Patriot-luchtverdedigingssysteem

Patriot is een grondgebonden luchtverdedigingswapensysteem voor de middellange afstand. Het systeem is ontworpen voor de luchtverdediging tot een hoogte van ongeveer 20 kilometer en een afstand van 60 kilometer. Het wapensysteem kan helikopters, bemande en onbemande vliegtuigen, ballistische raketten en kruisraketten uitschakelen. Het kan meerdere doelen tegelijk volgen en meerdere onderscheppingen tegelijk uitvoeren. 

Een Patriot-systeem (Phased Array Tracking Radar to Intercept On Target) gebruikt een radar voor doelopsporing, classificatie en identificatie. De radar geleidt de raketten die op meerdere lanceerinrichtingen staan naar het te onderscheppen doel.

Nederland beschikt over 3 vuureenheden met elk een eigen radar, vuurleidingscentrale en meerdere lanceerinrichtingen. Er is materiaal voor een 4e vuureenheid, deze dient als reserve om de andere 3 vuureenheden inzetbaar te houden bij (groot) onderhoud.

Het wapensysteem is ondergebracht bij het 802 Squadron van het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando in Vredepeel. Voor de inzet van het wapensysteem zijn ook communicatiemiddelen, onderhoudspersoneel, logistieke ondersteuning en force protection nodig.

Luchtbeeld

De AN-MPQ53-radar kan in een hoek van 120 graden tientallen kilometers ver kijken. Het systeem kan meerdere doelen tegelijk volgen. De radar detecteert en volgt doelwitten en begeleidt raketten er naartoe. Het luchtbeeld kan ook worden gedeeld met andere eenheden.

Raketten

Nederland beschikt voor de uitschakeling van doelen over PAC-2 en PAC-3-raketten.

PAC-2

De PAC-2-raket is 5,3 meter lang, weegt 900 kilo en bereikt dankzij de raketmotor een snelheid van Mach 5. Ze hebben een springkop van 91 kilo en een nabijheidsontsteker. De raket ontploft in de buurt van het doelwit, dat wordt vernietigd door de wolk van scherven.

PAC-3

De PAC-3-raket is 5,2 meter lang, weegt 312 kilo en bereikt dankzij de raketmotor een snelheid van Mach 5. De PAC-3 heeft geen explosieve springkop. De raket schakelt het doel uit door er tegenaan te vliegen, het zo genoemde hit-to-kill. De PAC-3 is voorzien van een ingebouwde zoekkop en bijzonder doeltreffend tegen zeer snelle ballistische raketten en kruisvluchtwapens.
Een lanceerinrichting kan tot 4 PAC-2-raketten of 16 PAC-3-raketten worden beladen.

Specificaties PAC-2

  • fabrikant: Raytheon
  • lengte: 5,3 meter
  • diameter: 41 centimeter
  • gewicht: 900 kilo
  • snelheid: ruim 5.000 kilometer per uur

Specificaties PAC-3

  • fabrikant: Lockheed Martin
  • lengte: 5,12 meter
  • diameter: 25 centimeter
  • gewicht: 312 kilo
  • snelheid: ruim 5.000 kilometer per uur

Up to date

Nederland heeft de Patriot sinds 1987. Vanaf maart 2007 is het systeem in 2 fasen gemoderniseerd. In de 1e fase zijn de radar en de systeemsoftware verbeterd. De 2e fase betrof de aanschaf van Patriot Advanced Capability Phase-III (PAC-3) raketten met een aantal lanceerinrichtingen en een aanpassing van de vuurleidingcentrales.
Het wapensysteem wordt steeds gemoderniseerd. Revisies en modificaties van radar, vuurleidings- en vuurverdelingscentrale maken dat de systemen tot 2040 weer up-to-date voorbereid zijn op dreiging vanuit de lucht.

Automatisch

Het Patriot-systeem kan volledig automatisch opereren, dus zonder dat een mens iets hoeft te doen. Bij een onderschepping van een ballistische raket berekent het systeem zelf het beste moment om te vuren. De bemanning fungeert als operator en supervisoren kiest of er daadwerkelijk gevuurd wordt.

Inzet

De Patriot werd vooral bekend tijdens de Golfoorlog in 1991. Toen werden Nederlandse Patriots ingezet in Turkije en Israël. Tijdens de Golfoorlog van 2003 werden opnieuw systemen ingezet in Turkije. 3 systemen beschermden toen de steden Diyarbakir en Batman tegen aanvallen vanuit Irak. In 2012 werd het systeem opnieuw naar Turkije gestuurd. 2 jaar lang beschermden luchtverdedigers met 2 vuureenheden de bewoners van de Zuid-Turkse stad Adana tegen (raket)aanvallen vanuit Syrië.

NAVO-landen

Nederland is samen met Duitsland, Spanje, Griekenland en de Verenigde Staten een van de NAVO-landen die beschikken over het PATRIOT-wapensysteem.

Video: uitleg Patriot-luchtverdedigingssysteem

Patriot-luchtverdedigingssysteem