Werkgevers over hun reservisten

Wij zijn als makers van een gezonde leefomgeving iedere dag bezig om Nederland veiliger, mooier en weerbaarder te maken. Juist daarom is de samenwerking tussen Heijmans en Defensie nu enorm relevant. Waarom is juist nu die samenwerking met Defensie belangrijk? Dat is met name gedreven door de turbulente wereld waar we nu in zitten. Die vraagt gewoon om een meer weerbare samenleving. Door de huidige geopolitieke situatie kijkt iedereen nu naar Defensie en ook naar de defensie-industrie. Hoe mooi is het dat je dan als organisatie een bijdrage kunt leveren aan iets wat heel logisch lijkt in Nederland op dit moment, maar wat eigenlijk helemaal niet zo heel logisch is.

Hierin moeten we met elkaar kijken naar wat de stip op de horizon is waar Defensie voor staat, maar waar ook wij als Capgemini een bijdrage aan willen leveren. Dat articuleren, heel erg uitspreken en met elkaar bespreken, wordt steeds belangrijker. Wij zijn ervan overtuigd dat je dan niet alleen naar Defensie of de overheid kunt kijken, maar dat je daar ook als bedrijfsleven een rol in hebt. Dat doen wij onder meer door het mogelijk maken om reservist te zijn. In gesprekken met Defensie werd het belang van reservisten steeds duidelijker, en daarmee ook het belang van een standpunt innemen als grote werkgever in Nederland.

In een Defensieorganisatie hebben we ook gewoon soldaten nodig. Laat wij nou heel veel mensen op de werkvloer hebben die uitvoerende beroepen doen en die eigenlijk voor een deel parttime werken. De gemiddelde schoonmaker in Nederland werkt tussen de 20 en de 25 uur, dus zij hebben heel veel ruimte om daarnaast misschien ook nog wat anders te doen. Waar bij hen allemaal de gemeenschappelijke deler zit, is het stukje drive om echt iets bij te dragen aan een veiliger Nederland. Op dit moment weet ik van zeker zestien collega's dat zij ook reservist zijn. Dat is in allerlei verschillende soorten rollen: van een timmerman op onze bouwplaats tot en met de manager van een bepaald bedrijfsonderdeel. Samen vormen wij al een eigen 'Yellow Army', zoals ik het gekscherend wel eens noem. Het streven is om daar een mooi, klein, geel peloton van te maken en ik denk dat we goed op weg zijn.

Wat betekent dat dan concreet? Wij vinden gelijkwaardigheid heel erg belangrijk. Waarom zou je bij wijze van spreken een reservist wel willen tegemoetkomen in zijn rol, en bijvoorbeeld iemand die werkt bij de vrijwillige brandweer niet? Dat zijn wel gesprekken die we met elkaar hebben gevoerd. Het reservistenbeleid bij Rabobank betekent dat reservisten bij ons tweemaal hun wekelijkse arbeidsduur op mogen nemen als verlof. Ze krijgen dus extra verlof ten opzichte van onze reguliere medewerkers, en dat mogen ze inzetten voor training, inzet of andere activiteiten. Dit zit in een monetaire vergoeding per dag dat je ingezet wordt als reservist, maar het zit hem ook in een aantal dingen die er misschien niet heel hard in staan. Denk aan openingen zoals: "Hoe ga je nou om met een leaseauto als jij drie maanden op missie gaat?" Voor reservisten maken we daar uitzonderingen voor en gaan we kijken naar wat de mogelijkheden zijn.

Als onderdeel van de branchevereniging Schoonmaak Nederland proberen we juist ook om dit reservistenbeleid niet alleen een onderdeel te laten zijn van 'Effectief met Defensie', maar om het op te nemen in onze cao. Dat is feitelijk heel interessant, want dan heb je opeens 144.000 mensen die dagelijks in de schoonmaak werken als potentiële doelgroep. Ik zeg niet dat alles perfect geregeld is, maar we hebben best wel een grote stap gemaakt in de afgelopen jaren. Meerdere stappen zelfs. We zijn begonnen met een handreiking waarin we eigenlijk tegen elkaar zeiden: "Defensie, Capgemini, we vinden het allebei belangrijk." Uiteindelijk heeft het erin geresulteerd dat we een paar jaar geleden ook echt een hoofdstuk voor reservisten in onze HR-charter hebben gemaakt. Waar gewoon niet alleen de rechten in zitten, maar ook de plichten die we als werkgever naar een werknemer toe hebben.

Iemand werkt uiteindelijk binnen 2 organisaties. Iemand kan heel erg belangrijk zijn binnen Defensie, maar ook belangrijk bij ons. Hoe ga je daarmee om? Dat vraagt om afstemming tussen de manager en de medewerker. Dat vraagt ook om voor jezelf als organisatie in beeld te hebben in welke functies mensen zitten. Gelukkig had ik de neuzen vrij snel dezelfde kant op, omdat iedereen dit ziet. Iedereen ziet hoe belangrijk het voor de medewerker is. Uiteindelijk willen wij natuurlijk ook graag een goede werkgever zijn. We zien ook echt een stukje extra motivatie bij de medewerker. Het is de kennis en kunde die ze opdoen op het gebied van leiderschap, samenwerken en presteren onder druk. Al dat soort aspecten leer je heel erg goed bij Defensie.

Ik denk dat onze consultants er veel aan hebben. Wij doen zelf heel veel aan leiderschap en aan trainingen, maar bij Defensie gebeurt dat natuurlijk ook en net op een andere manier. Dat is voor ons een hele grote toegevoegde waarde als bedrijf, maar ook heel erg voor de persoonlijke weerbaarheid en veerkracht van de medewerker. Er gebeurt iets: hoe reageer je daarop? Daarnaast zijn het collega's die heel erg maatschappelijk betrokken zijn en die ook laten zien hoe je invulling kunt geven aan die maatschappelijke betrokkenheid. Dat vinden we als coöperatieve bank ook heel belangrijk. Daarmee stimuleren ze weer andere collega's. Hoe mooi is het dat je straks schoonmaker kunt zijn en dat je, juist ook mede door Defensie, je blijft ontwikkelen? Je leert daar weer dingen die we bij ons vaardigheden noemen, maar dat raakt aan discipline. Dat resulteert in resultaatgerichtheid en teamvorming; allemaal thema's die in de schoonmaak belangrijk zijn.

Iedereen is het erover eens dat we een verantwoordelijkheid hebben. Iedereen die je hiernaar vraagt zegt: "Ja, dat klopt." Maar hoeveel bedrijven zijn er nu echt bezig met zich ergens op voorbereiden? Wat is nou de consequentie voor mij? Bij Defensie praten we altijd over de voorwaartse beweging, en ik zou dat ook gunnen aan bedrijven. Ga op zoek naar die ene eerste persoon, die ene ambassadeur waarvan je zegt: "Die kan de eerstvolgende stap maken." Laat van daaruit het steentje rollen, om het maar zo te zeggen.

Als elke werkgever in Nederland reservistenbeleid zou gaan maken, zou Defensie volgens mij geen enkel probleem meer hebben om reservisten te vinden. Dan zouden ze echt een overvloed hebben. Dat betekent dat je die gezamenlijke problematiek die er in de wereld speelt, op de gezamenlijke schouders zet. Dat maakt het uiteindelijk veel makkelijker te dragen. Denk er dus goed over na. Onderschat niet de bijdrage die dit heeft voor de werknemers binnen je bedrijf; die is echt heel positief. Maar onderschat ook niet de bijdrage die dit heeft aan het komen tot een meer weerbare samenleving. We moeten het samen doen, dat is denk ik het belangrijkste.