André Twigt
SM Maartje Roos en SM Aaron Zwaal
Creativiteit en innovatie nodig bij bouw marinierskazerne
Bij de aanleg van de marinierskazerne op Kamp Nieuw-Milligen zijn creativiteit en innovatie eerste vereisten. Het Korps Mariniers wil namelijk dat de nieuwe thuisbasis tegemoet komt aan toekomstige behoeften. En ook na decennia nog perfect voldoet aan de dan geldende wensen en eisen. Voorzitter van de projectgroep voor de bouw luitenant-kolonel der mariniers Gerrit-Jan van den Dam is reuze benieuwd naar de ideeën waarmee marktpartijen binnen afzienbare tijd op de proppen komen.
De kazerne wordt het nieuwe thuis van de operationele eenheden. De huidige Van Braam Houckgeestkazerne in Doorn is te klein en voldoet niet meer. “Met een oppervlakte van 104 hectare biedt Kamp Nieuw-Milligen, een voormalige landmachtlocatie, straks voldoende ruimte om door te groeien“, begint overste Van den Dam. De inrichting van de locatie moet volgens de voorzitter lang meegaan. “Denk aan 50 tot 80 jaar.”
LTKOLMARNS Gerrit-Jan van den Dam is reuze benieuwd met welke ideeën marktpartijen op de proppen komen.
Flexibiliteit is vereiste
Volgens Van den Dam ligt er momenteel een ambitieuze uitvraag op tafel en hebben 3 marktpartijen zich ingeschreven voor de dialoogfase. Hierin wil men komen tot een inschrijving voor het ontwerp, de bouw, de financiering, het onderhoud en de exploitatie voor een periode van 25 jaar. Aan de marktpartijen nu de taak om creatieve en vooruitstrevende bouwkundige, logistieke en facilitaire oplossingen te verzinnen in lijn met het uitgebreide eisenpakket.
Om in de toekomst relevant te blijven en rekening te houden met wat over tientallen jaren benodigd kan zijn, is flexibiliteit nodig. Wat daarbij helpt is modulair bouwen. Delen van gebouwen worden dan in de fabriek geproduceerd en vervolgens op locatie geassembleerd. Deze opzet kan de bouwtijd verkorten en beperkt de werkzaamheden op de bouwplaats. “Dat is vooral van belang in gebieden waar beperking van de stikstofuitstoot een randvoorwaarde vormt”, legt Van den Dam uit.
Sommige gebouwen op Kamp Nieuw-Milligen moeten behouden blijven.
Geen ruimtetekort
Volgens de overste voorzien de bouwplannen in de aanleg van een serie clusters, waarin mariniers zich optimaal kunnen voorbereiden op inzet. Denk aan clusters voor training, onderhoud van materieel, recuperatie en ontspanning. Mochten er in de operationele behoeften aanpassingen komen, dan hoeven de ontwerpers geen rekening te houden met een tekort aan ruimte. Van de totale oppervlakte van 104 hectare kan zo’n 25 procent benut worden voor bebouwing. “Met een consortium als partner is dit snel en eenvoudig te realiseren, inclusief onderhoud en exploitatie."
Aan deze teugelringen werden in een grijs verleden paarden vastgezet.
Clusters en veel groen
De clusters worden volgens de overste zoveel mogelijk onderdeel van het landschap. Hiervoor komt er veel groene aanplant, die aansluit op de reeds aanwezige Natura 2000-gebieden en het Gelders Natuur Netwerk, zowel op de locatie zelf, als in de omgeving. Verder gaan bomen en struiken op het militaire terrein zorgen voor een natuurlijke afscheiding die de kazerne van buitenaf zoveel mogelijk aan het zicht onttrekt. “Veel van de totale oppervlakte blijft groen. Een klein deel hiervan gebruiken we voor training.”
Op Kamp Nieuw-Milligen zijn prachtige voorbeelden van klassieke kazerne-architectuur te vinden.
Blauwdruk voor de toekomst
Bijzonder is hoe de exploitatie van de kazerne gestalte krijgt. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt de komende 25 jaar bij het consortium dat de bouw realiseert. Deze groep facilitaire dienstverleners, architecten, aannemers en toeleveranciers zorgt voor de gehele exploitatie op basis van heldere normering. “Voordeel is dat je zo facilitaire en technische problemen zonder bureaucratische rompslomp voorkomt en, als ze toch optreden, snel oplost.”
Deze manier van exploitatie paste Defensie al succesvol toe bij onder meer het Nationaal Militair Museum, te Soesterberg. Bij het project in Nieuw-Milligen gaat het voor het eerst om een operationele kazerne. “Juist die langdurige samenwerking waarborgt dat het consortium alles uit de kast moet trekken om innovatief te werken en de gebruiker maximaal te ondersteunen”, aldus Van den Dam. “De bouwkundige, logistieke en facilitaire oplossingen waarmee het consortium op de proppen kom, moeten niet alleen bij oplevering goed werken, maar ook na 10, 20 en 30 jaar.”
Staatssecretaris van Defensie Derk Boswijk tijdens een recent bezoek aan Nieuw-Milligen.
Op weg naar 2032
De planning van het project is volgens Van den Dam ambitieus. De aanbestedingsfase neemt naar verwachting 2 jaar in beslag, inclusief de dialoog met de marktpartijen en de uiteindelijke gunning. Daarna volgt ongeveer 1 jaar voorbereiding voor het regelen van onder meer de benodigde (milieu-)vergunningen. Voor de daadwerkelijke bouw staat planmatig 3 jaar. Theoretisch kan de kazerne op zijn vroegst in 2032 worden opgeleverd. Maar er zijn nog enkele fikse hobbels te nemen, zoals het stikstofdossier. “We werken aan compensatiemaatregelen om de uitstoot zoveel mogelijk te beperken. Maar in hoeverre dit dossier de bouw beïnvloedt, blijft koffiedik kijken.”
De exploitatie van de toekomstige marinierskazerne besteedt Defensie uit aan een particuliere partij.
Groei na oplevering
Het concept dat het projectteam op details verder uitwerkt, heeft volgens Van den Dam alles in zich om als blauwdruk voor toekomstige bouwprojecten van Defensie te dienen. Een modulaire opzet om groei en krimp te facilitairen, de groene leefomgeving en de clustervorming, die je waar en wanneer nodig uitbreidt, zijn daarvoor uitgangspunten. Van den Dam: “Er zit veel overdenking en efficiency in de plannen. Zo stapelen we de parkeerruimte zoveel mogelijk, om buitenruimte voor andere functies beschikbaar te houden. En we plannen op de mogelijkheid om nog 10 tot 15 procent te groeien na oplevering. Met het oog op de ongewisse toekomst weet je ten slotte niet wat er nog op je af komt.“