Sla over en ga naar de inhoud
Een vrouw in uniform communiceert door een portofoon, terwijl een schutter op de achtergrond zijn wapen richt.

Verschillende werelden, één uniform

Coen Heil

SGTBDAV Brian Vonk, Kick Smeets

Rol van reservisten steeds relevanter

Het is midden in de nacht als reservisten vanuit een uitkijktoren de omgeving observeren. Bij het ochtendgloren wacht een heel andere opdracht. Een deel van hen verruilt de observatiepost voor het oefenterrein, waar ze het als oefenvijand opnemen tegen de mariniers-in-opleiding van bak 26-2 tijdens hun eindoefening in de Marnewaard. De reservisten die eind oktober optreden als Opposing Forces (OPFOR), hebben uiteenlopende achtergronden. Wat hen samenbrengt, is de keuze om naast hun burgerbaan militair te zijn. Dat steeds meer mensen die keuze maken in deze roerige tijden is goed nieuws.

‘Militaire praktijk leren kennen belangrijk’

Korporaal BDA Claire (28) kwam via haar werk bij Defensie op het idee reservist te worden. Na haar universitaire studie Economics and Governance belandde ze als trainee bij de organisatie. Inmiddels werkt ze bij het Commando Materieel en IT (COMMIT), binnen Financial Control. Toch wilde ze meer zien dan de wereld vanachter haar bureau. “Ik wilde reservist worden vanwege de fysieke uitdaging en omdat ik graag buiten ben.” Via de reguliere aanmeldingsprocedure en een Algemene Militaire Opleiding (AMO) van 12 dagen werd ze reservist. De combinatie met haar burgerbaan bevalt haar goed; voor militaire opdrachten neemt ze onbetaald verlof op. Bovendien vindt ze het belangrijk om als defensiemedewerker ook de militaire praktijk te leren kennen. “Dan weet je ook wat er aan de andere kant gebeurt.”

KPLBDA Claire en SGTBDA Inge werkten al bij Defensie voordat zij reservist werden.

‘Kennismaking maakte indruk’

Sergeant BDA Inge (25) kwam juist vanuit een heel andere wereld bij Defensie terecht. Na haar bachelor Mondzorgkunde werkte ze als mondhygiënist, maar daar miste ze actie en maatschappelijke betekenis. Tijdens haar master Social Work maakte ze kennis met het traject Maatschappelijke Diensttijd (MDT) Missie. In dat programma ervaren jongeren tijdens een militair bivak 3 dagen het leven bij de krijgsmacht en doen ze daarnaast 40 uur vrijwilligerswerk. De kennismaking maakte indruk. Inge schreef haar afstudeerscriptie over het programma en kreeg na haar studie een baan aangeboden bij MDT Missie. Ook haar eigen belangstelling voor Defensie groeide. Inmiddels combineert ze een baan van 36 uur met het reservisten-bestaan. “Mijn leidinggevende is zelf oud-marinier en reservist en begrijpt dus goed dat militaire opdrachten soms voorgaan.”

Een observatiepost tijdens een koude nachtelijke wacht.

‘Wil als reservist iets toevoegen’

Bij korporaal BDA Dirk (34) speelde de belangstelling voor Defensie al veel langer. Op zijn achttiende meldde hij zich aan voor de officiersopleiding als voor de zeedienst aan het Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM). Door een instroomstop kon hij destijds niet beginnen. Hij ging studeren, werkte 8 jaar als zeilcoach bij TeamNL en is tegenwoordig zelfstandig fietscoach en bikefitter. Ook was hij 4 jaar Politie-vrijwilliger. De wens om zich maatschappelijk in te zetten bleef. “Zeker gezien de roerige tijden waarin we nu leven, wil ik als reservist graag iets toevoegen.”

Leren in de praktijk

De 3 reservisten zoeken ieder op hun eigen manier de afwisseling tussen hun burgerwerk en de militaire praktijk. Voor Claire speelt onder meer de fysieke uitdaging een rol. De oefening in de Marnewaard is niet haar eerste ervaring als oefenvijand. Eerder had ze deze rol bij een oefening van de Dienst Speciale Interventies (DSI), waarin onder meer een vliegtuigkaping werd nagebootst. Ook de logistieke kant van de oefening in de Marnewaard vindt ze interessant.

Inge leert vooral door mee te draaien. Als reservist kiest ze uit opdrachten waarvoor de marine mensen nodig heeft. De inzet als OPFOR is er één van. De nachtelijke observatiepost blijkt een stevige ervaring. Ze rekent op ongeveer 2 uur wacht, maar uiteindelijk zit ze 5 uur in de uitkijktoren. De kou maakt het er niet comfortabeler op.

Voor Dirk sluit de opdracht aan bij zijn ervaring als coach. Tijdens de oefening neemt hij een begeleidende rol op zich en speelt hij oefenvijand. Eerder trad hij ook op als oefenverdachte bij een DSI-training. De spanning van een oefening, inclusief knallen en militaire handelingen, valt hem reuze mee. De briefing is duidelijk en hij weet wat er van hem wordt verwacht. Juist dan komt het erop aan rustig te blijven en de taak zorgvuldig uit te voeren.

De inzet van reservisten als OPFOR maakt het oefenscenario realistisch en biedt waardevolle praktijkervaring.

Meer dan figuranten

De inzet van reservisten is voor de mariniers meer dan een manier om een oefening aan te kleden. Ze helpen scenario's realistischer te maken en ondersteunen bij praktische zaken, zoals het regelen van vervoer en materieel. Voor de reservisten zelf is het een kans om ervaring op te doen en te zien hoe mariniers onder druk functioneren.

Inge heeft bewondering voor de cursisten die het zwaar hebben tijdens de oefening. Claire ontdekt hoe omvangrijk de organisatie is achter zo'n oefening. Dirk neemt vooral mee hoe belangrijk rust en discipline zijn, ook als de omstandigheden uitdagend worden. “Bijvoorbeeld wanneer een tegenstander een handgranaat mijn kant opgooit.”

Routes komen samen

Een fulltime militaire loopbaan ambieert het drietal op dit moment niet. Ze willen alle 3 hun burgerwerk blijven combineren met militaire inzet. Hun achtergronden verschillen, net als de weg die hen naar Defensie bracht. In de Marnewaard komen die routes samen. Als reservisten dragen ze ditmaal bij aan de opleiding van mariniers, ieder vanuit hun eigen ervaring.

De eenzame wacht in de kou legt de basis voor de waardevolle gesprekken en lessen die na de oefening volgen.

Alle Hens

Editie 092026