kapitein Nico Schinkelshoek
Airbus Helikopters / COMMIT
Productie Caracal-helikopters officieel van start
Een feestelijk moment in het Zuid-Franse Marignane deze maand: de productie van de H225M Caracal-helikopter ging daar officieel van start. De eerste ‘Nederlandse’ toestellen worden in 2030 op Vliegbasis Gilze-Rijen verwacht.
Alweer zo’n twee jaar geleden tekende het Commando Materieel en IT (COMMIT) de contracten met Airbus Helikopters. Naast gloednieuwe Caracals werden handtekeningen gezet voor de levering van een zogenoemde missie-uitrusting en een ondersteuningspakket, bestaande uit onder meer reserveonderdelen. Dat de productie is begonnen, betekent een volgende stap in de ontwikkeling van de Nederlandse capaciteit voor speciale operaties. De eerste helikopters rollen nu namelijk daadwerkelijk over de productieband.
De intreding van de Caracal is onderdeel van SOF Air Rotary Wing (RW). Dit Defensieprogramma ontwikkelt de Nederlandse capaciteit voor speciale operaties. Hieronder valt bijvoorbeeld ook simulatiecapaciteit voor de Caracal.
Inzet Caracal
De Nederlandse Caracal is hoofdzakelijk bedoeld voor speciale operaties. De heli is niet alleen geschikt voor het vervoeren van gevechtseenheden, maar bijvoorbeeld ook voor zoek- en reddingsoperaties en voor medische evacuaties. Met de Caracal kunnen de eenheden verder, langer en onder moeilijkere omstandigheden worden ingezet dan met zijn voorganger, de Cougar. De helikopter kan bovendien informatie uitwisselen met andere platformen en eenheden, zoals de nieuwe Embraer C390M, F35, de Luchtmobiele Brigade, het Korps Mariniers en het Korps Commandotroepen.
‘We hebben specifieke eisen’
Nederlandse wensen
Nederland is straks niet de enige met Caracals in de helikoptervloot. Binnen Europa zetten Frankrijk en Hongarije de toestellen al volop in. Toch krijgt ons land geen exacte kopie van die heli’s. “Wij willen de Caracal inzetten voor het uitvoeren en ondersteunen van speciale operaties in het land- en maritieme domein, dus we hebben specifieke eisen voor het toestel”, legt projectleider vervanging Medium Utility Helikopter Petrick uit. “Als je de helikopter bijvoorbeeld puur inzet voor transport, zou je een minder complex platform nodig hebben.”
Bij de ceremonie op 7 oktober waren zo’n negentig personen aanwezig, onder wie vertegenwoordigers van het Commando Materieel en IT (COMMIT), het Defensie Helikopter Commando (DHC) en het Special Operations Command (SOCOM).
De eerste stap is daarom om het aanpassen van de bestaande constructie van Airbus. Petrick: “We laten bijvoorbeeld verschillende soorten communicatiemiddelen integreren in het frame, inclusief datalinks. Allemaal volgens de NAVO-standaarden, zodat de Caracal in internationaal verband kan optreden. Maar denk ook aan sensoren voor het zelfbeschermingssysteem. Daarvoor legt de fabrikant onder meer bekabeling aan. Zij doen allerlei aanpassingen aan de constructie om dat mogelijk te maken.”
Eerste twee toestellen
Met de start van de productie is het ontwerp overigens nog altijd niet definitief, vertelt de projectleider. De eerste toestellen zijn prototypes. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat ergens extra gaten moeten komen of aanpassingen nodig zijn in het plaatwerk. “Airbus is daarom iets eerder gestart met de productie, zodat er meer tijd overblijft in de fase dat het mogelijk lastiger wordt. Dat traject van engineering en integratiewerkzaamheden loopt parallel aan de productie. We laten namelijk nogal wat systemen integreren in de Caracal.”
Donkergrijs bleek geschikter voor de Caracal
Dat betekent ook dat de overige Caracals er waarschijnlijk iets anders uit gaan zien. “Het derde toestel dat Airbus bouwt, is eigenlijk de eerste die we leveren aan de luchtmacht”, legt hij uit. Dit wil overigens niet zeggen dat nummer één en twee van mindere kwaliteit zijn. “Later worden deze twee toestellen alsnog omgebouwd naar de configuratie die we als Nederland aangeschaft hebben.”
Zo komt de Nederlandse Caracal-helikopter eruit te zien.
Als het frame klaar is, begint de tweede productiefase. In de Final Assembly Line worden systemen geïnstalleerd en het systeem verder afgebouwd. Aan de binnen- en buitenkant. Volgens het oorspronkelijke plan zou de Caracal dezelfde kleur krijgen als de Cougar. Donkergrijs bleek toch geschikter. “Dat past beter bij het type operatie dat de krijgsmacht met het toestel wil uitvoeren”, verklaart Petrick.
Onderlinge afstemming
Tussen het tekenen van de contracten met Airbus Helikopters en de start van de productie zat het team van Petrick allesbehalve stil. Een deel van de systemen aan boord, zoals de communicatiemiddelen, is afkomstig uit andere landen. “Wij kijken niet alleen mee met het engineering- en integratiewerk, wij zijn ook druk geweest om alle apparatuur op contract te zetten en de juiste informatie aan te leveren bij Airbus”, vertelt hij. Voor het doorleveren van het materieel aan Airbus zijn ook exportvergunningen nodig. “Dat vergt continu afstemming.”
Om uiteindelijk te voldoen aan de Nederlandse luchtvaarteisen, startte tegelijkertijd een certificeringsprogramma. Een taak waar het Typebureau Caracal van COMMIT zich mee bezighoudt. Ook op het gebied van onder meer (cyber)veiligheid en milieu is er volop samenwerking met andere collega’s binnen COMMIT. “Om er samen met andere afdelingen voor te zorgen dat we met het toestel kunnen opereren zodra deze arriveert.”
Petrick looft de ‘open en transparante’ samenwerking met het team van Airbus, maar is ook zeer te spreken over de samenwerking binnen Defensie. “Zowel binnen COMMIT als met de gebruiker, de luchtmacht. Maar ook met SOCOM en andere Defensieonderdelen. We hebben veel partijen om ons heen die ondersteuning leveren aan dit project, en dat is ook écht nodig.”
Volgend jaar een nieuwe mijlpaal
Verdere verloop
De eerstvolgende grote mijlpaal laat niet lang op zich wachten. Volgend jaar moet de ontwerpfase volledig afgerond zijn. Daarna vindt de zogenoemde Critical Design Review plaats. “Dan is het ontwerp van de Nederlandse configuratie definitief”, zegt Petrick. Halverwege 2028 starten de grondtesten en gaan de eerste certificatie- en kwalificatievluchten van start, als onderdeel van het vliegprogramma. Allemaal nog in Frankrijk. “We gebruiken daarvoor de eerste twee toestellen, want die beschikken over de basisconfiguratie die daarvoor nodig is. In 2029 begint de training voor de flight crew en het onderhoudspersoneel.
De commandant van het DHC, commodore Pier Schipmölder, zet een handtekening op de romp van het allereerste nieuwe toestel. Een traditie binnen de luchtmacht. Het DHC is de toekomstige thuisbasis van de Caracal,
Begin 2030 arriveert dan echt de eerste Nederlandse Caracal bij het Defensie Helikopter Commando (DHC) in Gilze-Rijen. Daar krijgen de toestellen een sleutelrol bij 300 Squadron, de Special Operations Forces (SOF) Air-eenheid die twee jaar terug werd opgericht. Vooralsnog verloopt alles volgens schema. Petrick: “De start van de productiefase is daarin een belangrijke mijlpaal.”
Modernisering van de Cougar
Terwijl de Caracal vanaf 2030 instroomt, doorloopt de Cougar vanaf datzelfde jaar een tegenovergesteld pad. Om deze transporthelikopter de komende jaren inzetbaar te houden, worden de huidige modellen gemoderniseerd. De eerste vernieuwde variant arriveerde afgelopen week vanuit Frankrijk in Nederland. Het toestel kreeg onder meer een nieuwe cockpit. Ook communicatiesystemen en navigatieapparatuur ondergingen een upgrade. De gemoderniseerde vloot blijft zo voldoen aan de militaire luchtvaarteisen en garandeert interoperabiliteit met bondgenoten. Dit jaar volgt de tweede vernieuwde Cougar, volgend jaar komen er nog eens twee terug.
Met het doorknippen van het lintje gaat de productiefase van de Nederlandse Caracal officieel van start. Dat gebeurde bij de fabriek in Marignane, onder de rook van Marseille.
Meer lezen over de Caracal-transporthelikopter? Eerder schreven we dit artikel (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) over de capaciteiten van het toestel.