Sla over en ga naar de inhoud
Dubbelportret van generaal-majoor Robert Adang en kolonel Martine Verhulst, schouder aan schouder naast elkaar, met de armen over elkaar.

Samen trainen, samen optreden

kapitein: Riemer Witteveen

sergeant-majoor Maartje Roos

Einde Groep Luchtmachtreserve in 2027: reservisten opgenomen in operationele eenheden CLRS

De luchtmacht groeit. Daarmee neemt ook het aantal luchtmachtreservisten toe. Om de luchtmacht klaar te stomen voor Hoofdtaak 1, wordt de Groep Luchtmachtreserve (GLR) opgeheven en de vluchten met reservisten ondergebracht bij operationele eenheden. Generaal-majoor Robert Adang, Plaatsvervangend Commandant Lucht- en Ruimtestrijdkrachten, en Commandant GLR kolonel Martine Verhulst lichten de transitie toe.

“Het klinkt eigenlijk best tegenstrijdig,” trapt kolonel Verhulst af. “We gaan een eenheid opheffen om groei en schaalbaarheid van de luchtmacht mogelijk te maken.” Maar zoals de GLR nu is ingericht, is deze niet klaar voor Hoofdtaak 1, legt ze uit. “De luchtmacht moet groeien naar ruim vijfduizend reservisten. De GLR is ingericht op het beheren en inzetten van maximaal zeshonderd reservisten. We zitten nu al op ruim het dubbele en daar moeten nog ongeveer 3.800 nieuwe reservisten bij.”

Verandering was nodig. En dus zette generaal-majoor Robert Adang de opdracht uit bij kolonel Verhulst om de reservisten bij operationele eenheden onder te brengen. Adang: “Het idee was er al een paar jaar, maar eerder ontbrak de urgentie om door te pakken. We richten Defensie nu in als oorlogsorganisatie. Die is anderhalf keer zo groot als een vredesorganisatie. We gaan van vijf dagen in de week, van 8 tot 5, naar 24 uur per dag, elke dag van de week.”

Generaal-majoor Robert Adang: “Doordat we een strakke deadline hanteren, zie je dat dingen heel snel in beweging komen.”

Veel tijd is er niet, dus staat Verhulst voor een uitdaging. “Ik heb tot de zomer van 2027 de tijd gekregen om alle reservisten gefaseerd onder te brengen bij de operationele eenheden. 1 januari 2028 moet de GLR opgeheven zijn. Ik vroeg nog om extra tijd, maar Robert zei dat ik geen dag langer kreeg.” Adang lacht. “Doordat we een strakke deadline hanteren, zie je dat dingen heel snel in beweging komen. Martine heeft het op een fantastische manier opgepakt, in overleg met alle betrokken partijen.”

Elke dag dat we langer wachten met de transitie, is ook een dag minder samen trainen en samen optreden

Op één lijn

“Ik ben er vanaf het begin van dit jaar bijna dag en nacht mee bezig geweest, samen met het transitieteam en de medezeggenschapcommissie”, geeft Verhulst aan. Deze samenwerking is belangrijk om de noodzakelijke verandering vorm te geven. Elke dag dat we langer wachten met de transitie, is ook een dag minder dat we samen kunnen trainen en optreden”. Er is veel aandacht voor alle aspecten die deze verandering met zich meebrengt bij alle partijen. Daar hebben we samen veel tijd aan besteed. Luisteren naar alle opvattingen en perspectieven is zeker belangrijk, maar op enig moment moeten we tot consensus komen en besluiten nemen.”

In oktober startte Verhulst met webinars om een zo groot mogelijk deel van de reservistenpopulatie bij te praten. “Ik wil aanspreekbaar en zichtbaar zijn om de veranderingen toe te lichten. Daarom was ik afgelopen tijd bij zoveel mogelijk bijeenkomsten van de GLR-squadrons. De meeste reservisten hebben natuurlijk ook gewoon een baan, dus de bijeenkomsten vonden ook in de avonduren plaats. Zo hoop ik dat ze genoeg informatie krijgen en via de chat vragen kunnen stellen.”

“Deze transitie gaat bovenal over onze mensen”, vindt Adang. “Onze reservisten zijn al jarenlang vanuit eigen overtuigingen en motieven bij ons aan de slag. We kunnen dan niet ineens zeggen dat we het allemaal anders gaan doen en dat we ze op een andere plek willen inzetten met andere taken. We moeten ze daarom actief meenemen in het proces. Deze transitie moet niet alleen passen bij de behoefte van de luchtmacht, maar ook bij de behoefte van onze reservisten.”

 

Kolonel Verhulst: “Reservist zijn is straks echt minder vrijblijvend”

GLR, squadrons en vluchten

De GLR is ongeveer 1.200 reservisten sterk en bestaat uit twee eenheden: 519 Squadron en 520 Squadron. Die zorgen voor de personele gereedheid van de luchtmachtreservisten en onderhouden het contact met de hele defensieorganisatie. De reservisten zijn onderverdeeld in verschillende vluchten en ondersteunen daarvanuit de luchtmacht met verschillende inzetten.

Met de volledige onderbrenging van deze vluchten bij de commands van de luchtmacht, verschuift de verantwoordelijkheid naar het betreffende onderdeel. Later in 2027 deelt de luchtmacht de reservisten in bij de oorlogsorganisatie van een van de luchtmachtcommands. De afspraken over beschikbaarheid voor training en gereedstelling en matching op de oorlogstaak zal in overleg met de reservist gebeuren.

Aankomend reservisten aan het werk tijdens de Algemene Militaire Opleiding (AMO). Deze basisopleiding is verplicht voor iedereen die als reservist bij Defensie start zonder eerdere militaire achtergrond. Foto: Ilya de Milde

 

‘Reservist zijn is straks echt minder vrijblijvend

Oorlogstaak

Adang vervolgt: “We hebben een flexibel inzetbare laag nodig waarmee we onze organisatie kunnen vullen, indien er vraag is naar extra capaciteit. Voor een groot deel doen we dat met reservisten. Bij de luchtmacht hebben we grote behoefte aan specialisten. Denk aan vliegers, monteurs, IT'ers en bewakers. Ook onze reservisten moeten we daarom gereedmaken als specialisten die zijn voorbereid op een specifieke oorlogstaak.”

“We zijn een mooie werkgever, met alles erop en eraan”, zegt Verhulst. “We vinden het hartstikke tof als mensen reservist bij ons willen zijn. En gereed zijn voor die oorlogstaak, betekent ook trainen voor die taak. Daarom is reservist zijn straks echt minder vrijblijvend.”

Het vaandel van met daarop het logo van de Groep Luchtmachtreserve kan volgend jaar met pensioen.

Verschillen

De verschillen tussen reservisten en beroepsmilitairen wordt door de transitie een stuk kleiner, ook op administratief vlak, vertelt Adang. “De rechtspositie en ondersteuning wordt veel beter. Als reservist moest je verlof nog op een briefje aanvragen. Dat gebeurt nu gelukkig via de selfservice. Ook dat soort zaken trekken we dus gelijk met de beroepsmilitairen.”

Bij de landmacht pakken ze het anders aan, weet Adang. “Maar de landmacht is een ander soort organisatie. Ze kunnen makkelijker eenheden activeren en deactiveren. Met de vele specialisaties binnen de luchtmacht is dat een stuk lastiger.”

‘Dankzij onze focus op Hoofdtaak 1 zien we dat mensen reservist willen worden'

Bemoedigend

“In deze huidige tijd is het belangrijk dat wat we van reservisten vragen, minder vrijblijvend gaat zijn”, gaat Adang verder. “We willen dat ze met hun eenheid voorbereid zijn op Hoofdtaak 1.” Die omschakeling zal niet voor alle reservisten welkom zijn, maar nodig is het wel. Hoewel sommige reservisten misschien anders besluiten, is Adang optimistisch: “Gelukkig zijn er veel mensen die graag reservist worden of blijven. Niet ondanks, maar juist dankzij onze focus op Hoofdtaak 1 zien we dat mensen reservist willen worden. Dat zien we ook bij de werving van beroepsmilitairen. Iedereen begrijpt dat er iets aan de hand is in de wereld en dat het tegemoet treden van deze dreiging een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Dat is heel bemoedigend!”

Adjudant Linda, reservist: “Ik moest best wennen aan het idee”

“Ik ben al sinds 2008 reservist. Ik had de wens om beroeps te worden, maar kreeg een leuke baan in het burgerleven. Ik heb als reservist altijd zoveel mogelijk meegedraaid, bijvoorbeeld als oefenvijand bij het Korps Commando Troepen. Later kreeg ik een logistieke rol en tegenwoordig ben ik coördinator voor de werving van luchtmachtreservisten en maak ik deel uit van het team van Sectie Verbeterde Instroom. Mede door ons harde werk weet men de luchtmachtreserve steeds beter te vinden.

Sinds ik reservist ben heb ik al vaak gehoord over reorganisatieplannen. Nu dacht ik ook ‘ik moet het nog maar zien’. Deze keer werd het echter snel concreet. Dat overviel me. Wat gaat er straks veranderen en worden we als reservist nog wel gezien? Maar nu ik eenmaal ben ‘omgehangen’ ben ik positief, al moeten beroeps en reservisten nog wel wennen aan elkaar. Voorlopig kan ik mijn werkzaamheden voortzetten. Een groot pluspunt is dat er straks één loket is voor burgers, beroepsmilitairen en reservisten. De lijntjes zijn daardoor ook korter.”

de Vliegende Hollander

Editie 112026