KAP Nico Schinkelshoek
SGTBDAV Brian Vonk en Koninklijke Marine
Onderzeeboot specialistisch ontmanteld
Nog één keer was de Walrus onlangs in het water te vinden. Op een ponton welteverstaan. De tocht van Den Helder naar Amsterdam luidde het laatste hoofdstuk in voor de onderzeeboot. Het vaartuig wordt in de hoofdstad namelijk gesloopt.
De vaartocht naar Amsterdam duurde minder dan een dag en werd uitgevoerd door een gespecialiseerd transport- en verschrotingsbedrijf. Alles onder begeleiding van het Commando Materieel en IT (COMMIT). Op het industrieterrein wordt de boot gedemonteerd, gerecycled en deels versmolten. Daar zijn 2 tot 3 maanden voor uitgetrokken. Vanwege de omvang van het vaartuig verloopt het project in delen. Dat de Walrus niet naar de hoogste bieder gaat, heeft alles te maken met de veiligheid.
De Walrus is al een tijdje niet meer in staat om zelf te varen. Verschillende installaties en onderdelen zijn in de afgelopen jaren verwijderd. Deze waren nodig om de overige 3 operationele onderzeeboten van de Walrusklasse voorlopig in stand te houden. Dit zijn Zr.Ms. Zeeleeuw, Zr.Ms. Dolfijn en Zr.Ms. Bruinvis.
De Walrus, die het voorvoegsel ‘Zijner Majesteit' (Zr.Ms.) niet meer mag voeren sinds de onderzeeboot 3 jaar geleden uit dienst werd gesteld, is de eerste onderzeeboot die naar de sloop gaat. Zr.Ms. Zeeleeuw volgt later.
De onderzeeboot gaat al even mee. De Walrus werd gebouwd in de jaren 80 en 90 in Rotterdam. Hoewel er voldoende liefhebbers zouden zijn, komen er voorlopig geen onderdelen van dit stukje varende geschiedenis in musea terecht. Pas als de hele klasse uit dienst is gesteld, kijkt de marine naar de opties hiervoor. Dit eveneens vanwege de veiligheid.
Met een lengte van 68 meter is de onderzeeboot van de Walrusklasse een indrukwekkend vaartuig. Eenmaal onder water is het onzichtbaar voor radar. De diesel-elektrische aandrijving zorgt ervoor dat de onderzeeboot - eenmaal varend op batterijen - een vrijwel geluidloos profiel heeft. Daardoor is de boot lastig op te sporen.
De laatste tocht roept gemengde gevoelens op. Bijvoorbeeld bij Ruud Ramaekers, de eerste operationele commandant van de Walrus in 1992. De huidige staat van het vaartuig geeft hem een ‘melancholisch’ gevoel, zegt hij bij het Defensiejournaal. “Ik heb een mooie tijd gehad met de bemanning in de eerste fase waarin de boot ging varen.”
Vooral de saamhorigheid aan boord zal hij nooit vergeten. Het ‘ultieme onderzeebootgevoel’, zoals hij dat noemt. Met ruim 50 mensen in een relatief kleine ruimte leer je elkaar immers snel kennen. Zowel professioneel als persoonlijk. “Je zit letterlijk en figuurlijk in een afgesloten ruimte die soms weken niet opengaat. Met elkaar moet je het doen.”
Een grotere energiecapaciteit door moderne batterijtechnologie, meer slagkracht met torpedo’s en kruisvluchtwapens en betere sensoren voor het verzamelen van inlichtingen. Het zijn enkele van de verbeterpunten van de 4 opvolgers uit de nieuwe Orkaklasse: Zr.Ms. Orka, Zr.Ms. Zwaardvis, Zr.Ms. Barracuda en Zr.Ms. Tijgerhaai. Ook deze boten gaan wereldwijd opereren. Net als de Walrus deed. De groepscommandant van de Onderzeedienst vergelijkt de Walrus bij het Defensiejournaal met een 35 jaar oude auto. “Die is niet meer zo modern als je zou willen”, aldus kapitein-ter-zee Wiebe van Beek. “De nieuwe Orkaklasse wordt top of the bill. Het werk dat de Onderzeedienst doet, kunnen we daarmee voortzetten.”
Na jaren trouwe dienst komt er een definitief einde aan het hoofdstuk van de Walrus. Maar hiermee begint ook een nieuwe fase voor de Onderzeedienst, benadrukt Van Beek. “We maken ruimte voor de nieuwe generatie.” Het is overigens nog wel even wachten op de nieuwe klasse. Volgens de planning arriveert de eerste onderzeeboot in 2033 in Den Helder. De Franse werf Naval Group levert het laatste vaartuig naar verwachting in 2037. Tot 2035 blijft de Walrusklasse in de vaart.