Sla over en ga naar de inhoud
Een wielbergingsvoertuig staat in een dicht bos en trekt met een kraan een vrachtwagenwrak overeind.

Plannen, rekenen, sleuren

4 min

Kapitein Arjen de Boer

Sergeant-majoor Henri van den Berg en Bert de Vries

2026-editie bergingsoefening Rhino Recovery grootste tot nu toe

Militaire bergingsteams uit zes landen trokken afgelopen weken alles uit de kast tijdens de oefening Rhino Recovery 2026. Het doel: de ‘rugzak’ vullen met tactieken en technieken om voertuigen te bergen tijdens operationele inzet. 

Zoiets gebeurt niet elke dag: met een bergingstank volledig onder water gaan. Alleen de commandant steekt dankzij een speciale slurf boven water uit en kan de chauffeur aanwijzingen geven. “Dat we zoiets hebben gedaan, is lang geleden. En de chauffeur, die ziet helemaal niks”, zegt Leider der Oefening (LDO) kapitein Mike van 13 Herstelcompagnie (13 Lichte Brigade). “Dat is natuurlijk flink spannend voor die mannen. Maar wel waardevol om te oefenen voor het geval er een keer geen brug is bijvoorbeeld.”

 

33 scenario’s

Dit zogeheten diepwaden was de afgelopen weken slechts één van de scenario’s tijdens Rhino Recovery. De oefening in Duitsland, die vandaag afloopt, telde in totaal 33 uitdagende en uiteenlopende casussen. Van het bergen van een ‘gezonken’ tank met behulp van Belgische duikers, tot hulpverlening bij een kop-staartbotsing of een gekanteld voertuig. Stuk voor stuk incidenten die ook tijdens een echte operatie zouden kunnen gebeuren.

Maximaal leren

Rhino Recovery is een internationale oefening met circa 180 militairen uit Nederland, België, de VS, Zwitserland, Hongarije en Duitsland. Vanuit Nederland nemen ongeveer 95 militairen deel. Bergingsteams konden dagelijks zelf kiezen welke casussen ze oppakten en met wie. “Meteen na het ontbijt gingen de teams aan de slag”, vertelt Mike. “Zelfs na het avondeten, elke dag weer. De motivatie was heel hoog. De teams beseften echt: ‘dit is ónze oefening, óns leermoment'. Daar wilden ze het maximale uithalen.” 

Inclusief gewonden

Bijzonder was het scenario waarbij militairen hulp moesten bieden bij een gesimuleerde kop-staartbotsing. Normaal gesproken ligt de focus op het bergen van de voertuigwrakken. “Maar nu zaten er dus ook gewonden in”, weet kapitein Mike. “Dat geeft meteen een extra lading aan de oefening, want ze moeten eerst die mensen uit de voertuigen halen.” Om vervolgens ZHKH toe te passen. Deze afkorting staat voor Zelfhulp & Kameradenhulp, de militaire EHBO. Zo’n extra detail maakt het scenario meteen realistischer. 

Aanvraag voor bergingsteam 

Belangrijke informatie voor een bergingsteam staat in wat bij de technische dienst een 7-liner (op z’n Engels uitgesproken) wordt genoemd. Dit is een korte en krachtige situatieschets wanneer er een bergingsteam wordt aangevraagd. Dus: Wie is de melder van het incident? Wat is de locatie? Om welk voertuigtype gaat het? Wordt er vijand in het gebied verwacht? Dat soort informatie stelt een team in staat een plan te maken om de klus te klaren. 

Krachten berekenen 

Elk Nederlands bergingsteam bestaat uit twee of drie militairen. Twee als het gaat om een wielbergingsvoertuig zoals de DAF YBZ-3300. Drie voor het pantserrupsbergingsvoertuig Buffel. Beide systemen zijn zeer geschikt voor het bergen, takelen en afvoeren van beschadigde of gestrande voertuigen. Bij elke casus komt het nodige rekenwerk kijken. Dingen hijsen of slepen zorgt voor kracht op de kraan, de lier, de ketting en het te bergen voertuig. Die krachten moeten bergers goed in de smiezen hebben om ongelukken te voorkomen. 

Speciale reparatietas

Tijdens de oefening was er ook extra aandacht voor het uitvoeren van reparaties op het gevechtsveld. Soms kun je namelijk niet eerst naar veilig gebied rijden, waar de monteurs op je wachten. Of is de aanvoer van onderdelen gestremd. Aan boord hebben de voertuigen dan ook een speciale tas met spullen voor wat Battle Damage Repair (BDR) wordt genoemd. In de tas zitten bijvoorbeeld touw, tape, koper en metalen attributen om zelf snelle reparaties uit te kunnen voeren. “Maar zoiets moeten ze natuurlijk wel oefenen. Wat zit er in zo’n tas en hoe gebruik ik het?”, zegt Mike. 

Leerwinst halen

“We willen de ‘rugzakken’ van de deelnemers vullen met kennis”, zegt kapitein Mike. “Dat ze tijdens een echte operatie een bergingssituatie tegenkomen en denken: ‘zoiets heb ik ooit tijdens een oefening een keer opgelost’. Dankzij deze ervaring kunnen ze sneller analyseren en een plan maken. Als we die leerwinst hebben bereikt, dan is ons hoofddoel behaald.” 

Defensiekrant

Editie 432026