Kapitein Saminna van den Bulk
Rob Gieling
Test met nieuwe mobiele landingsbaanverlichting
Als de stroom uitvalt en back-up systemen falen, staat een vlieger voor een uitdaging. Want zonder verlichting langs de landingsbaan is het lastiger landen. Daarom beschikt de luchtmacht nu over nieuwe Mobile Operation Strip kits (MOSkit). Deze week waren de gebruikerstesten van deze vliegensvlug neer te zetten baanverlichting.
Met een druk op de knop lichten twee groene aanhangwagens op Vliegbasis Deelen op. De tientallen energiezuinige ledlampen en het besturingssysteem vormen samen de MOSkit. Het Commando Lucht- en Ruimtestrijdkrachten beschikte al over vier sets met 'ouderwetse' lampen. Maar die hadden hun beste tijd inmiddels gehad, vertelt de projectleider van de luchtmacht Lindert Bogers: “Ze waren inmiddels al zo’n dertig jaar oud. Onderdelen waren niet meer te krijgen. Het systeem was niet meer in stand te houden. We hadden vier kits, maar in feite was er nog 1,5 bruikbaar.”
Daarom is in 2022 een project gestart om het systeem te vervangen. De wereld is intussen opgeschrikt door de Russische inval in Oekraïne. De dreiging in Europa neemt toe. Het maakt dat het belang van een bruikbare, moderne kit groeit. Defensie kocht drie nieuwe kits op zes aanhangwagens van fabrikant S4GA. Die leverde de systemen al aan zeker twintig krijgsmachten (waaronder Duitsland) en ook luchthaven Schiphol gebruikt een MOSkit.
Lamp vervangen of een ander probleem? De werkplaats van Woensdrecht kan dit allemaal zelf oplossen. Het systeem is namelijk uitgerust met QR-codes, die toegang bieden tot handleidingen.
Flexibel optreden
Hoog tijd om de kit te testen op Vliegbasis Deelen. De Luchthavendienst parkeert de twee aanhangwagens voor de landingsbaan. Wat meteen opvalt? “De luchtmachters moeten de kit zelfstandig kunnen opzetten”, vertelt Bogers. “Dat gaat lastig als je de kit, in een container, op een trailer moet plaatsen. Daarom is onze kit uitgerust met een speciale dissel. De aanhangwagens mogen, door deze in hoogte verstelbare trekhaak, onder andere zowel achter een VW Amarok, als een Scania-vrachtwagen vervoerd worden.” Daarnaast kan de kit onder een helikopter worden gehangen en in een vliegtuig worden vervoerd, middels de haken en ogen op de kit.
De aanhangwagens passen zowel achter een Amarok pick-up als een Scania-vrachtwagen.
Snel inzetbaar, dus. De luchtmachters rijden aan weerszijden van de baan. Als er een piepje klinkt, halen ze er een lamp uit en plaatsen die langs de baan. “De eis is om de lampen langs de zijkant op dertig of zestig meter van elkaar te plaatsen, met een maximum van honderd meter”, legt Bogers uit. Een wieltje onderaan de wagen meet deze afstand nauwkeurig en maakt geluid als er een lamp neergezet moet worden. “Zo kunnen we een landingsbaan van maximaal drie kilometer uitzetten.”
"We kunnen een landingsbaan van maximaal drie kilometer uitzetten.”
Zelfvoorzienend dankzij zonnepanelen
Bovendien is het systeem zelfvoorzienend. Zet je de lampen terug in de wagen, dan laden ze op. Op het dak van de wagen zitten zonnepanelen, die de lampen van energie kunnen voorzien. Hoe lang de lichtbronnen meegaan, hangt af van hoe fel ze schijnen. Bij slecht weer moeten de lampen harder schijnen om voor de vlieger goed zichtbaar te zijn. Op vol vermogen gaan ze minimaal 120 uur mee, maar bij ‘normaal’ gebruik is dit dus langer.
Ondertussen gaat het plaatsen van de gele units gestaag. Vooraan de baan prijkt een set lampen die, in de vorm van een pijl, de richting van de baan aangeeft voor de vlieger. Daarna volgen de groene lampen, dwars over het asfalt: de start van de baan. Witte lampen staan langs de baan, waar een stuk verderop de rode lampen het einde aangeven.
PAPI
De kit bevat ook een PAPI. Deze Precision Approach Path Indicator is een visueel hulpmiddel voor vliegers tijdens het landen. Door het rode en witte licht ziet de vlieger of het aanvliegen van de baan met de juiste hellingshoek gebeurt, voor een veilige landing. Het systeem beschikt daarnaast over functionaliteiten voor inzet met nachtzichtapparatuur (infrarood).
Out-of-area
De MOSkit kan worden ingezet in een extreme noodsituatie, als bijvoorbeeld een vliegbasis geen stroom heeft. “Het systeem is bovendien erg bruikbaar voor out-of area-operaties. Denk bijvoorbeeld aan het markeren van een landingsplek voor helikopters. Of wanneer een geïmproviseerde landingsbaan wordt gemaakt door de collega’s van de landmacht”, somt Bogers op.
In een half uur maken de luchtmachters de baan gereed. Met een druk op de knop gaan alle lichten wederom aan. Dan is het wachten op de ultieme test. Wanneer de duisternis is ingevallen, klinkt het bulderende geluid van een Cougar boven de luchtmachtbasis. Met hulp van de uitgezette mobiele kit landt de helikopter op de baan.
De MOSkits worden gestationeerd op Vliegbasis Woensdrecht. Klaar voor inzet, wanneer dit nodig is. Want het systeem is nu volledig operationeel.
