Jopke Rozenberg-van Lisdonk
Eerste foto: Daniel Diggelmann; tweede foto: KLu
1
Conversie instructeur-vliegers op nieuwe PC-7 MKX van start
De eerste vier vlieginstructeurs van 131 EMVO (Elementaire Militaire Vliegeropleiding) Squadron zijn inmiddels begonnen aan hun omscholing naar de nieuwe PC-7 MKX. Deze conversietraining volgen zij bij vliegtuigfabrikant Pilatus in Buochs, Zwitserland.
Na twee weken theorieopleiding startte op 12 oktober het praktijkdeel op het nieuwe lesvliegtuig. Die dag maakten twee instructeurs hun eerste trainingsvlucht, een dag later de andere twee. Voor kapitein Jort was zijn eerste vlucht op het nieuwe toestel extra bijzonder: hij bereikte op 12 oktober de mijlpaal van tweeduizend vlieguren op de PC-7.
Totaal zullen zestien vliegers in Zwitserland de conversietraining volgen. De overige vliegers krijgen die in Nederland volgens het train-de-trainer-principe. Voorafgaand krijgt iedereen een centrifugetraining op het Centrum voor Mens en Luchtvaart in Soesterberg. De PC-7 MKX kent namelijk betere prestaties met hogere G-krachten dan de 'Mk.1', waarmee de EMVO nu nog vliegt.
De omscholing maakt deel uit van het project Vervanging Initiële Vliegeropleidingscapaciteit (VIVOC). Daarmee vervangt de luchtmacht niet alleen de huidige PC-7-vloot, maar vernieuwt ook de manier waarop toekomstige vliegers worden opgeleid. De nieuwe PC-7 vormt straks samen met simulators, virtual reality en digitale leermiddelen een geïntegreerde leeromgeving. Daarbij komt meer nadruk te liggen op competentiegericht opleiden en individuele leerpaden.
De eerste twee PC-7 MKX's worden volgens de huidige planning in mei 2027 op Vliegbasis Woensdrecht verwacht. De eerste praktijkopleiding met de nieuwe capaciteit staat gepland voor september 2027.
Foto: Reiser Simulation and Training GmbH
2
NH90-monteurs krijgen replica om aan te sleutelen
De luchtmacht krijgt een exacte kopie van een NH90 om aan te sleutelen. Deze zogenoemde ‘Maintenance Training Rig’ (MTR) is een praktijktrainer voor monteurs om onderhoudshandelingen goed te kunnen leren en oefenen. Tot de oplevering in november 2028 zullen daar nog operationele NH90’s voor worden ingezet.
Met de MTR zullen de praktijktrainingen van monteurs geen impact meer hebben op de operationele inzet van de maritieme gevechtshelikopters. Bovendien kunnen technici zelfstandiger trainen op de replica. De Duitse firma Reiser Simulation and Training GmbH begon op 10 november met de bouw van de machine.
De ontwikkeling van de MTR is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met Duitse en Franse NH90-gebruikers. Deze landen beschikken samen al over acht MTR’s. Nederland schaft een exacte kopie van de laatste Duitse marine MTR aan en sluit zich daarmee aan bij deze internationale gebruikersgroep. Door samen te werken in de instandhouding van de MTR, kunnen de betrokken landen de bijbehorende kosten gezamenlijk dragen en beperken.
Foto: Defensie
3
Oefening Coalition of the Willing van start in Polen
De luchtmacht neemt met F-35’s en ondersteunend personeel deel aan de multinationale oefening Koalicja. Die ging op 9 november van start en vindt grotendeels in Polen plaats. Het is een belangrijke stap in de voorbereiding van de Multinational Force-Ukraine (MNF-U). Deze troepenmacht van de Coalition of the Willing bereidt zich voor op de ondersteuning van de Oekraïense krijgsmacht na beëindiging van de oorlog.
Aan de oefening nemen in totaal circa 2.800 militairen uit elf landen deel. Nederland doet met enkele honderden militairen mee. De landmacht levert de grootste bijdrage. Naast de luchtmachtbijdrage met F-35's levert Nederland specialistische ondersteuning en stafpersoneel.
De militaire partnerlanden oefenen hoe een multinationale troepenmacht snel zou kunnen ontplooien naar en optreden in Oekraïne. Centraal bij de oefening staan de verplaatsing van personeel en materieel, de commandovoering in internationaal verband en de bescherming en bevoorrading van eenheden.
Koalicja staat onder leiding van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Polen verzorgt als gastland een groot deel van de logistieke en geneeskundige ondersteuning. Naast deze landen en Nederland doen België, Duitsland, Estland, Litouwen, Spanje, Turkije en Zweden mee.
Deelname aan de oefening betekent niet automatisch dat Nederland militairen gaat inzetten in Oekraïne. Mogelijke Nederlandse deelname aan een eventuele inzet in Oekraïne na de oorlog is onder voorbehoud van internationale en nationale politieke besluitvorming.
4
Tankink publiceert boek ‘MiG Killer’
Voormalig F-16-vlieger commodore Peter ‘Wobble’ Tankink schreef samen met journalist Olof van Joolen het boek ‘MiG Killer – Peter Tankink: van cockpit tot commandocentrum’. Daarin beschrijft de vlieger onder meer hoe hij op 24 maart 1999 een Servische MiG-29 neerschiet tijdens de NAVO-operatie boven Kosovo. Op 30 oktober presenteerden de auteurs de uitgave in het Nationaal Militair Museum in Soesterberg.
Hoe is het om in een F-16 onder zwaar vijandelijk vuur gevechtsmissies te vliegen? Of om Nederlandse militairen aan de andere kant van de wereld voor een levensgevaarlijke opdracht op pad te sturen? Commodore Tankink geeft in deze militaire biografie zijn ervaringen in eigen woorden weer. Hij werd bekend omdat hij als enige Nederlandse jachtvlieger na de Tweede Wereldoorlog een vijandelijke straaljager neerhaalde, maar was bij veel meer historische gebeurtenissen in onze recente militaire geschiedenis betrokken.
Tankink overhandigde het eerste exemplaar van het boek aan Ank Bijleveld, voormalig minister van Defensie. Het boek is voor € 22,99 te koop in de boekhandel.
Foto: sergeant-majoor Maartje Roos
5
NH90 begeleid Russische schepen op Noordzee
Begin november begeleidde een NH90 vier Russische schepen op de Noordzee. Dat deed de maritieme gevechtshelikopter van het Defensie Helikopter Commando in samenwerking met de hydrografische opnemingsvaartuigen Zr.Ms. Luymes en Zr.Ms. Snellius van de Koninklijke Marine.
Het Russische kwartet voer de Nederlandse wateren binnen vanuit het noorden. Het ging om een fregat, een tanker en twee vrachtschepen.
Foto: sergeant-majoor Jan Dijkstra
6
Fokker Services Group officieel servicecentrum voor C-390
Fokker Services Group (FSG) is door Embraer officieel aangewezen als geautoriseerd servicecentrum voor het militaire transportvliegtuig C-390 Millennium. In deze rol zal de organisatie uitgebreid onderhoud en ondersteuning bieden aan de Koninklijke Luchtmacht. Dit strategische partnerschap creëert een essentiële lokale infrastructuur die bijdraagt aan de operationele integratie en de langdurige inzetbaarheid van de militaire vloot.
De overeenkomst omvat onder meer technische en operationele ondersteuning op locatie. Daarvoor stelt FSG zogenoemde Field Service Representatives beschikbaar. Zij ondersteunen de ingebruikname van de C-390 en dragen bij aan de operationele inzetbaarheid van de toestellen.
Foto: Defensie
7
EU-onderhoud Patriots in Polen
Het onderhoud van Patriot-luchtverdedigingsraketten in Europa gaat plaatsvinden in Polen. Dat maakte de Amerikaanse overheid op 27 oktober bekend tijdens de vergadering van de National Armaments Directors. Het onderhoud in een Europees land mogelijk maken is een eerste belangrijke stap op weg naar NAVO 3.0.
De Europese onderhoudsfaciliteit verstevigt de sterke trans-Atlantische industriële samenwerking en verbetert de operationele beschikbaarheid van de Patriots. Met een vestiging in Europa kunnen toeleveringslijnen veiliger en doorlooptijden aanzienlijk verkort worden.
Nederland is een belangrijke kartrekker van deze samenwerking en werkt met Lockheed Martin en coalitiegenoten Duitsland, Zweden en Polen aan de vervolgstappen. Daarbij gaat het onder meer om de inrichting van de toeleveringsketens.
Tekst: kapitein Saminna van den Bulk. Foto’s: Rob Gieling
8
Mobiele baanverlichting voor noodsituaties
Een landingsbaan creëren als er ergens geen stroom is? Dan zorgt de Mobile Operation Strip kit (MOSkit) voor de noodzakelijke verlichting. Eind oktober waren de gebruikerstesten op Vliegbasis Deelen voor deze snel neer te zetten mobiele baanverlichting. Het systeem is inmiddels volledig operationeel.
Collega’s van de Luchthavendienst kunnen met de MOSkit in korte tijd een landingsbaan van maximaal drie kilometer creëren. Hiermee dragen zij bij aan een veilige landing voor vliegers. Dat is nodig in geval van noodsituaties, waarin de stroom uitvalt en fall back-systemen falen. Bovendien is het systeem zeer waardevol bij onderhoud aan de huidige baanverlichting en out-of-area operaties. De kits worden gestationeerd op Vliegbasis Woensdrecht. De werkplaats aldaar kan eventuele defecten, zoals een kapotte lamp, zelf oplossen.
Een MOSkit bestaat uit twee aanhangwagens. Beide wagens bevatten samen 92 energiezuinige LED-lampen; één wagen is tevens uitgerust met het besturingssysteem. In de wagen, die door zonnepanelen van energie wordt voorzien, laadt de verlichting automatisch op.
De MOSkit kan zowel over land als via de lucht ter plaatse worden gebracht. Door een in hoogte verstelbare dissel kan de aanhanger bijvoorbeeld zowel achter een Volkswagen Amarok als een Scania-vrachtwagen vervoerd worden. Door de lucht onder een helikopter of aan boord van een vliegtuig is ook mogelijk dankzij de haken en ogen op het systeem.
Het gebruik van een MOSkit is op zich niet nieuw. De luchtmacht had vier kits, maar heeft die nu na zo’n dertig jaar vervangen door drie nieuwe sets van fabrikant S4GA. De leverancier leverde het systeem al aan zeker twintig krijgsmachten, waaronder Duitsland. Ook luchthaven Schiphol maakt gebruik van een soortgelijke kit. Lees meer over de MOSkit in dit verhaal in de Defensiekrant. (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad)
Foto: sergeant-majoor Aaron Zwaal
9
Defensie koopt nieuwe Human Training Centrifuge
Het Centrum voor Mens en Luchtvaart (CML) ontvangt in oktober 2028 een nieuwe Human Training Centrifuge (HTC). Alle luchtmachtvliegers en die van 22 andere landen gaan ermee trainen. Ook astronauten zullen ervan gebruik maken. De apparatuur komt in een nieuw pand in Soesterberg te staan.
Met de aankoop beschikt Defensie binnen twee jaar over een internationaal richtinggevende trainings- en onderzoeksfaciliteit, die voldoet aan de hoogste standaarden van wetenschap en techniek. De HTC wordt geleverd door JFJ Aviation & Defence.
De huidige centrifuge stamt uit een periode net na de Tweede Wereldoorlog. Door het intensieve gebruik door militairen en astronauten uit eigen land en het buitenland is deze toe aan vervanging. Daarnaast zijn vliegtuigen, techniek en missies door de jaren heen ook veranderd, wat vernieuwing nodig maakt.
Foto's: sergeant Gregory Fréni
10
Nieuwe onderhoudshangaar NH90 geopend
De nieuwe Fellowshiphangaar op Business Park Aviolanda bij Vliegbasis Woensdrecht is op 28 oktober officieel geopend en in gebruik genomen. In de onderhoudshangaar werkt het 980 Squadron van het Air Support Command (ASC) samen met Fokker Services Group (FSG) aan de NH90.
De twee partijen voerden al vóór de komst van de nieuwe hangaar onderhoud uit aan de NH90 op Business Park Aviolanda. Met dit moderne gebouw krijgt dat gezamenlijke werk een vervolg. De afgelopen maanden werd het gebouw gebruiksklaar gemaakt en zijn de helikopters met het benodigde onderhoudsmaterieel verhuisd.
De naam van de hangaar is een verwijzing naar de Fokker 28 ‘Fellowship’ en symboliseert de verbinding tussen de Koninklijke Luchtmacht en FSG. Beide organisaties maken deel uit van het Hive Aerospace Collective, een samenwerkingsverband tussen de luchtmacht en de Nederlandse luchtvaartindustrie dat op en naast de vliegbasis is gevestigd.














