C-130 Hercules-transportvliegtuig

De Lockheed C-130H Hercules is een middelzwaar transportvliegtuig. Het is met name bedoeld voor het vervoer van  militair personeel en materieel. Ook worden er humanitaire hulpvluchten mee gemaakt. De Hercules is dankzij een achterlaadklep niet afhankelijk van speciale beladingsfaciliteiten op luchthavens.

Lees ook: Defensie vindt opvolger voor C-130 Hercules (16 juni 2022)

Specificaties

  • fabrikant: Lockheed
  • aantal: 4 (2 C-130H’s en 2 verlengde C-130H-30’s)
  • lengte C-130H: 29,8 meter
    lengte C-130H-30: 34,4 meter
  • breedte: 40,5 meter
  • hoogte: 11,7 meter
  • motoren: 4 Allisons T56-A-15LFE
  • vermogen: 4.591 pk per motor
  • gewicht C-130H: 34.400 kilo (leeg); maximaal gewicht 70.450 kilo (inclusief brandstof en belading)
  • kruissnelheid: 546 kilometer per uur
    maximumsnelheid: 610 kilometer per uur
  • vliegbereik: circa 5.500 kilometer
  • registratienummers: G-273, G-275, G-781 en G-988
  • kleur: grijs
  • in gebruik bij: Koninklijke Luchtmacht

Taken

De Lockheed C-130 is een middelzwaar transportvliegtuig dat tot 17.500 kilo, 128 infanteristen of 92 parachutisten over een afstand van circa 5.500 kilometer kan vervoeren.

De Hercules kan landen op en opstijgen van zeer primitieve vliegvelden met korte start- en landingsbanen. Achterin de romp bevindt zich een grote laadklep voor het in- en uitladen van goederen. Door deze achterlaadklep kan het toestel laden en lossen zonder gebruik te hoeven maken van beladingsfaciliteiten op luchthavens. Deze klep kan tijdens de vlucht ook worden geopend om parachutisten te laten springen.

STOL

Het transporttoestel is een hoogdekker, aangedreven door 4 T56-A-15LFE turbopropmotoren. Hij dankt zijn zogenoemde STOL-capaciteiten (short take off and landing) onder meer aan die 4 relatief zware motoren. Dit maakt het toestel bij uitstek geschikt voor crisisbeheersingsoperaties en het verlenen van humanitaire hulp in onherbergzaam terrein.

Het vliegtuig wordt daarnaast ingezet voor evacuatie van gewonden. In dat geval kunnen er 92 brancards aan boord.

Aankoop

De Koninklijke Luchtmacht bestelde in 1993 2 toestellen in navolging van meer dan 40 andere luchtmachten. Deze toestellen zijn van het type C-130H-30. Bij deze verlengde versie is er achter de cockpit een stuk tussengeplaatst van 2,54 meter en aan de achterkant van de romp een stuk van 2,03 meter.
Nederland ontving de 1e Hercules in maart 1994, gevolgd door een 2e toestel in oktober van dat jaar. In 2004 bestelde Nederland nogmaals 2 Hercules-vliegtuigen. In maart 2010 arriveerde de 1e, in juli van dat jaar de 2e.

Inzet

De Herculessen voeren vaak humanitaire vluchten uit in het buitenland. Het 1e Hercules-vliegtuig van de luchtmacht werd kort na ingebruikname in 1994 al ingezet voor humanitaire hulpverlening in Rwanda. In 1995 en 1996 was een toestel onder meer ingedeeld bij een internationale vloot transportvliegtuigen die vanuit Italië zorgde voor de bevoorrading van de SFOR-eenheden in Bosnië.  

Humanitaire hulpvluchten werden verder onder meer uitgevoerd naar gebieden in Midden- en Zuid-Amerika en Afrika. Vaak betrof het hulpvluchten die op verzoek van het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking werden gemaakt naar door natuurrampen getroffen gebieden.  

Tijdens de Kosovo-crisis in 1999 bewezen de C-130-toestellen hun waarde door Nederlandse eenheden in het gebied te bevoorraden. Ook brachten ze hulpgoederen voor Kosovaarse vluchtelingen naar Albanië.

Luchtbrug Oekraïne

In juli 2014 zet Nederland de toestellen in als luchtbrug tussen Oekraïne en Nederland. De militaire transportvliegtuigen vervoeren slachtoffers van vlucht MH17 van Malaysia Airlines die 17 juli neerstortte met 298 passagiers aan boord.

Libië

Het transporttoestel kwam ook in actie toen Libië begin 2011 in chaos werd gestort door de opstand tegen dictator Moammar al-Qadhafi. Op 24 maart evacueerde een Hercules 9 Nederlanders en 33 burgers van andere nationaliteiten uit de hoofdstad Tripoli.

Mali

De Verenigde Naties proberen met de missie Minusma de veiligheid en stabiliteit in Mali te herstellen. Van november 2021 tot mei 2022 opereerde een C-130 Herculesdetachement vanaf het vliegveld in Bamako. De inzet van het C-130-transportvliegtuig gebeurde in rotatieverband met Noorwegen, Denemarken en Portugal. Ze ondersteunden de missie met transport van personen en vracht. Het meest werd gevlogen op Timboektoe in het hart van Mali. In totaal heeft de C-130 ruim 300 uren gevlogen boven Mali.

Afghanistan

Eind 2001, begin 2002 werden de toestellen ingezet voor het vervoer van hulpgoederen naar de regio rond Afghanistan. Ook brachten ze Nederlandse en militairen van het NAVO-bondgenootschap met hun uitrusting naar Afghanistan. Hiervoor waren de toestellen enige tijd gestationeerd op het vliegveld van Trabzon in Turkije.

In april 2002 nam een toestel vanaf het vliegveld Manas in Kirgizië deel aan operatie Enduring Freedom. De Hercules vormde samen met soortgelijke toestellen uit Noorwegen en Denemarken een transportdetachement. De afgelopen jaren is de Hercules veel ingezet voor incidentele vluchten van en naar Afghanistan. Vanaf oktober 2005 werd een Hercules met bijbehorend personeel voor een jaar gestationeerd op het vliegveld van Kabul voor de internationale NAVO-vredesmacht ISAF.

Sinds januari 2008 werd de C-130 Hercules ingezet in de Verenigde Arabische Emiraten. Van hieruit verzorgde het Forward Support Element Mirage (vooruitgeschoven bevoorradingseenheid) tot 2010 het luchttransport van Camp Mirage (nabij Dubai) naar Afghanistan.

Evacuatievluchten

Van 18 tot en met 26 augustus 2021 zette Defensie 2 C-130-toestellen in tijdens de evacuatievluchten vanuit Kabul, Afghanistan. De vluchten begonnen 3 dagen nadat de Taliban het land volledig in handen namen. Bij de evacuaties ging het om Nederlanders, maar ook om mensen met een andere nationaliteit. Verder evacueerde Defensie Afghanen die gevaar liepen in eigen land omdat  zij voor Nederland of tijdens Nederlandse missies hebben gewerkt. De C-130 Hercules-transportvliegtuigen vormden een luchtbrug tussen Kabul en Islamabad in Pakistan.

Stationering

De 4 Hercules-transporttoestellen zijn ingedeeld bij 336 Squadron op Vliegbasis Eindhoven. De 4 vliegtuigen zijn vernoemd naar 4 Nederlanders die belangrijk zijn geweest voor de Koninklijke Luchtmacht:

  • G-273 (Ben Swagerman, Ridder Militaire Willems-Orde)
  • G-275 (Joop Mulder, Ridder Militaire Willems-Orde)
  • G-781 (Bob van der Stok)
  • G-988 (Willem den Toom)