Boswijk: ‘Laat verhalen niet verdwijnen in grote getallen’
“Achter de geschiedenis van een stad gaan duizenden verhalen schuil. Verhalen van angst en verlies, van onrecht en zwijgen. Maar ook van thuiskomen, opnieuw beginnen en de kracht vinden om verder te gaan.” Dit zei staatsecretaris Derk Boswijk vandaag bij het Razzia Monument aan de Parkkade in Rotterdam. Hij legde daar tijdens de jaarlijkse herdenking een krans namens het kabinet.
Op 10 en 11 november 1944, nu 82 jaar geleden, pakte de Duitse bezetter in Rotterdam en Schiedam ongeveer 52.000 mannen op van 17 tot 40 jaar. Het was de grootste razzia in de Nederlandse geschiedenis. Meer dan 500 van deze mannen overleefden de oorlog niet.
Landverrader
Een van de opgepakte mannen was Henk Wijnstekers. Hij was 20 jaar toen de Duitsers op 10 november 1944 voor de deur stonden. Hij moest zich melden want anders zou zijn ouders iets worden aangedaan. Henk werd naar De Kuip gebracht, het stadion van zijn geliefde club Feyenoord. Daarna moest hij in Duitsland werken in een fabriek. In het voorjaar van 1945 kwam hij terug in Rotterdam. Sommige buren noemden hem toen een landverrader. Zijn antwoord: “Wat moest ik dan? Anders waren mijn vader en moeder vermoord.”
Henk sprak jarenlang bijna niet over de oorlog. Pas later vertelde hij zijn verhaal aan zijn zoon Ben, oud-aanvoerder van Feyenoord en het Nederlands elftal. Henk bleef zijn hele leven verbonden met Feyenoord. Tot zijn negentigste gaf hij rondleidingen in De Kuip. Hij overleed in 2023, op 99-jarige leeftijd.
Oorlog in Oekraïne
“Achter de geschiedenis van een stad gaan duizenden persoonlijke verhalen schuil”, zei Boswijk. “Laten we ervoor zorgen dat die niet verdwijnen in de grote getallen van de oorlog. En laten we ervoor zorgen dat we niet alleen de geschiedenis doorgeven, maar ook de verantwoordelijkheid die daaruit voortvloeit. De oorlog in Oekraïne laat zien hoe snel vrede kan omslaan in geweld. We zien hoe belangrijk het is dat een krijgsmacht beschikt over voldoende mensen, materieel en middelen. En hoe belangrijk het is dat zij voorbereid is op wat haar te wachten staat.”
Gedenkteken bij Van Ghentkazerne
In de Van Ghentkazerne, tegenwoordig in gebruik door het Korps Mariniers, werden ook mensen gevangen gehouden tijdens de razzia. Het ging om 3.300 mannen en jongens. Morgen onthullen 6 nabestaanden van hen daar een plaquette. De kazerne was in 1944 nog niet af. Er was bijna geen eten, geen sanitair en geen medische zorg. Een dag later moesten de mannen naar Kamp Amersfoort lopen. Veel van hen werden daarna als dwangarbeider naar Duitsland gestuurd.