Sla over en ga naar de inhoud
 F-35-gevechtsvliegtuig vlak boven de landingsbaan.

Globaal

8 min

Stijn Jaspers 

Defensie e.a.

NAVO-bondgenoten schrikken af met Steadfast Noon   

Het bewaren van vrede, het voorkomen van dwang en het afschrikken van agressie. Dat is het doel van Steadfast Noon. Deze jaarlijkse nucleaire NAVO-oefening is deze week in Italië begonnen. Er nemen gevechtsvliegtuigen aan deel uit zeventien landen, waaronder Nederland met F-35’s.   

Geloofwaardige afschrikking draagt bij aan stabiliteit en veiligheid binnen het trans-Atlantische gebied. Het is echter niet alleen essentieel voor de veiligheid van het bondgenootschap. Met de oefening handhaaft de NAVO ook de paraatheid en test het de procedures die bijdragen aan de verdediging. 

Met de geallieerde krijgsmachten traint de NAVO op allerlei scenario’s, dus ook de nucleaire. De bondgenoten nemen deel met zogeheten dual capable vliegtuigen die in staat zijn zowel nucleaire als conventionele wapens in te zetten. Nederland doet dat met F-35-gevechtsvliegtuigen. Nederland is overigens het eerste Europese land dat nucleair gecertificeerd is met dit type Dual Capable Aircraft. 

Vanuit Vliegbasis Volkel levert het Nederlandse F-35-squadron een belangrijke bijdrage aan de uitvoering van de NAVO-nucleaire missie. 

Steadfast Noon staat elk najaar op de agenda. De omvang van de training is vergelijkbaar met eerdere edities. De deelnemers bootsen vooral scenario’s na. Er wordt niet met echte kernwapens geoefend. De training staat los van de huidige wereldgebeurtenissen en is niet tegen enig land gericht.  

Bron: Defensie 

NAVO-topgeneraal: 'Als de vijand ons aanvalt, vernietigen we alles en iedereen' 

NAVO-topgeneraal Alexus Grynkewich heeft op de Veiligheidsconferentie in Polen een strategie voorgesteld om een mogelijke Russische aanval af te slaan. Volgens hem zal het bondgenootschap "alles en iedereen" vernietigen die bij een aanval betrokken is. 

De Supreme Allied Commander Europe (SACEUR) Grynkewich gaf in de Poolse hoofdstad Warschau een langverwachte toespraak waarin hij een zogeheten 'overwinningsplan' presenteerde. Daarmee wil de NAVO laten zien dat zij voorbereid is op een eventuele Russische aanval. 

De Amerikaanse generaal zei, zonder Rusland bij naam te noemen, dat NAVO-troepen een aanval zouden "blokkeren en, als dat niet lukt, breken". Het bondgenootschap is daarbij bereid te escaleren "als de vijand dat ook doet". Ook is het bereid "alles en iedereen" te vernietigen die bij een aanval betrokken is. 

Volgens Grynkewich zou een aanval om die reden "volstrekt zinloos" en "dwaas" zijn. Hij wees er wel op dat een Russische aanval niet "onvermijdelijk of ophanden" is. Ook benadrukte hij dat de NAVO louter defensief van aard is. "Wij hebben geen plannen, intenties of ambities die verder reiken dan de bescherming van onze bevolking en de verdediging van ons grondgebied", zei hij. 

Door de kritische en wisselvallige houding van de Amerikaanse president Donald Trump tegenover het militaire bondgenootschap bestaat er in Europese hoofdsteden onzekerheid over de steun die de VS biedt als de nood aan de man komt. Grynkewich probeerde twijfel weg te nemen over de betrouwbaarheid van de VS als de oostflank van de NAVO beschermd moet worden. "Niemand hoeft de toewijding van de Verenigde Staten in twijfel te trekken.”  

Bron: NU.nl (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad)  

Dag van de Militaire Geschiedenis groot succes 

De Dag van de Militaire Geschiedenis heeft afgelopen zaterdag veel enthousiaste bezoekers getrokken. Rond het thema Lichaam & Geest heeft het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) een veelzijdig programma aangeboden, met veel lezingen en activiteiten. 

De lezingen boden bezoekers nieuwe inzichten in de militaire geschiedenis en zorgden voor boeiende gesprekken. Ook de battlefieldtours zijn goed ontvangen. Tijdens deze excursies hebben deelnemers de geschiedenis op locatie beleefd en bijzondere verhalen ontdekt. Zo zijn groepen bezoekers rondgeleid over de Waalsdorpervlakte en heeft een andere groep deelnemers meer ontdekt over Den Haag tijdens de Tweede Wereldoorlog. 

De boekenmarkt is een populaire publiekstrekker gebleken. Honderden tweedehands publicaties hebben een nieuwe eigenaar gevonden. In totaal heeft de boekenmarkt t €1.809 opgebracht voor Hulp voor Helden. Dit goede doel ondersteunt actief veteranen en hun thuisfront.  

Bron: NIMH

‘Nederland niet klaar voor groot militair transport in geval van oorlog’ 

Onze wegen en ons spoornet zijn niet klaar voor grote militaire transporten tijdens een oorlog op ons continent, terwijl we daar volgens afspraken in NAVO-verband wel een grote rol in moeten spelen. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer na onderzoek. Er is minimaal 9,5 miljard euro nodig om aan alle eisen voor de routes, de zogeheten militaire corridors, te voldoen. 

Er is al een groot tekort voor het onderhoud en de aanleg van bruggen, wegen en spoor in ons land: 80 miljard volgens het kabinet, waarvan al ruim 20 miljard tot 2038. Daar komt nog eens een extra financieel probleem bij voor het gereedmaken van de militaire doorvoerroutes in ons land naar bijvoorbeeld Oost-Europa, zegt de Rekenkamer. 

De adviseur van het kabinet vindt het zorgelijk dat er de komende jaren niet genoeg geld voor wordt uitgetrokken. Er zullen volgens Barbara Joziasse van de Rekenkamer "keuzes moeten worden gemaakt" door de politiek.

Door onze strategische ligging aan de Noordzee is ons land een geschikt doorvoerland voor Europese transporten in oorlogstijd en daar zijn binnen de NAVO afspraken over gemaakt. Het gaat om het vervoer van materieel zoals tanks, kleinere vervoermiddelen of wapensystemen voor bondgenoten. 

De Rekenkamer constateert dat een aantal voertuigen met "exceptionele afmetingen" nu niet over de corridors kan. Waar dat wel gaat, is een groot deel van de infrastructuur aan vernieuwing en vervanging toe. "Verouderde bruggen geven nu al problemen voor vrachtverkeer. Dat geldt dan helemaal voor militair materieel”, aldus Joziasse. 

Ook is ons land niet goed voorbereid op de gevolgen van grootschalige militaire transporten. Als er oorlog komt en er op grote schaal militair materieel vervoerd gaat worden, heeft dat veel invloed op het overige verkeer. Dat verkeer komt voor een deel stil te liggen, of moet omrijden, schetst de Rekenkamer, met alle gevolgen "voor het maatschappelijke leven". Ook op het spoor kunnen problemen ontstaan. Het vervoeren van breed materieel kan als gevolg hebben dat niet één maar ook een naastgelegen spoor niet gebruikt kan worden. 

Bron: NOS 

Defensie zet in op bio-kerosine 

De eerste grote levering van met bio-kerosine bijgemengde brandstof is deze week aangekomen. Deze is bestemd voor luchtvaartuigen als de F-35 op Vliegbasis Leeuwarden. De bio-kerosine is gemaakt van biologische afvalvetten en –oliën zoals frituurvet. Defensie zet hiermee een extra stap naar energiezekerheid en duurzaamheid. 

Tot zestig procent van het totale brandstofverbruik bij Defensie bestaat uit kerosine. Door hier in te grijpen, kan relatief snel en simpel veel resultaat worden geboekt. Bio-kerosine draagt bij aan de defensiebrede doelstelling om in 2030 dertig procent minder fossiele brandstof te gebruiken voor varen, vliegen en rijden. De leveringen zijn vanaf nu structureel en zijn een tastbaar resultaat van de uitvoeringsagenda Energie en Duurzaamheid (2025) en de Roadmap Energiezekerheid (2026).  

Defensie heeft kerosinecontracten gesloten met meerdere leveranciers. Het is niet de eerste keer dat de luchtmacht bio-kerosine gebruikt. Enkele jaren geleden draaide er al een pilot om te zien hoe dit uit zou pakken. De leveringen zijn gebaseerd op de operationele behoefte en aanwezige brandstofvoorraden.  

Brandstoffen zijn een belangrijk aandachtspunt in de eerdergenoemde Roadmap. Afhankelijk zijn van alleen maar fossiele brandstoffen maakt de krijgsmacht kwetsbaar voor geopolitieke crisis zoals recent met de Straat van Hormuz. Dan is het bijmengen van brandstoffen met biologische en later ook synthetische brandstoffen een realistische optie. Zo wordt diesel voor weg- en scheepsvervoer nu ook al bijgemengd met biobrandstof.  

Defensie wil in een vroeg stadium aanhaken bij de ontwikkeling van alternatieve brandstoffen. Dit moet er mede voor zorgen dat de krijgsmacht in 2030 minder afhankelijk is van de fossiele keten. Dit draagt niet alleen bij aan duurzaamheid, maar ook een gevechtskracht. Diversificatie van energieverbruik vergroot namelijk het militaire voortzettingsvermogen. 

Bron: Defensie 

'Oekraïne heeft weer volledige toegang tot de militaire tak van Starlink' 

Het Oekraïense leger heeft weer volledige toegang tot Starshield, de militaire tak van het Amerikaanse satellietnetwerk Starlink. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een bron binnen het Oekraïense ministerie van Defensie. 

Er waren sinds woensdag problemen met het systeem van de Amerikaanse techmiljardair Elon Musk. Oekraïense drones konden hierdoor niet harder vliegen dan 160 kilometer per uur. 

De bron zegt dat nog wordt onderzocht wat de oorzaak van de verstoring is. De Oekraïense president Zelensky zei in een interview met het Britse dagblad Financial Times niet te geloven dat een storing de problemen had veroorzaakt. "Het was geen technisch probleem, het was bewust." 

Dat de verbinding terug is, is goed nieuws voor Oekraïne. Drones zijn voor het land essentieel bij de verdediging van het eigen luchtruim. Ook zet Oekraïne drones op grote schaal in bij aanvallen op Russische olieraffinaderijen. 

Afgelopen week voerde Oekraïne voor het eerst in dagen weer een aanval uit op een Russische olieraffinaderij. Het was hier op verzoek van de Amerikaanse president Trump sinds zondag tijdelijk mee gestopt. 

Zelensky zag geen heil meer in het deelbestand omdat Rusland de energiesector in Oekraïne bleef aanvallen. 

Bron: NOS 

Eerste ‘verjongde’ Cougar-transporthelikopter binnen 

De eerste volledig gemoderniseerde Cougar-transporthelikopter is aangekomen op Vliegbasis Gilze-Rijen. Dit type toestel is verouderd en wordt daarom grondig onder handen genomen. Dat gebeurt bij de fabrikant in Frankrijk. Het gaat in totaal om twaalf Cougars. 

Uiteindelijk moeten alle toestellen voorzien zijn van een nieuwe cockpit. Ook communicatiesystemen en navigatieapparatuur hebben dan een upgrade gehad. De gemoderniseerde vloot blijft zo voldoen aan de militaire luchtvaarteisen en garandeert interoperabiliteit met bondgenoten.   

Defensie zet de Cougar in voor transport van troepen, medische evacuaties en bevoorrading. Voor dit soort taken blijft deze helikopter beschikbaar tot de Caracal zijn intrede doet. Volgens de huidige planning is dat in 2030. Op 7 oktober ging de bouw van de eerste Caracal-helikopter van start.   

De volgende gemoderniseerde Cougars wordt dit jaar verwacht.  Volgend jaar komen er nog twee terug. 

Bron: Defensie 

Frankrijk en Nederland starten strategische dialoog 

Nederland en Frankrijk hebben woensdag een eerste bijeenkomst gehouden van de bilaterale Nucleaire Stuurgroep. Het is de eerste keer dat beide landen op hoog niveau in gesprek gingen. 

Begin maart heeft de Franse president Macron aangekondigd met een aantal Europese landen, waaronder Nederland, een strategische dialoog aan te gaan om de Europese nucleaire en conventionele afschrikking te versterken. In lijn met het coalitieakkoord is Nederland ingegaan op het Franse aanbod.   

De Russische agressieoorlog tegen Oekraïne heeft de veiligheidssituatie in Europa fundamenteel verslechterd. Dit vraagt om meer verantwoordelijkheid voor de eigen Europese veiligheid.

Het Franse aanbod past hierbij. Het kabinet benadrukt dat de beoogde samenwerking met Frankrijk een aanvulling op en geen vervanging is van de collectieve verdediging en afschrikking van de NAVO.  

Vanuit de Franse zijde waren hoge ambtenaren van de Franse regering aanwezig. De Nederlandse afvaardiging bestond uit ambtenaren van het ministerie van Algemene Zaken, Defensie en Buitenlandse Zaken. Tijdens de vergadering zijn de mogelijkheden besproken voor verdere versterking van de Europese dimensie van nucleaire en conventionele afschrikking. 

Bron: Defensie 

Defensiekrant

Editie 38 2026