geldt voor de ligging:
- Naast of dichtbij de bestaande leiding; of wanneer dit niet kan:
- Bundelen met bestaande kabels en leidingen in de grond; of wanneer dit niet kan:
- Nieuwe locatie zoeken buiten bewoonde gebieden.
Afstemming met ruimtelijke plannen
Defensie houdt rekening met andere ruimtelijke ontwikkelingen in het gebied, zoals het project Delta Rhine Corridor. Dit is een project om meerdere ondergrondse buisleidingen en gelijkstroomverbindingen aan te leggen tussen Rotterdam en de Duitse grens. De Delta Rhine Corridor loopt van west naar oost en kruist daardoor de Defensiepijpleiding in Boxtel die van noord naar zuid loopt.
Voor het deel van de nieuwe leiding van Lopikerkapel tot en met de A15 is er al de wens om deze vlakbij de bestaande pijpleiding te leggen. Tussen Boxtel en Best kan de leiding misschien gebundeld worden met de bestaande Gasunieleiding. Dit heeft minder gevolgen voor de omgeving.
Dit gebeurt er (proces)
Dit project is van nationaal belang en valt hierdoor onder het Rijksprojectbesluit. Dit betekent dat de Minister van Defensie de besluitvorming coördineert en samen met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uiteindelijk bepaalt waar de pijpleiding gaat lopen. U kunt tussendoor wel reageren op de plannen.
Het Rijksprojectbesluit is een ruimtelijk besluit en lijkt op een bestemmingsplan van een gemeente. Daarin staat wat het Rijk met een bepaalde ruimte gaat doen.
5 stappen
Bij het project worden de 5 stappen van een projectprocedure gevolgd.
De projectprocedure begon toen Defensie bekendmaakte dat ze de pijpleiding gaat vervangen (de kennisgeving).
Defensie heeft hiervoor 2 documenten gepubliceerd waar 6 weken op gereageerd kon worden: het voornemen om de kerosinepijpleiding te vervangen en het voorstel voor participatie (hoe u betrokken wordt en kunt reageren).
In deze periode is er een digitale informatieavond geweest.
Na de kennisgeving begon de verkenning. Deze fase loopt nog. Defensie zoekt naar een geschikt tracé. En kijkt welke effecten dit heeft op de omgeving.
Defensie heeft op 18 januari 2024 de concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau (cNRD) gepubliceerd waar 6 weken op gereageerd kon worden. In de cNRD staat beschreven welke alternatieven er zijn en welk onderzoek naar milieueffecten noodzakelijk is.
In deze periode zijn er 3 inloopavonden en een online informatie bijeenkomst geweest.
De 44 reacties (zienswijzen) op de cNRD heeft Defensie samengevoegd in de Inspraakbundel concept-Notitie Reikwijdte en Detailniveau.
De zienswijzen worden verwerkt in een Nota van Antwoord. Hierin geeft Defensie aan hoe met uw zienswijze is omgegaan en in welk kader (het Milieueffectrapport, dan wel de verdere tracé-uitwerking). De Nota van Antwoord wordt uiteindelijk gepubliceerd. Dit gebeurt samen met het ontwerp-Projectbesluit en de Milieueffectrapportage (MER) die ter inzage komen te liggen.
Uit de verschillende opties kwam uiteindelijk een voorkeur voor de beste ligging (planuitwerking). Bij de keuze is rekening gehouden met informatie die belanghebbenden, organisaties en overheden aanleveren. Daarnaast worden bijvoorbeeld ook techniek, kosten en toekomstvastheid beoordeeld, net als de milieueffecten.
De planuitwerking is afgesloten met een voorbereidingsbesluit voor een gebied tussen de gemeente Lopik en gemeente Oirschot. Dit is een regeling van anderhalf jaar die voorkomt dat er op de locatie die de voorkeur heeft, ontwikkelingen mogen die het aanleggen van de pijpleiding in de weg staan.
Als de ministers van Defensie en van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening akkoord zijn wordt de planuitwerking opgenomen in het ontwerp-projectbesluit. Naar verwachting is dit juni 2026. Daar kan 6 weken op gereageerd worden. Ook volgen er informatiebijeenkomsten.
Participatieplan
Defensie vindt het belangrijk dat iedereen die betrokken is bij het project ervan weet, zodat zij erover mee kunnen denken. In een voorstel voor participatie (participatieplan) beschrijft Defensie hoe ze de verschillende partijen betrekt bij het project. Dit kan per fase anders zijn en het participatieplan kan daarom in de loop van de tijd wijzigen.
Een idee van de pijpleiding in de grond.
Huidige pijpleiding blijft voorlopig liggen
Als de nieuwe pijpleiding klaar is, wordt de huidige pijpleiding buiten bedrijf gesteld. Het verwijderen van de leiding is geen onderdeel van de opdracht en wordt later opgepakt.
Informatiebijeenkomsten
Defensie hield al verschillende bijeenkomsten om u te informeren over het pijpleidingtracé. Als in juni 2026 het ontwerp-projectbesluit ter inzage wordt gelegd, worden er informatiebijeenkomsten georganiseerd om u onder andere te informeren over het voorkeurstracé.
Vragen en aanmelden voor nieuwsbrief
Heeft u vragen over de vervanging van de pijpleiding tussen Klaphek en Best? Wilt u meedenken? Of wilt u de nieuwsbrief ontvangen? Laat het weten via het contactformulier.