Squadrons Vliegbasis Leeuwarden

322 Squadron

Het F-35-squadron op Leeuwarden is 322 Squadron. Dit squadron heeft een zogenoemde Quick Reaction Force taak. Het staat altijd paraat voor luchtverdediging van het NAVO-luchtruim. Bijvoorbeeld voor Air Policing-missies aan de oostgrens van Europa. Het squadron traint regelmatig met bondgenoten in binnen- en buitenland om de kennis en kunde op het hoogste tactische niveau op peil te houden. Het sterke squadron is daardoor wereldwijd inzetbaar.

Voor de bewaking van het luchtruim van de Benelux, staat het squadron een aantal maanden per jaar paraat voor de Quick Reaction Alert. Dit gebeurt om de beurt met andere squadrons in Nederland en België.

Geschiedenis

322 Squadron is 12 juni 1943 in Engeland opgericht. Het heette toen 322 Dutch Squadron Royal Air Force. De vliegers waren Nederlanders die naar Engeland waren gevlucht. 322 Squadron nam onder andere deel aan de Slag om Arnhem en de luchtgevechten om de corridor in Brabant.

Polly Grey

Op het embleem van het squadron staat de mascotte van het squadron: Polly Grey, een grijze roodstaartpapegaai. De allereerste Polly Grey werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door een squadronvlieger gekocht in London.

323 squadron

Het 323 Air Combat Development Centre (ACDC) is het kenniscentrum van het Air Combat Command (ACC). Het 323 ACDC ontwikkelt, test en traint tactieken, procedures en concepten met de wapensystemen van het ACC. Het 323 ACDC organiseert ook bekende trainingen, zoals Frisian Flag en de Weapons Instructor Course.

Kenniscentrum

Voorgedragen vliegers en militairen volgen bij 323 Squadron de Weapons Instructor Course (WIC). Dit is een training en scholing van wapeninstructeurs. De internationale opleiding duurt 6 maanden. Deelnemers worden voorgedragen vanuit noordelijke NAVO-bondgenoten in Europa.

Het 323 Air Combat Development Centre ontwikkelt tactieken voor het wapensysteem van de F-35 en test en evalueert ook operaties van het gevechtsvliegtuig om alle squadrons volgens dezelfde afspraken te laten werken.

323 Squadron is daarmee het Europese kenniscentrum voor tactische gevechtsvliegoperaties.

Geschiedenis

De wieg van 323 Squadron stond op Vliegbasis Twenthe, toen daar in 1948 de eerste Gloster Meteors Mk4-jachtvliegtuigen binnenkwamen. Ze werden ingedeeld bij de Jachtvliegschool. Het besluit om voor deze nieuwe straalvliegtuigen 323 als jachtvliegsquadron op te richten werd 15 november 1948 definitief.

Naar Leeuwarden

Jachtvliegers van de Jachtvliegschool werden klaargestoomd voor de Meteor, en voor hun verhuizing naar Vliegbasis Leeuwarden. Op 28 januari 1949 werden de eerste 8 Meteors overgevlogen. Leeuwarden werd zo de eerste operationele vliegbasis van Nederland die over straaljagers beschikte.

306 Squadron

Inlichtingenproducten verwerken, exploiteren en verspreiden. Dat doen de beeldanalisten en inlichtingenanalisten van 306 Squadron door de zogeheten PED-cell (processing, exploitation and dissemination). Dit gebeurt zo zorgvuldig mogelijk om burgerslachtoffers en nevenschade te voorkomen. PED-cell ondersteunde de afgelopen jaren missies in Afghanistan (Resolute Support) en Midden-Oosten (Inherent Resolve) .

Het opdoen van ervaring met PED-capaciteit bij 306 Squadron vormde de opmaat voor de komst van onbemande MQ-9 Reaper. Vanaf 2022 beschikt de luchtmacht over deze onbemande vliegtuigen.

Met de komst van de MQ-9 Reaper werd het 306 squadron voor de NAVO ingezet aan de oostgrens, en vliegen de toestellen in Roemenië. De vliegers en analisten werken vanuit de PED-cell op vliegbasis Leeuwarden.

In 2026 worden de MQ-reapers ook uitgerust met bewapening.

Geschiedenis

306 Squadron werd oorspronkelijk in 1953 opgericht als fotoverkenningseenheid. Het was in de jaren ‘90 onder meer actief tijdens de oorlog in voormalig Joegoslavië. Later was de eenheid belast met opleiding van piloten. Het squadron werd in 2010 gedeactiveerd en in september 2018 heropgericht.

Ondersteunende squadrons

Vliegbasis Leeuwarden heeft 2 ondersteunende squadrons: 921 en 922 Squadron.

922 Squadron

922 Squadron vervult platformtaken zoals luchtverkeersbeveiliging en meteorologie. Voordat vliegers de lucht in gaan geeft het squadron bijvoorbeeld een uitvoerige briefing over de weercondities tijdens de vlucht. Verder zorgt het squadron voor brandweer en de bewaking van onder meer de vliegbasis en de F-35–gevechtsvliegtuigen. Ook voor uitgezonden eenheden levert het pelotons om mensen en materieel in het missiegebied te bewaken. 

Emblemen squadrons Vliegbasis Leeuwarden