Patrouilleschip (OPV)

De patrouilleschepen van de Holland-klasse zijn flexibel inzetbare vaartuigen, toegerust op de bewaking van kustwateren. Naast antiterrorisme- en antipiraterijoperaties, worden deze zogenoemde ocean-going patrol vessels (OPV) ook ingezet voor drugsbestrijdingsoperaties. Een test aan boord van Zr. Ms. Holland toonde in oktober 2017 problemen met de bevestigingsbeugels en koppelingen van de sprinklerinstallatie. Dit leidde tot een tijdelijk vaarverbod voor de 4 patrouilleschepen.

De blusinstallatie van het 4-tal wordt de komende maanden vervangen. Voor het patrouilleschip dat in februari 2018 als stationsschip naar het Caribisch gebied gaat, komt er een tussentijdse oplossing. Die bestaat uit het gedeeltelijk vervangen van de sprinklerinstallatie. Daarnaast gaan extra bemanning en brandbestrijdingsmaterieel mee. 3 van de 4 patrouilleschepen moeten binnen een jaar weer volledig operationeel zijn.

Taken

De patrouilleschepen zijn speciaal ontwikkeld voor missies laag in het geweldsspectrum, zoals rechtshandhaving en humanitaire taken. Denk aan kustwachttaken op de Noordzee en in het Caribisch gebied. Er zijn voorzieningen om in totaal 90 bemanningsleden en opstappers langdurig te laten meevaren.

Ook deelname in internationale taakgroepen of optreden tegen piraterij behoren tot de mogelijkheden. Verder kunnen ze hulpgoederen vervoeren en evacués aan boord nemen.

Specificaties

  • lengte: 108 meter
  • breedte: 16 meter
  • diepgang: 4,55 meter
  • waterverplaatsing: circa 3.750 ton
  • maximumsnelheid: circa 20 knopen (37 kilometer per uur)
  • vermogen: 2 x 5.400 kilowatt (14.500 pk)
  • voortstuwing: dieselelektrisch
  • aantal schroeven: 2
  • accommodatie: 50 bemanningsleden + 40 opstappers (bijvoorbeeld een helikopterdetachement of medisch team). Het schip kan daarnaast 100 evacués meenemen.
  • Bewapening:
  • aantal: 4
  • in gebruik bij: Koninklijke Marine
  • bijzonderheden: De patrouilleschepen kunnen 2 snelle FRISC-motorboten meevoeren.

4 schepen

De Holland-klasse telt 4 ocean-going patrol vessels:

  • Zr. Ms. Holland (P840, 6 juli 2012 in dienst gesteld)
  • Zr. Ms. Friesland (P842, 22 januari 2013 in dienst gesteld)
  • Zr. Ms. Zeeland (P841, 23 augustus 2013 in dienst gesteld)
  • Zr. Ms. Groningen (P843, 29 november 2013 in dienst gesteld)

Geïntegreerde mastmodule

De geïntegreerde mastmodule (IMM) is gebouwd volgens een vernieuwend concept. De mast herbergt alle systemen die samen de ‘ogen en oren’ van het schip vormen. Het patrouilleschip kan zo efficiënt piraten- en smokkelbootjes opsporen en tegelijkertijd het luchtruim in de gaten houden.
Voor het eerst zijn camera-, radar- en communicatieantennesystemen samengevoegd in 1 mastconstructie. Hiermee ziet het schip vliegende en drijvende objecten. De communicatiemiddelen in de mast maken het mogelijk wereldwijd operaties in samenwerking met vliegtuigen en schepen uit te voeren.

Sensoren

De 11 meter hoge kegelvormige mast bestaat uit verschillende secties:

  • Smile: Het onderste gedeelte van de mast is uitgerust met de nieuwe Smile, ’s werelds eerste niet-roterende rondzoekradar voor langere afstand.
  • Seastar: Bovenop de mast, onder de satellietcommunicatie, zit de Seastar. Deze radar heeft een iets kleiner bereik dan de Smile en is ontwikkeld om tussen de golven kleinere bootjes en zwemmers te traceren.
  • Gatekeeper: Het middenstuk biedt, naast het communicatiesysteem ICCAS, plaats aan het Gatekeeper-detectiesysteem. De Gatekeeper is een beveiligings- en alarmeringssysteem dat 360 graden observeert met behulp van infrarood- en hogeresolutiecamera’s. Door het systeem weet de bemanning wat er in de directe omgeving gebeurt. Ook is het een belangrijke aanvulling op de beveiliging als een schip voor anker ligt. De hoogtechnologische verwerkingssoftware kan zelfstandig objecten detecteren en identificeren.

Commandocentrale

De commandocentrale is revolutionair voor de marine. Deze ruimte zit achter de navigatiebrug en heet daarom 'commandobrug achter'. Ongebruikelijk zijn de ramen in deze ruimte. Ook de navigatiebrug is volgens een nieuw concept ingericht: het is een 1-mansbrug. Het schip is vanaf deze locatie door 1 persoon volledig te bedienen en te bewaken.

Milieuvriendelijk

In plaats van 4 dieselmotoren of gasturbines staan er op de patrouilleschepen nu 2 diesel- en 2 elektromotoren. Omdat het schip voornamelijk patrouilleert, zijn grotere motoren niet nodig. De elektromotoren halen een snelheid van 10 knopen, zijn goedkoop in energieverbruik en milieuvriendelijk. 
Aan boord is bovendien een bioreactor die rioolwater schoonmaakt zodat het in zee is te lozen. Voor ballastwater is een reinigingssysteem ingebouwd.

Bemanning

Door de centrale bediening en het eenvoudige onderhoud van de verschillende systemen in de geïntegreerde mastmodule is een bemanning van slechts 50 voldoende. Het baanbrekende maritieme concept dat dit mogelijk maakt, leverde de scheepsklasse in 2012 de Nederlandse titel ‘schip van het jaar’ op.

Inzet

Vanwege de veranderende wereldsituatie, met meer nadruk op dreigingen als terrorisme en piraterij, zijn tegenwoordig operaties in kustwateren belangrijk. De 2 FRISC-motorboten die de patrouilleschepen meevoeren, maken zeer snelle inzet mogelijk, ook in erg ondiep kustwater. Bijvoorbeeld om piraten en drugssmokkelaars te onderscheppen. Dat geldt met name voor de FRISC in het inwendige dok onder het helikopterdek. De ander hangt in zogenoemde davits. Het schip heeft een grote kraan om noodgoederen te laden en lossen.

In het weekend van 14 november onderschepte het patrouilleschip Zr. Ms. Friesland voor de derde keer in een kleine maand een drugstransport. Dit gebeurde terwijl het schip voor 4 maanden als stationsschip in het Caribisch gebied opereerde.

Op datzelfde moment voer Zr. Ms. Groningen voor de kust van Somalie. Als eerste patrouilleschip was het op piratenjacht. Op 9 augustus vertrok het om voor 4 maanden deel te nemen aan EU-operatie Atalanta.