Militaire steun aan Oekraïne

Nederland geeft militaire steun aan Oekraïne in de oorlog tegen Rusland. Defensie stuurt materieel, geeft training aan Oekraïense militairen en verricht onderhoud. Daarnaast zet Nederland forensische opsporingsteams in voor het verzamelen van bewijs van oorlogsmisdaden.

Vanaf februari 2022

De militaire steun vanuit Nederland begon in februari 2022 toen Rusland steeds meer militairen naar de grens met Oekraïne stuurde. Op 24 februari 2022 viel Rusland Oekraïne binnen. Voor Nederland is het belangrijk dat Oekraïne de oorlog niet verliest. Het kabinet vindt het daarom erg belangrijk om steun te blijven geven aan het versterken van de Oekraïense strijdkrachten.

Openbaar, tenzij

Het kabinet maakt zoveel mogelijk openbaar welk militair materieel ze levert. Daarmee laat Nederland zien dat ze vastberaden is om Oekraïne te blijven ondersteunen. Daarnaast helpt de informatie om het maatschappelijk debat over de oorlog meer in het openbaar te voeren. De grotere openheid sluit ook aan bij hoe partnerlanden en de industrie ermee omgaan.

Als het delen van informatie de operationele veiligheid van Oekraïne of Nederland in gevaar brengt, deelt het kabinet de informatie alleen vertrouwelijk met de Tweede Kamer. Ook houdt Defensie bij het openbaar maken rekening met de belangen van bondgenoten, partners en de industrie. Per moment wordt bekeken wat kan.

Geleverd en toegezegd vanaf februari 2022 (openbaar)

De informatie is bijgewerkt tot 4 februari 2025.

Gevechtsvoertuigen
T-72-tanks (60 stuks), YPR-pantserrupsvoertuigen waaronder voor berging en les (353 stuks), Fennek-verkenningsvoertuigen en Viking-rupsvoertuigen. Leopard 1-tanks samen met Denemarken en Duitsland (ten minste 100 stuks), Leopard 2A4-tanks samen met Denemarken (14 stuks).
Vuursteunsystemen
PzH2000 pantserhouwitsers (8 stuks), M109-houwitsers en 120mm-mortieren.
Luchtverdedigingssystemen
Patriot-lanceerinstallaties (5 stuks), Patriot-radarsysteem (1 stuk), Patriot-luchtverdedigingsraketten, MR-2 mobiele luchtdoelkanonnen (100 stuks), Bofors 40L70 40mm-luchtdoelkanonnen (20 stuks), VERA-NG systemen (4 stuks), raketten en raketsystemen voor luchtverdediging en dronebestrijding, zoals de Stinger.
F-16-jachtvliegtuigen (24 stuks)
Individuele wapens
Diverse mitrailleurs zoals MAG, Minimi en .50, geweren voor lange en middellange afstand zoals HK416, en pistolen.
Munitie
Diverse soorten kleinkalibermunitie voor individuele wapens en zware munitie voor gevechtsvoertuigen, tanks en (helikopter-)kanonsystemen, antitankmunitie zoals LAW en Panzerfaust, 155mm-artilleriemunitie, geweergranaten en niet-dodelijke handgranaten.
Springstoffen
Sensoren en waarnemingsmiddelen
Diverse soorten drones met wat er bij hoort (557 stuks), radar- en detectiesystemen zoals grondsensoren en VERA-NG passieve radarsystemen (27 stuks). En nachtzichtapparatuur waaronder helderheidsversterkers en warmtebeeldkijkers.
Bruggen
Baileybruggen (37 stuks), M3-pontonsystemen (6 stuks), Leopard 1-brugleggende tanks (5 stuks) met bruggen.
Keukens
(Mobiele) veldkeukens (31 stuks).
Voertuigen (1.350 stuks)
4-tonner vrachtwagens, trekker-opleggercombinaties, Amarokvoertuigen, ambulances, vrachtwagens voor brandstoftransport, MB-terreinwagens, motorfietsen en quads.
Ontmijningsmateriaal
Scanjack-mijnruiminstallatie (1 stuks), Bozena-mijnruiminstallatie (3 stuks), mijnploegen (9 stuks) en mijnrollers (9 stuks) voor BMP-infanteriegevechtsvoertuigen, mijndetectors, mijnprikkers en EOD-uitrusting.
Vaartuigen (118 stuks)
2 mijnenjagers van de Alkmaarklasse.
Veldhospitalen (33 stuks)
Tenten
Tenten met wat erbij hoort (10.350 stuks)
Aggregaten (848 stuks)
Reservedelen
Voor diverse soorten voertuigen en (wapen-)systemen.
Logistiek materiaal
Zoals hijskranen (25 stuks), vrachtwagens met zijlaadkraan (21 stuks), shovels (20 stuks), heftrucks/zijladers (50 stuks), flattrackkranen (6 stuks), aanhangwagens (16 stuks) en veldversterkingen (6.600 stuks).
Persoonlijke uitrusting
Zoals kleding, helmen, scherfvesten.
Rantsoenen
Medische goederen
Zoals persoonlijke EHBO-pakketten, medicijnen.
Computers, datasystemen en toebehoren (4.455)
Brandstoffen
Zoals diesel en kerosine.

Voor een indruk van dit materieel: zie foto's onderaan deze pagina.

Op kleinere schaal verzorgen Nederlandse militairen specialistische opleidingen en trainingen, zoals rij- en vaaropleidingen, medische training en training op het gebied van ontmijning en de bediening van drones.

Daarnaast zet Nederland grotere eenheden in om Oekraïense strijdkrachten te trainen:

Operatie Interflex

In het Verenigd Koninkrijk krijgen Oekraïense rekruten snel en op grote schaal een basistraining. In 5 weken leren ze tactische training, wapenleer en schietopleiding, medische zorg, humanitair oorlogsrecht en de omgang met explosieven en cyberdreiging. Na de opleiding vertrekken de militairen naar het front.

Nederland levert sinds oktober 2022 tientallen instructeurs voor de training. Naast het Verenigd Koninkrijk als gastland leveren ook Canada, Denemarken, Finland, Nieuw-Zeeland en Zweden instructeurs.

Europese trainingsmissie EUMAM

Defensie levert militairen voor de trainingsmissie van de Europese Unie (EUMAM) in Duitsland. Dit begon april 2023 door 43 Gemechaniseerde Brigade met het trainen van Oekraïense infanteriecompagnieën. En daarna het trainen van bataljons- en brigadestaven in commandovoering, strategie en tactiek. Ook ondersteunden militairen bij de Leopard 1-tankbemanningsopleiding, medische cursussen en pantsergeniecursussen. Vanaf 2024 levert 11 Luchtmobiele Brigade een eenheid van zo'n 150 militairen om Oekraïense collega's beter voor te bereiden op het front. Daarnaast heeft Nederland in 2025 ook bijgedragen aan het opleiden van mariniers in Roemenië.

Voor de EU Military Assistance Mission levert Nederland ook 2 officieren aan het hoofdkwartier in Brussel, 6 militairen bij het Special Training Command in het Duitse Strausberg en 1 militair bij het Combined Arms Training Command in het Poolse Zagan.

F-16-trainingen

Oekraïense vliegers worden opgeleid om met F-16-jachtvliegtuigen te opereren. Dit gebeurt op een leslocatie in Roemenië waar ook Roemeense militairen training krijgen: het Europese F-16-trainingscentrum (EFTC). Dit trainingscentrum was een idee van Nederland, dat samen met Denemarken leiding geeft aan het coördineren van Europese inspanningen voor Oekraïense F-16-capaciteit. De Verenigde Staten ondersteunen hierbij. Nederland levert voor de trainingen 12 tot 18 F-16’s. De jachtvliegtuigen blijven eigendom van Nederland. Vliegtuigfabrikant Lockheed Martin geeft de trainingen en onderhoudt de vliegtuigen.

Gevolgen voor Nederlandse krijgsmacht

Elke keer wordt goed gekeken wat Oekraïne nodig heeft, en wat Nederland kan bieden. Nederland houdt bijvoorbeeld goed in de gaten dat er genoeg militair materieel in Nederland overblijft. En dat er genoeg instructeurs blijven voor Nederlandse militairen.

De militaire leveringen aan Oekraïne hebben invloed op de operationele gereedheid van Defensie, maar de gevolgen zijn tot nu toe als acceptabel beoordeeld.

Waar leveringen invloed hebben op de eigen gereedheid, probeert Defensie die zo snel als mogelijk weer te versterken. Het geld hiervoor komt niet uit de Defensiebegroting. Het wordt betaald vanuit de algemene middelen van de Rijksbegroting en vanuit een Europees fonds, de zogenoemde European Peace Facility.

Niet-militaire steun

Naast militaire steun helpt Nederland ook op andere manieren, zoals humanitaire steun. Het helpt de slachtoffers van de oorlog, zowel in Oekraïne als in buurlanden. Nederland helpt ook met geld voor landbouw en herstelwerkzaamheden. Ook steunt Nederland onderzoek naar schendingen van mensenrechten en humanitair oorlogsrecht.

Foto's materieel dat Nederland levert aan Oekraïne

De foto's geven een indruk van de verschillende wapensystemen en materialen die Nederland levert aan Oekraïne. De typen materieel kunnen afwijkend zijn.