KAP Arjen de Boer
SM Aaron Zwaal en archief Mediacentrum Defensie
Mariniers scherpen luchtverdedigings-skills aan op Kreta
Zonder goede luchtverdediging zijn militairen sitting ducks, zeker in tijden waarin aanvalsdrones een genadeloze opmars maken. Daarom stuurde het Korps Mariniers vorige maand Stinger-schutters naar de NATO Missile Firing Installation (NAMFI) op Kreta, voor de oefening Cerberus Thunder. Samen met landmachtcollega’s konden zij daar tijdens een Live Firing Exercise vanaf de schouder echte missiles verschieten.
De Stinger is een accuraat luchtverdedigingswapen voor doelen op korte afstand. Dat kunnen vliegtuigen of helikopters zijn, maar ook drones. Het is geen onbekend wapen voor het Korps Mariniers. Voorheen beschikten mariniers over een eigen Tegen Luchtdoelen (TL)-peloton. Tijdens de grote bezuinigingen van 2010 moest deze capaciteit echter het veld ruimen. Dat deed pijn en daarom zijn de mariniers blij dat de tijden veranderd zijn en er weer geld is voor eigen luchtverdedigers.
Klein stipje
Als korporaal van de mariniers Eli ’s ochtends vroeg op zijn schietpunt staat, kijkt hij uit over de Middellandse Zee. Het is een bewolkte dag voor het normaal zonovergoten Kreta. Ja, er hangt zelfs regen in de lucht, volgens de verwachtingen. Maar daar houdt Eli zich totaal niet mee bezig; zijn focus is gericht op de wolkenlucht. Daar ergens moet zo een klein stipje verschijnen, dat langzaamaan groter wordt. Het stipje is een drone, het doelwit dat de korporaal vandaag moet uitschakelen met een Stinger-luchtdoelraket. Als Stinger-schutter staat Eli niet alleen op het schietpunt. Naast hem staat een afvuurcommandant die samen met Eli de lucht afspeurt en het uiteindelijke commando geeft om te schieten.
Voor KPLMARNALG Eli (links) was het de eerste keer dat hij live met een Stinger schoot.
Juiste moment
Zodra de drone is gespot, ontstaat er laserfocus bij de mannen. Eli schroeft op commando een batterij-koelelement (BKE) in het afvuurmechanisme. Mede dankzij het BKE lockt de missile met hittezoekende kop vervolgens het doelwit. Dan klinkt er een aanzwellende pieptoon. Zodra die plaatsmaakt voor een continu geluid, heeft de Stinger het doelwit écht in het vizier. Ready for the kill, zeg maar. Eli roept: ‘Acquisitie!’ en zijn collega reageert met: ‘Bestrijden!’. Dan haalt de schutter de trekker over. Binnen een milliseconde volgt de lancering. Een flits, een knal, veel rook en opstuivend zand achter de schutter. Een rookspoor markeert de weg richting het doelwit en kort daarna volgt de hit.
De NAMFI-range op Kreta biedt de mogelijkheid om met diverse raketsystemen te schieten. Dit gebeurt altijd in veilige richting, vanaf een hoog punt, richting de Middellandse Zee.
Na het overhalen van de trekker volgt binnen een milliseconde de lancering.
Draagbaar wapensysteem
“Het was de eerste keer dat ik een echte Stinger heb verschoten”, zegt Eli even later in de kantine van de NAMFI op het Griekse eiland. “Dus ja, ik voelde wel gezonde spanning. Maar dat is goed. Ik vertrouwde op alle voorbereiding die we hebben gehad; alle skills & drills die we talloze malen hebben geoefend.”
Eli kent net als zijn collega’s het grote voordeel van de Stinger: de draagbaarheid. Dit maakt het een ideaal wapensysteem voor de Littoral Raiding Force, waarbinnen mariniers optreden met kleine Strike Teams tot 12 man. Deze moeten langere tijd compleet zelfstandig kunnen opereren, desnoods diep in vijandelijk gebied. Met genoeg wapens en ondersteuning om alleen – of met meerdere teams tegelijk – een harde klap uit te delen.
De Stinger is een relatief lichtgewicht wapen. Ideaal voor de nieuwe Strike Teams van het Korps Mariniers.
Mobiel en accuraat
“Let wel, de Stinger is geen aanvalswapen”, benadrukt adjudant van de mariniers Khai, belast met de leiding op Kreta. “Het is echt voor de verdediging; dus als er luchtdreiging is, kunnen teams Stingers meekrijgen.” En de kans op luchtdreiging is vaak groot. Dat laten de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten zien. Zeker vanwege de explosieve groei van het gebruik van drones die grote gebieden in de gaten houden en razendsnel tot de aanval kunnen overgaan. “Daarom is het belangrijk dat we het lanceren trainen”, zegt Khai. “Een echte Stinger afvuren is toch wel wat anders dan oefenen in de simulator. De explosie, het geluid; die zorgen toch voor een andere spanning. Om vertrouwen te krijgen in het wapen is het goed om dit alles mee te maken.”
De voorbereiding op Cerberus Thunder begon al in Nederland, in de AST van DGLC, een grote, geavanceerde simulator met 360 graden-beeld.
Meerdere lanceerposities
Live met de Stinger schieten in Nederland is helaas niet mogelijk. Vandaar dat de mariniers naar Kreta afreisden. De lanceringen tijdens de Cerberus Thunder stonden onder leiding van het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando (DGLC) van het Commando Landstrijdkrachten dat zelf ook met Stinger-ploegen deelnam. Daarnaast met NASAMS-eenheden, die luchtdoelen op middellange afstand kunnen bestrijden.
NAMFI biedt namelijk meerdere lanceerposities, voor verschillende soorten raketsystemen. Zelfs met grotere wapensystemen kun je hier lanceringen uitvoeren, zoals met de PATRIOT en recent nog met de PULS, de nieuwe raketartillerie van de Koninklijke Landmacht. Het afvuren vindt immer plaats richting zee, waar dan een deel van het water en het luchtruim daarboven voor de veiligheid worden afgesloten.
In de AST is het mogelijk alle procedures te doorlopen en binnen verschillende scenario’s te trainen. Inclusief operaties waarbij het gebruik van nachtzichtapparatuur noodzakelijk is.
Taakspecifiek trainen
Stingers verschieten is voor de mariniers die op Kreta trainden overigens geen dagelijkse kost. Ook voor Eli is het een neventaak. Zijn hoofdtaak is belegd bij het Maritime Security Squadron, de marinierseenheid die marine- en koopvaardijschepen beveiligt. Denk bijvoorbeeld aan inzet binnen Vessel Protection Detachments (VPD’s) die schepen bij de Hoorn van Afrika beschermen tegen piraterij. “Ook met de Stinger kunnen we schepen beveiligen tegen luchtdreiging”, vertelt hij. “Een schip deint echter en dat zorgt voor een onstabiele schietpositie. In Nederland heb ik dagen doorgebracht in de Advanced Stinger Trainer (AST) van DGLC in Vredepeel. Deze kan echter geen deining nabootsen. In Duitsland staat een simulator met een beweegbaar platform die dat wel kan. Dit maakt meer taakspecifiek trainen mogelijk. We proberen nu te regelen dat we een keer in Duitsland kunnen trainen om ook dat onder de knie te krijgen.”
