André Twigt
AOOODND Danny Langbroek
MCM100-duikset verbreedt inzet Defensie Duikgroep
Binnen de militaire duikwereld voltrekt zich momenteel een technische revolutie. De MCM100-duikset van de Britse firma Avon is zo geavanceerd dat je er niet alleen dieper en veel langer mee kunt duiken. Door toepassing van een beproefde sensortechniek zet de apparatuur ook een flinke stap vooruit op het gebied van veiligheid. Daardoor biedt de duikset de cruciale mogelijkheid – zeker in deze tijd – om vitale datakabels en pijpleidingen tot op grotere diepte te onderzoeken en te beschermen.
De MCM100-duikset is een ingenieus stukje techniek dat een revolutie in de militaire duikwereld veroorzaakt.
De nieuwe apparatuur sluit perfect aan op de taken van de Defensie Duikgroep (DDG), volgens duikmeester sergeant ODND (bootsman) Jerry. Waaronder het opsporen en onschadelijk maken van eventuele verdachte objecten nabij infrastructuur en pijpleidingen in de Noordzee en de Atlantische Oceaan. Maar ook het onschadelijk maken van zeemijnen en zelfs indien nodig bijstand leveren aan een onderzeeboot in nood behoren daartoe. “Alle taken kunnen we straks tot op veel grotere diepte uitvoeren”, aldus Jerry.
Nu de DDG beschikt over eigen sets beginnen de mannen met opwerken.
Geen bellen, absolute stilte
Een van de grootste voordelen van de MCM100 is dat het systeem geen uitademingsbellen produceert. Dat is bij het werken met invloedsmijnen van groot belang. “Onze oude semi-gesloten rebreather-sets waren grotendeels ‘bellenloos’. Maar er ontsnapten nog steeds wel stroompjes kleine belletjes. En ook die wil je bij het duiken naar akoestische mijnen eigenlijk niet zien. Tijdens enkele proefduiken met de MCM100 merkten we pas hoe het is als er helemaal geen luchtbellen meer zijn. Er is daar beneden dan ook absolute stilte.”
De bootsman legt uit hoe het gesloten ademhalingssysteem van de MCM100 werkt. “Anders dan bij een persluchtset wordt uitgeademde lucht niet rechtstreeks in het water, maar in een gesloten kringloop geblazen. Een speciaal filter verwijdert vervolgens de uitgeademde koolstofdioxide en het systeem vult automatisch de benodigde zuurstof aan. Deze techniek maakt de set niet alleen stil, maar ook efficiënt in gebruik. Er gaat minder ademgas verloren, waardoor je vele uren langer onder water kunt blijven.”
De MCM100 is een slimme duikset die veel zelf regelt en controleert.
Slimme duikset
De MCM100 is een slimme duikset die veel zelf regelt en controleert. Zoals of het zuurstofgehalte juist is. Daarbij checkt het systeem of de verwijdering van de uitgeademde koolstofdioxide goed verloopt. “Een te hoge concentratie in de bloedbaan kan namelijk hoofdpijn, duizeligheid, verwardheid en uiteindelijk bewusteloosheid veroorzaken”, licht Jerry toe.
Met de elektronische bewakingssystemen houdt de MCM100 zogezegd onafgebroken de vinger aan de pols van de gebruiker. Uiteraard moet die de duik wel zelf goed uitvoeren en begrijpen hoe de apparatuur werkt. En vooral ook: hoe te handelen bij storingen.
Voor proefduiken in diep water zoekt de DDG een ondergelopen Duitse kalksteengroeve op.
Opwerken naar grotere diepte
De nieuwe set biedt de mogelijkheid om de operationele inzet naar grotere dieptes uit te breiden dan de 'oude' XMIX-set. Maar voordat de duikers die mogelijkheid volledig mogen benutten, moet er het nodige gebeuren. “Sinds deze maand hebben we allemaal onze eigen set en beginnen we met opwerken”, vertelt Jerry.
Te beginnen met het Clearing Diving Team Advanced, het diepduikteam dat bestaat uit de meer ervaren duikers. “Ter voorbereiding op de komst van de nieuwe apparatuur hebben we al proefgedoken tot ongeveer 60 meter. Dat gebeurde met geleende sets van de Duitse marine. Nu we zelf over de MCM100 beschikken, starten we binnenkort met het valideren van de duiktabellen.”
Duiktabellen
Duiktabellen zijn onmisbaar voor het veilig uitvoeren van diepe duiken. Ze geven aan hoelang een duiker op een bepaalde diepte kan blijven en welke opstijgprocedure daarbij hoort. Ook kun je ermee berekenen wanneer verplichte decompressie-stops nodig zijn en hoeveel tijd er minimaal tussen opeenvolgende duiken moet zitten. Bij diepduiken is dat van groot belang.
De onderwaterdruk perst met name stikstof in de bloedbaan. Bij het opstijgen moet dat gas op een gecontroleerde manier worden afgevoerd. Gebeurt dat te snel, dan kunnen gasbelletjes in het lichaam leiden tot levensgevaarlijke decompressieziekte.
De duikers worden tijdens de proefduiken nauwlettend in de gaten gehouden.
Veiligheid tot in kleinste details
Bij duiken tot zeer grote diepte komt vanzelfsprekend meer kijken dan alleen een geavanceerde duikset. In geval van bijvoorbeeld een storing in het elektronische systeem, moet hij kunnen terugvallen op een alternatieve ademgasvoorziening. Daarvoor worden volgens Jerry externe cilinders gebruikt. “Bij een duik op de maximale diepte moeten die flessen met het juiste luchtmengsel op een minder grote diepte klaar hangen. Hoe we dit proces precies gaan inrichten, moeten we nog tot in detail uitzoeken.”
Kenmerkend voor de set is de hoge mate van automatisering.
Meer vrijheid zonder seinlijn
Een andere verandering ten opzichte van werken met de oude apparatuur, is het ontbreken van de vertrouwde seinlijn. Via deze levensader communiceerde de duiker met de oppervlakteploeg. “De seinlijn was makkelijk, maar zonder ervaar je wel een grotere vrijheid”, aldus Jerry. “In plaats daarvan is er nu de Service Mark Buoy. Daarmee sturen we berichten naar boven voor extra zuurstof, assistentie van de reserve-duiker of wanneer we gereedschap nodig hebben.”
De komende maanden staan in het teken van ervaring opdoen.
Eerst valideren, dan verder verdiepen
De ingebruikname van de MCM100 betekent volgens Jerry het einde voor de bestaande duiktabellen. De oude zijn gebaseerd op perslucht en niet op de gasmengsels, waarmee de specialisten op nog grotere dieptes werken. “Wij gaan voor de Zweedse tabellen, want die valideert men op dit moment voor gebruik met de MCM100. Uiteraard valideren we de tabellen zelf ook. Bij duikveiligheid neem je altijd het zekere voor het onzekere. Pas daarna kunnen we het volledige potentieel van de nieuwe apparatuur benutten”, besluit de bootsman. En dat is goed nieuws in een tijd dat de dreiging onderwater toeneemt en alle mensen en middelen nodig zijn om die het hoofd te bieden.