Pijpleidingnetwerk

Defensie vervoert vliegtuigbrandstof via een eigen ondergronds pijpleidingnetwerk naar militaire en civiele vliegvelden. De Defensie Pijpleiding Organisatie (DPO) haalt deze brandstof uit raffinaderijen en opslagterminals in de Europoort-Botlek.

Kaartje Nederland met het DPO pijpleidingnetwerk. Informatie staat op de pagina Pijpleidingnetwerk onder het onderwerp Defensie pijpleidingen.

DPO-pijpleidingnetwerk in Nederland.

Depots

Het DPO-pijpleidingnetwerk is verbonden door depots (DPO-pompstations). Een depot bestaat uit meerdere opslagtanks van 1.250 m3 tot 5.000 m3 groot. Het centrale depot ligt in Pernis (Poortugaal). Hier zit de centrale controlekamer (CCK) van de DPO. Deze is 24 uur per dag, 7 dagen per week bemand door operators. Er zijn ook depots in Klaphek en Markelo. De vliegbases Volkel, Gilze-Rijen en Eindhoven krijgen via deze depots kerosine aangeleverd. Vliegbasis Leeuwarden krijgt de vliegtuigbrandstof via een ondergrondse leiding vanaf het Friese depot Deinum. Binnenvaartschepen bevoorraden deze opslagplaats.

Naast transport kan de DPO de vliegtuigbrandstof ook (tijdelijk) opslaan in eigen opslagtanks.

Kaartje West-Europese pijpleidingstelsel. Informatie staat op de pagina Pijpleidingnetwerk onder het onderwerp Defensie pijpleidingen.

Het West-Europese stelsel is 5.500 kilometer lang.

550 kilometer leiding in Nederland

Het DPO-pijpleidingnetwerk in Nederland is zo’n 550 kilometer lang. Het maakt deel uit van het Central Europe Pipeline System (CEPS).  Dit West-Europese stelsel van leidingen en installaties is 5.500 kilometer lang en strekt zich uit over Nederland, Frankrijk, België, Duitsland en Luxemburg. Ook de Verenigde Staten doen mee als grootste militaire klant. De brandstof gebruikt dit land voor haar Amerikaanse bases in Europa.

Ongeveer 90% van het pijpleidingsysteem is bestemd voor civiele transporten. Vliegvelden zoals Schiphol, en buiten Nederland de vliegvelden Zaventem en Frankfurt, zijn daarbij de grootste klanten.

Civiel gebruik heeft meerdere voordelen:

  • Door continu gebruik (24/7) is het systeem altijd bedrijfsgereed.
  • De kennis van het personeel is up-to-date.
  • Door gebruik en opbrengsten wordt het systeem in stand gehouden.

In bijzondere omstandigheden, zoals bij een crisis, hebben militaire transporten voorrang op civiele transporten.

Feiten over pijpleidingen in Nederland

  • Afstand: 550 kilometer (vergelijkbaar met afstand Amsterdam–Parijs).
  • Ligging nieuw gelegde leidingen: 1.20 meter diep. Leidingen van 50/60 jaar oud liggen minder diep.
  • Materiaal: gelaste pijpdelen van naadloos getrokken dikwandig staal.
  • Bescherming: polyethylene bekleding en kathodische bescherming (voor tegengaan aantasting staal).
  • Transport: kerosine.
  • Hoeveelheid kerosine (jaarlijks): ruim 4,5 miljard liter. Schiphol is met 2 miljard liter de grootste civiele afnemer.
  • Flow gemiddeld: tussen 60.000 en 500.000 liter per uur.  
  • Capaciteit hoofdleiding: 550.000 liter per uur (evenveel als 14 tankauto’s).
  • Maximale druk: 80 Bar.
  • 1e aanleg: rond 1957.