kapitein Riemer Witteveen
sergeant-majoor Barend Westerveld
Oekraïense militairen aan het woord
Na bijna vijf jaar oorlog zijn de Oekraïners nog altijd strijdbaar. In Duitsland geven Nederlandse eenheden trainingen aan Oekraïense militairen. De verhalen die de instructeurs daar horen gaan vaak door merg en been. De Defensiekrant sprak twee Oekraïners.
Sasha* (37) uit centraal Oekraïne
Hij heeft al ervaring in het Oekraïense leger. Na een opleiding tot geestelijk verzorger vertrok hij richting het front. “Ik heb de hele frontlinie al gezien als geestelijk verzorger. Ik bedacht me na een tijd dat ik niet alleen als gv’er mijn land kon helpen. Er moest iets veranderen, dus daar heb ik naar gehandeld. In het voorjaar ben ik dan ook gestopt. Na een geestelijke bijdrage was het nu tijd voor een fysieke en dus meldde ik me vrijwillig aan.”
“Ik heb de instructeurs altijd verteld dat we blijven lachen om maar niet te huilen.”
‘We blijven lachen om maar niet te huilen’
De ervaringen aan het front blijken ook nu waardevol, vertelt Sasha: “Ik breng de mensen hier bij elkaar en mijn ervaring als geestelijk verzorger helpt me daarbij. Ik hou van mijn kameraden. Dat is wederzijds. We zijn één geheel.” Sasha kijkt achterom naar zijn groep. Even valt hij stil. Niet alleen Sasha zelf, maar ook de tolk naast hem vecht kort met emoties. Tranen blijven met moeite achterwege. “Ik heb de instructeurs altijd verteld dat we blijven lachen om maar niet te huilen.”
Elke ochtend om 09:00 wordt de training stilgelegd en houden Oekraïners en instructeurs een minuut stilte om de gesneuvelde Oekraïners te herdenken.
‘Zonder plannen kom je nooit terug’
‘Angst laat ik los’
“We staan aan de goede kant, dat moet ons helpen. Ik geloof dat kwade krachten worden overwonnen door ons, door Oekraïne. Dat geloof helpt mij. Angst laat ik los. Dat ligt achter mij en neem ik niet mee terug naar huis. Je gaat voorwaarts, voert je taak uit en komt weer terug. En als je gaat, dan maak je plannen voor de toekomst. Zonder plannen kom je niet terug.”
Sasha heeft genoeg om naar uit te kijken in de toekomst. “Thuis wachten mijn vrouw, mijn dochtertje van tien en mijn ouders. Vanavond zou ik met haar een gedichtje maken voor haar juf. Gedichten schrijven helpt me veel. Ik schrijf over alles. Over de oorlog, over mensen die iemand zijn kwijtgeraakt. Het geeft me rust.”
Ondanks zijn ervaringen aan het front, heeft Sasha veel geleerd in Duitsland. “We hadden alles hier. Licht, warm water en geen luchtalarmen. Het was een geweldige ervaring met de beste instructeurs. Straks scheiden onze wegen. Sommigen terug naar een drankje, vrouw en kinderen, anderen terug naar de oorlog.”
De band tussen de Nederlandse instructeurs en de Oekraïense militairen is goed. Sasha: “Het was een geweldige ervaring met de beste instructeurs.”
‘Ik besef heel goed dat deze training mijn leven kan redden’
Oleg* 33 uit Oblast Kyiv
Dat hij hier staat is al bijzonder, vertelt Oleg. “Van kleins af aan leerde ik al dat het belangrijk is om iets terug te doen voor mijn land. Ik wil al vechten sinds de inval in 2022. Ik voel me dus verplicht om mijn land te verdedigen. Maar eerder ging het niet. Ik kreeg een hersenbloeding en had tijd nodig om te herstellen.”
Nog in Oekraïne stuurt Oleg zijn CV op naar vijftien regimenten, maar hij wordt keer op keer afgewezen vanwege zijn gezondheid. Hoop op een functie als ingenieur bij de luchtverdediging moet hij om dezelfde reden laten schieten.
Ook in Duitsland loopt het niet van een leien dakje. “Ik heb veel gemist van de opleiding. Ik kreeg een longontsteking en heb veel last van mijn rug gehad. Maar alsnog heb ik het gemiddelde niveau wel behaald.” Aan zijn motivatie ligt het niet, legt hij uit: “Ik ben een echte vechter en besef heel goed dat deze training mijn leven kan redden.”
Oleg in gesprek: “Ik ben een echte vechter”
'Ze zei ja!'
Vlak voor de training in Duitsland doet Oleg een aanzoek. “Ze zei ja!”, vertelt hij trots. “We hebben een jonge dochter van zeven. Ik hoop dat ik met kerst met verlof mag om het te vieren.” Zijn vrouw en dochter weerhouden hem er niet van om zijn plicht te vervullen: “Ik vind het belangrijk dat ik eerder naar het front ga dan vrienden met een groter gezin met meer kinderen.” Zijn moeder en zus heeft hij al vele jaren niet gezien. “Ze woonden in de Donbas en werden gedwongen naar Rusland te verhuizen. Slechts af en toe kunnen we elkaar een berichtje sturen.”
Olegs gevoel van verantwoordelijkheid is groot. Misschien is het ook daarom dat hij gekozen is als groepscommandant gedurende de training. Moe na een nacht in de oefenloopgraven maakt hij zijn wapen schoon en controleert hij of iedereen gegeten heeft. “De adrenaline van het gevecht met de oefenvijand vanochtend vroeg begint wel uit te werken. We zijn moe van een korte nacht, maar als het moet, staan we meteen weer paraat.”
Bang om terug te keren is hij niet. “Ik heb geen angst. Misschien is dat straks anders bij het eerste gevecht aan het front. Maar je moet proberen je gedachten uit te zetten.”
*Uit veiligheidsoverwegingen zijn de namen van de geïnterviewden gefingeerd. Hun echte namen zijn bekend bij de redactie.
Alle Oekraïense militairen willen maar één ding. Vrede.
