Veelgestelde vragen over luchthavenbesluiten.
19 vragen en antwoorden over Luchthavenbesluiten
Ja. Omwonenden en betrokken partijen (zoals omliggende gemeenten) kunnen hun mening geven.
- U kunt zelf reageren op het luchthavenbesluit en op adviezen over reikwijdte en detailniveau van de milieueffectrapportage (MER).
- Een omwonende uit uw gemeente kan namens alle omwonenden reageren in de Commissie Overleg & Voorlichting Milieu (COVM). Op de website covm.nl kunt u zien wie er namens uw gemeente/woongebied in zit.
Ga naar de pagina veelgestelde vragen over het luchthavenbesluit Gilze-Rijen.
Startende en landende vliegtuigen of helikopters zorgen voor een bepaalde hoeveelheid geluid rondom een vliegbasis. De hoeveelheid geluid wordt op een plattegrond zichtbaar gemaakt in Ke-contouren. Dit zijn op de plattegrond lijnen rondom de vliegbasis die aangeven tot waar dezelfde hoeveelheid geluid te horen is.
Er gelden regels en afspraken over de hoeveelheid geluid die vliegtuigen en helikopters mogen maken rondom een vliegbasis. Daarvoor zijn bijvoorbeeld geluidszones afgesproken. Dat zijn gebieden rond vliegbases waar een bepaalde hoeveelheid geluid mag zijn, en waar wel of niet gebouwd mag worden.
Tot nu toe berekent Defensie de hoeveelheid geluid rond militaire luchthavens met de geluidsmaat Ke. Dat moet ook volgens de wet. Defensie onderzoekt nu of het ook de geluidsmaat Lden kan gebruiken. Burgerluchthavens doen dat al en het past ook binnen de Europese wet- en regelgeving.
Lden is een wereldwijd gebruikte maat om geluid te meten. Het wordt bijvoorbeeld ook gebruikt om de geluidsbelasting van wegverkeer zichtbaar te maken.
Een van de verschillen tussen Ke en Lden is dat bij de rekenmethode voor Lden wordt meegenomen hoe lang je een vliegtuig hoort. De vliegsnelheid heeft bij Lden dus invloed op de uitkomst van de berekening.
Nu geldt rondom vliegbases een zogenoemde 35 Ke-zone. Buiten dit gebied mag het geluid niet hoger zijn dan 35 Ke. Voor regionale luchthavens is dit 56 dB(A) Lden geworden en voor Schiphol 58 Lden.
Door de verschillen in rekenmethode kun je de geluidsmaten niet 1-op-1 overzetten. Voor elke militaire luchthaven is daarom maatwerk nodig én overleg met de regio.
In overleg met omwonenden moeten enkele keuzes worden gemaakt om de Lden-geluidszones vast te stellen. Daarbij zijn de volgende punten belangrijk:
- omwonenden moeten minimaal even goed beschermd blijven tegen geluid;
- het gebied moet zo klein mogelijk blijven;
- Defensie moet haar operationele opdracht om te vliegen kunnen uitvoeren.
De Lden-uitkomsten laat vaak een groter aantal gehinderden zien dan de Ke-uitkomsten.
Behalve omwonenden wil ook de Commissie voor de milieueffectrapporten (m.e.r.) Lden gebruiken voor militaire luchthavens.
De Tweede Kamer is geïnformeerd over de overstap van Ke naar Lden. Defensie heeft ook advies gekregen van de Commissie m.e.r. (advies nummer 3255). Om de overstap mogelijk te maken moet het Besluit Militaire Luchthavens (BML) wijzigen.
De voorbereiding van een nieuw luchthavenbesluit gebeurt in de Commissie Overleg & Voorlichting Milieu (COVM). Volgens de Wet luchtvaart moet deze commissie bestaan en heeft het 2 belangrijke taken:
- overleg;
- voorlichting en advies over milieu (vaak geluid) rondom de militaire luchthavens.
In de COVM zitten mensen die spreken namens Provincie, Rijksvastgoedbedrijf, Defensie, regionaal bestuur (gemeenten), milieuorganisaties en omwonenden. De COVM adviseert de minister of staatssecretaris van Defensie voordat er een luchthavenbesluit komt.
Jaarlijks vinden er minimaal 2 officiële COVM-vergaderingen plaats. U kunt als belangstellende deze vergaderingen bezoeken.
Defensie houdt sinds kort geluidsmetingen rondom de vliegbases Leeuwarden en Volkel. Vrijwel direct nadat een vliegtuig overvliegt toont een website hoeveel geluid dat veroorzaakt.
De Tweede Kamer vroeg in 2013 (via de motie Eijsink) om deze vaste geluidsmeetnetten bij de vliegbases Leeuwarden en Volkel. Die werken inmiddels. Intussen is ook besloten dat er een vast geluidsmeetnet moet komen bij Vliegbasis Gilze-Rijen. Deze is bijna klaar.
De geluidsmeetnetten laten van bepaalde locaties zien wanneer het meeste geluid hoorbaar is. Ook is de geluidsbelasting die Defensie vooraf berekende beter te controleren.
Kijk voor actuele geluidsmetingen op de website van de geluidsmeetnetten.
Een main operating base (MOB) is de thuisbasis voor een bepaalde soort vliegtuigen of helikopters.
Vliegbases Leeuwarden en Volkel zijn MOB’s voor jachtvliegtuigen en Vliegbasis Gilze-Rijen voor helikopters.
Een oefenveld is een andere luchthaven dan de thuisbasis, waar vliegtuigen en helikopters een deel van hun oefeningen uitvoeren. Ze mogen dan een aantal keer komen aanvliegen, en ook landen en opstijgen.
Een militaire luchthaven kan een returnveldfunctie hebben. Dat betekent dat het ruimte vrijhoudt voor vliegtuigen of helikopters die normaal hun thuisbasis buiten Nederland hebben.
Nederland heeft bijvoorbeeld enkele helikopters in de Verenigde Staten staan om bemanningen op te leiden.
Als de overheid een besluit wil nemen, moet het soms eerst een ontwerp van dat besluit laten zien aan betrokken personen. Deze personen of partijen kunnen dan reageren op de plannen. Zo’n reactie noem je een zienswijze. Dit gebeurt ook bij luchthavenbesluiten.
Rattle noise is een rammelend geluid in een woning veroorzaakt door trillingen of geluid met lage tonen. Rattle noise wordt altijd veroorzaakt door een geluidsbron. Dit kan bijvoorbeeld een Chinook-transporthelikopter zijn, maar ook een vrachtwagen of bus, koelkastmotor of wasmachine. Ook losse elementen in huis zoals glas los in de sponning, een schilderij aan de muur, slecht sluitende deur, glazen, potjes en decoraties tegen ruiten kunnen bewegen door een geluidsbron.
Er zijn verschillende soorten rattle noise:
- Directe rattle: geluid zorgt voor een verschil in de druk op ramen en deuren waardoor ze gaan trillen.
- Indirecte rattle door geluid: geluid komt via ramen en deuren het huis binnen. Door het hogere geluidsniveau kunnen lichte spullen in huis gaan trillen.
- Indirecte rattle door trillingen: door geluid gaan het dak en de gevel trillen. Hierdoor gaan ook dingen in huis trillen door het plafond of de muren.
Geluidsoverlast wordt uitgedrukt in Ke-waarden (ook wel ‘contouren’). Voor rattle noise bestaat (nog) geen wettelijke waarde. Dit omdat het moeilijk te meten is. Rattle noise wordt als vervelender ervaren dan ‘gewone’ geluidsoverlast. Het NLR heeft in 2014 onderzoek gedaan naar de overlast van rattle noise. Hierin wordt de overlast van rattle noise vergeleken met een 6 decibel (dB) harder geluid dan een helikopter die geen rattle noise veroorzaakt. Daarom wordt bij overvliegende Chinooks 6 decibel opgeteld (als het geluid maximaal 75 dB(A) of hoger is). Dit heet de rattle-toeslag.
In een luchtvaartbesluit staat wat er op en bij een luchthaven wel en niet mag. Voor elke luchthaven in Nederland moet een luchthavenbesluit zijn. Dus ook voor alle militaire vliegbases. Dat staat in de Wet luchtvaart.
Het luchthavenbesluit beschrijft:
- hoe groot het luchthavengebied is;
- welke activiteiten op de luchthaven worden uitgevoerd;
- welke vliegtuigen, helikopters en drones mogen vliegen;
- hoe vaak en wanneer er gevlogen mag worden;
- wat er in de omgeving wel en niet mag omdat dat gevolgen heeft voor het milieu of de veiligheid van het vliegverkeer. Denk aan hoeveel geluid er mag zijn, woningbouw, hoogbouw en andere activiteiten vlakbij de luchthaven.
Een milieueffectrapportage (MER) is onderdeel van een luchthavenbesluit. In de milieueffectrapportage staat welke gevolgen de luchthaven heeft op het milieu. Een onafhankelijke partij van buiten Defensie onderzoekt dit in de omgeving van de vliegbasis.
Het onderzoek wordt zo gedaan dat alle mogelijke gevolgen worden meegenomen. Denk aan geluidsbelasting, veiligheid van het luchtverkeer en luchtkwaliteit. Maar ook natuur en gezondheid, geluid vanaf de grond, trillingen, de bodem, grond- en oppervlaktewater, landschap, ecologie, ruimtelijke kwaliteit en wegverkeer.
In de milieueffectrapportage komt ook te staan hoe schade aan het milieu wordt goedgemaakt.
In de Notitie Reikwijdte en Detailniveau staat beschreven wat er in de milieueffectrapportage wordt opgenomen, onderzocht en beschreven. Eerst verschijnt een voorlopige versie van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Daar kunt u op reageren. Deze reacties gebruikt Defensie als advies op de gekozen aanpak.
De staatssecretaris van Defensie en de minister van Infrastructuur en Waterstaat zijn eindverantwoordelijk voor een luchthavenbesluit van een militaire luchthaven.
De COVM bestaat uit personen die praten namens: omwonenden, gemeenten, de vliegbasis en/of het ministerie van Defensie. Ook medegebruikers van de vliegbasis hebben een stem.
De voorzitter van de commissie is vaak iemand van de Provincie. Op covm.nl ziet u wie de COVM-leden van de vliegbasis bij u in de buurt zijn.