Achterstallig onderhoud vastgoed vraagt om ingrijpende keuzes

Decennialang was er niet genoeg geld voor het Defensievastgoed. Hierdoor werkt en slaapt veel personeel in gebouwen die in slechte staat verkeren. Met het oog op de doorontwikkeling van onze krijgsmacht en in het licht van de huidige internationale dreigingen zijn er ingrijpende keuzes nodig om het vastgoed toekomstbestendig te maken. Daarom deelde staatssecretaris Christophe van der Maat vandaag de contouren en uitgangspunten van het nieuwe Strategisch Vastgoedplan 2022 (SVP 2022) met de Tweede Kamer.

Vergroot afbeelding Een gebouw op de Koning Willem 3 kazerne.
Een gebouw op de Koning Willem 3 kazerne dat inmiddels is gerenoveerd.

Het SVP 2022 moet rond de zomer klaar zijn. In het plan staat hoe Defensie de komende 10 tot 15 jaar haar vastgoed concentreert, verduurzaamt en vernieuwt. Defensie wil, als goede werkgever, een moderne en veilige werk- en leefomgeving op de juiste plek bieden, met oog voor het gezinsleven van het personeel. Door het (regionaal) concentreren en samenbrengen van eenheden kunnen zij gemakkelijker samen oefenen. Dit verbetert de operationele gereedheid. 

Het waarom en het doel

Het nieuwe vastgoedplan is om 4 redenen noodzakelijk:

  • Het huidige Defensievastgoed is versnipperd, verouderd, inefficiënt en het belemmert de gereedstelling en bedrijfsvoering. De actuele dreigingen vragen om meer operationele inzetbaarheid van Defensie en daar draagt het juiste vastgoed aan bij.
  • Goed, modern en veilig vastgoed is een belangrijke randvoorwaarde om een aantrekkelijke werkgever te zijn. Het moet daarbij op de juiste locatie staan, met oog voor het gezinsleven van onze mensen.
  • Het vastgoed is nu onvoldoende duurzaam. We willen onze afhankelijkheid van aardgas verkleinen en CO2 uitstoot verkleinen.
  • De onderhoudsachterstanden zijn zo groot, dat het budget en de omvang van het vastgoed uit balans zijn. Het onderhoudsbudget wordt nu vooral gebruikt voor acute zaken. Zonder maatregelen nemen de onderhoudskosten en daarmee de disbalans alleen maar toe.

Het doel is om te komen tot een vastgoedportefeuille die het takenpakket optimaal ondersteunt, bijdraagt aan de werkbeleving en (financieel) toekomstbestendig is. Daarnaast moet het vastgoed duurzaam zijn en zorgen voor meer verbondenheid met de samenleving en de regio. Bijvoorbeeld door nauwere samenwerking met lokale onderwijsinstellingen en bedrijven.

Momenteel verkent Defensie hoe regionaal concentreren een bijdrage kan leveren aan de doelstelling om tot een toekomstbestendige vastgoedportefeuille te komen. Daarbij hanteert Defensie een reeks uitgangspunten op het gebied van zowel onszelf als onze omgeving:

  • Concentratie van eenheden en expertisen; door samen te oefenen verhogen we onze operationele gereedheid.
  • Concentratie op de juiste plek met moderne gebouwen; we willen een aantrekkelijke werkgever zijn voor huidig én nieuw personeel.
  • Behoud van oefen- en trainingsmogelijkheden en vergunningsruimte.
  • Een vastgoedportefeuille die duurzaam en financieel houdbaar is.
  • Verbinding maken met maatschappelijke opgaven zoals wonen, stikstofreductie, ruimtelijke ordening, klimaatdoelstellingen, energietransitie, vergroening en maatschappelijke opvang.
  • Defensie sterk maken voor regionale werkgelegenheid en/of bedrijvigheid.
  • Defensie nodigt regio’s uit om mee te denken in oplossingen.

Volgende stappen

Defensie heeft in Nederland bijna 10.000 gebouwen verdeeld over meer dan 350 locaties.  Duidelijk is dat het transformeren van de vastgoedportefeuille geen ‘big bang’ wordt, maar een gefaseerd en complex proces is. Er zijn nog geen besluiten genomen, maar waar dat nu al kan, wil Defensie stappen maken.  Daarom gaan Defensie en het Rijksvastgoedbedrijf de komende periode in gesprek met verschillende regio’s om tot uitgewerkte plannen te komen. Bijvoorbeeld voor:

  • Concentratie 11 Luchtmobiele Brigade. De huidige locatie in Schaarsbergen is erg verouderd, versnipperd en heeft onvoldoende ontwikkelruimte. In combinatie met vliegbasis Deelen is dit een strategische locatie die zich leent voor het concentreren van de eenheden in Schaarsbergen.
  • Concentratie Korps Commandotroepen. Er wordt in de regio Roosendaal/Rucphen gezocht naar een oplossing voor de toekomstige ontwikkeling van het Korps Commandotroepen. Hierbij wordt ook de nieuw te bouwen schietfaciliteit in Ossendrecht betrokken.
  • Concentratie eenheden Assen en Havelte. Op dit moment lijkt de kazerne in Havelte een geschikte concentratielocatie voor de eenheden die nu in Assen en Havelte zitten. Inzet is het behoud van werkgelegenheid in de regio.
  • Concentratie ondersteunende eenheden. Op verschillende locaties in het land wordt er gekeken naar de mogelijkheid om een nieuwe kazerne te bouwen waar diverse ondersteunende eenheden samengebracht kunnen worden.