Opsporingsteam marechaussee teruggekeerd uit Oekraïne (video)

Het Forensisch- en Opsporingsteam van de marechaussee is gistermiddag teruggekeerd uit Oekraïne. De specialisten deden daar de afgelopen 2 weken onderzoek naar mogelijke oorlogsmisdaden, nadat het land 100 dagen geleden werd binnengevallen door Rusland. De resultaten zijn aangeboden aan het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Vergroot afbeelding Personen op een vliegveld.
Het team werd op Vliegbasis Eindhoven onthaald.

Het team bestond uit zo’n 30 personen. Bij terugkeer op Vliegbasis Eindhoven werden ze verwelkomd door onder anderen minister van Defensie Kajsa Ollongren en Commandant Marechaussee luitenant-generaal Hans Leijtens. Ook de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof, Karim Khan, was aanwezig.

Verzoek van Oekraïne

De Nederlandse specialisten waren op verzoek van de Oekraïense autoriteiten, onder de vlag van het ICC, afgereisd. Het Oekraïense Openbaar Ministerie heeft op dit moment onvoldoende capaciteit om zelf alle ‘crime scenes’ te onderzoeken. Het land vroeg daarom het Internationaal Strafhof en EU-lidstaten om hulp bij het onderzoek. Onderzoek doen naar strafbare feiten in binnen- en buitenland onder moeilijke omstandigheden is één van de primaire taken van de KMar. Het lag daarom voor de hand om het onderzoeksteam te sturen. 

De specialisten deden de afgelopen weken in Oekraïne onderzoek en stelden onder meer bewijs veilig. Zij namen getuigenverklaringen op en verzamelden digitale info van bijvoorbeeld camera’s en computers. Uit die bewijslast moet blijken of vervolging mogelijk is.

Risico’s

De hele operatie was niet zonder risico, hoewel een directe confrontatie met Russische militairen in of rondom Kiev zeer onwaarschijnlijk werd geacht. Wel bestond er een continue dreiging van beschietingen en de aanwezigheid van niet-ontplofte munitie. De risico’s werden beperkt door EOD- en medisch personeel mee te nemen en door de eigen beveiliging van de ‘binnenring’ door de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten van de marechaussee.

Het onderzoeksteam bestond onder meer uit forensische, digitale en tactische opsporingsambtenaren van de marechaussee. Maar ook een patholoog van het Maastricht Universitair Medisch Centrum, een tolk, medisch personeel, experts van de Explosieven Opruimingsdienst (EOD) en het BSB-team maakten hiervan deel uit.

Video: Marechaussee keert terug uit Oekraïne

Terugkeer marechaussee vanuit Oekraïne

[Beeldtekst: Kajsa Ollongren, minister van Defensie]
Ik ben vandaag hier op Eindhoven omdat ons team, ons forensisch onderzoeksteam, terugkwam uit Oekraïne. We hebben daar ontzettend belangrijk werk gedaan voor het Internationaal Strafhof. En ik wilde hen graag persoonlijk welkom heten en ook bedanken voor hun werk. 

[Beeldtekst: Karim Khan, prosecutor International Criminal Court ICC]
Je kunt het best bewijsmateriaal verzamelen, zo kort mogelijk nadat de vermeende misdaad is gepleegd. Verse sporen waarmee niet is geknoeid, die verzameld zijn en een bewijsketen hebben, worden betrouwbaarder en authentieker geacht en zullen zwaarder doorwegen bij onafhankelijker rechters. Het snelle inzetten van het Nederlandse team heeft gezorgd voor een concrete snelle vooruitgang. Dit is de grootste operatie in de geschiedenis van het Openbaar Ministerie. Op 17 mei werd een team van 42 mensen ingezet in Oekraïne van wie 30 uit Nederland. De snelheid en de efficiëntie waarmee ze werden ingezet en de feedback die ik van mijn stafleden en van de Oekraïners heb gekregen tonen het resultaat aan en daar moeten we op voortbouwen. Ik heb gisteren vernomen dat andere landen de samenwerking van het Nederlandse team met het Openbaar Ministerie willen volgen.

[Beeldtekst: majoor Kim Moerman, plaatsvervangend commandant van de Brigade Recherche]
Ik denk dat wij als marechaussee in deze samenstelling bij uitstek hiervoor zijn uitgerust. Dat we ook de juiste expertises hebben, maar ook de juiste mindset en de kennis en ervaring, om dit in dit soort gebieden in omstandigheden te doen. Het is niet makkelijk, maar ik denk dat wij hier staan en er zijn als het erop aankomt, en dat hebben we de afgelopen periode laten zien.

[Wapenschild Koninklijke Marechaussee. Linkerhelft beeld kleurt blauw. Beeldtekst: Koninklijke Marechaussee, als het erop aankomt.]