Sla over en ga naar de inhoud
Een Caracal-transporthelikopter vliegt door het luchtruim.

Globaal

8 min

Stijn Jaspers 

Defensie e.a.

Caracal: nieuwe helikopter voor speciale operaties 

Aangepast aan Nederlandse eisen en uitgerust voor speciale operaties. Dat is de Caracal-transporthelikopter, waarvan de productie deze week officieel van start is gegaan. Een volgende stap in de ontwikkeling van de Nederlandse capaciteit voor speciale operaties. 

De Caracal moet onder uiteenlopende vliegomstandigheden en in samenwerking met NAVO- en andere internationale partners optimaal kunnen functioneren. De helikopter kan ook informatie uitwisselen met andere platformen en eenheden, zoals de nieuwe Embraer C-390M, F-35, 11 Luchtmobiele Brigade, Korps Mariniers en de landmacht. 

De bouw van Caracal bij Airbus Helicopters in Frankrijk markeert een volgende stap in de ontwikkeling van de Nederlandse capaciteit voor speciale operaties. De helikopter maakt deel uit van een groter defensieprogramma onder de naam SOF Air Rotary Wing (RW). 

De komst van de helikopter gaat gepaard met de ontwikkeling van trainingen voor personeel. Zo wordt de helikopter onderdeel van een bredere operationele capaciteit waar binnen Defensie behoefte aan is. 

In 2028 begint volgens de planning de testfase voor de nieuwe Caracal-transporthelikopters. Levering van het eerste toestel staat voor begin 2030 op de agenda. Defensie zal de helikopters dan inzetten voor Special Operations Forces. De Caracal zal onderdeel worden van 300 Squadron. 

Bron: Defensie 

Internationaal Gerechtshof ontvangt Carnegie Wateler Vredesprijs 

Het Internationaal Gerechtshof ontvangt op 9 november 2026 de Carnegie Wateler Vredesprijs. De op één na oudste vredesprijs ter wereld wordt aan het Hof uitgereikt ter erkenning van zijn belangrijke bijdrage aan de vreedzame beslechting van geschillen tussen staten. Maar ook voor zijn rol in de bevordering van het internationaal recht als fundament voor vrede en rechtvaardigheid. 

Het Internationaal Gerechtshof (IGH) is het belangrijkste rechterlijke orgaan van de Verenigde Naties. Het werd opgericht bij het Handvest van de Verenigde Naties in 1945 en begon zijn werkzaamheden in april 1946. Het Hof vervult twee taken: het beslechten van juridische geschillen tussen staten overeenkomstig het internationaal recht en het uitbrengen van adviezen over rechtsvragen die worden voorgelegd door bevoegde organen en gespecialiseerde organisaties van de Verenigde Naties. 

Van de zes hoofdorganen van de Verenigde Naties is het IGH het enige dat niet in New York is gevestigd.

Het Hof zetelt in het Vredespaleis in Den Haag. Sinds de oprichting zijn 202 zaken opgenomen op de algemene lijst van het Hof. Momenteel behandelt het IGH 24 zaken. 

“In een wereld die wordt gekenmerkt door toenemende geopolitieke spanningen en internationale conflicten, vervult het Internationaal Gerechtshof een essentiële rol als vreedzaam middel voor geschillenbeslechting”, staat in het juryrapport van de Carnegie Stichting. “Door staten een gerechtelijk forum te bieden voor de oplossing van geschillen, draagt het Hof bij aan het voorkomen van escalatie van conflicten en aan de bevordering van internationale stabiliteit. Het Internationaal Gerechtshof onderscheidt zich door zijn gezag en legitimiteit en geniet brede erkenning onder staten wereldwijd.” 

De Nederlandse krijgsmacht ontving in 2024 de Carnegie Wateler Vredesprijs, die sinds 1931 wordt uitgereikt. De Koninklijke Marine, de Koninklijke Landmacht, de Koninklijke Luchtmacht en de Marechaussee ontvingen de eer voor hun inzet in meer dan tachtig vredesmissies wereldwijd. 

Bron: ANP 

Meer Chinese cyberaanvallen verwacht  

Het aantal Chinese cyberaanvallen via kwetsbare edge devices zal de komende jaren flink toenemen. Chinese hackers richten hun pijlen steeds vaker op apparaten die organisaties gebruiken om met het internet te verbinden, de zogenaamde ‘edge devices’. 

Dat verwachten de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) en de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Woensdag brachten de diensten een cyberadvies (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) uit om organisaties te helpen zich beter tegen deze dreiging te beschermen.  

Met slimme technieken dringen hackers via zwakke plekken in edge devices een netwerk binnen. Uit inlichtingen van de diensten blijkt dat Chinese hackers over diepgaande kennis beschikken over deze apparaten. Ze bestuderen westerse hard- en software tot in detail en hebben soms zelfs de geheime broncode in handen. Hierdoor kunnen ze intensief diepgaand onderzoek doen naar zwakke plekken in deze hard- en software, zonder dat de fabrikant hiervan weet. Daarbij helpt AI (Artificial Intelligence) de hackers om gevonden kwetsbaarheden sneller te vinden en uit te buiten.   

De MIVD waarschuwde in zijn laatste jaarverslag al voor de toename van Chinese hackaanvallen. Het gaat hierbij specifiek om hacks via edge devices aan de ‘rand’ van het netwerk, die direct met het internet verbonden zijn, zoals firewalls, VPN-gateways en portals. Hoewel verschillende groepen hackers dit soort apparaten aanvallen, is dit een kenmerkende werkwijze van Chinese hackers. Zij hebben de afgelopen jaren herhaaldelijk via kwetsbare edge devices netwerken van verschillende slachtoffers getroffen, waaronder Nederlandse organisaties.   

Bron: Defensie 

Poetin geeft leger recordbudget 

De Russische president Poetin schroeft het militaire budget op tot recordniveaus, in een poging Oekraïne op de knieën te krijgen. Komend jaar trekt hij meer dan 180 miljard euro uit voor het leger - ruim een derde van de staatsbegroting. Op andere belangrijke posten wordt juist fors gekort.  

Sinds de val van de Sovjet-Unie gaf Rusland nooit eerder zoveel geld uit aan defensie als begroot voor 2027. En dan gaat het alleen om de officieel gepubliceerde cijfers, omgerekend meer dan 180 miljard euro. “Want heel veel zaken worden niet in het budget opgenomen, dus in werkelijkheid liggen de uitgaven nóg hoger”, zegt Rusland-deskundige Joris van Bladel van het Egmond Instituut. 

Waar precies de Russische portemonnee voor open wordt getrokken is lastig af te leiden uit openbaar beschikbare documenten. Maar Rusland zet zowel in op moderne als traditionele wapens, zegt oud-landmachtcommandant Mart de Kruif. “Ze produceren wat ze nu nodig hebben, zoals ballistische raketten en drones, maar ook heel veel tanks en pantservoertuigen.” 

En ook de salarissen, rekruteringsbonussen en uitrusting voor duizenden nieuwe soldaten worden hiermee betaald. Er zouden alleen al in de afgelopen maand meer dan 46.000 Russische militairen zijn gesneuveld, gewond geraakt of vermist. 

Volgens Van Bladel laat het vooral één ding zien: “Poetin doet geen enkele stap terug.” Daarom trekt hij alles uit de kast om dit allemaal te kunnen betalen. Zo gaat de Russische overheid 43 procent meer lenen - zo'n 81 miljard euro. Er wordt ook een beroep gedaan op het nationaal vermogensfonds en de belastingen gaan flink omhoog. 

De rest van het geld komt vrij door fors op de zorg, onderwijs en sociale voorzieningen te bezuinigen. Zo wordt bijvoorbeeld het federaal kankerprogramma met meer dan negentig procent gekort. “Poetin wil zijn eigen economie opofferen voor deze oorlog, en ook heel wat mensenlevens”, stelt Van Bladel. 

Bron: RTL Nieuws 

Nederlands succes bij militair WK mountainbike 

Goud voor Nederland op het militair WK mountainbike! Luitenant Zuiddam behaalde in Spanje de titel in de master categorie, voor vrouwen boven de 35 jaar. Als kers op de taart eindigden de vrouwen op een verdienstelijke derde plaats in het ploegenklassement.  

Op woensdag 30 september reisde een groep Nederlandse militairen van verschillende krijgsmachtdelen af naar Spanje voor het WK. De regio Jaén bood de militairen, uit zeventien verschillende landen, een prachtig mountainbikeparcours waarop een eerlijke strijd geleverd kon worden. 

De mannen beten het spits af voor een wedstrijd over 54 kilometer met 2.000 hoogtemeters. Onderweg werden de renners flink uitgedaagd door de smalle beklimmingen van soms wel 20% en rotsachtige afdalingen waarbij een stuurfout fataal kon zijn. Ook een zware regenbui viel hen ten deel. Marinier Wagenmakers kwam na een goed ingedeelde wedstrijd op plek 13 over de finish. Gevolgd door kapitein Van Vuure op plek 19 en kapitein De Jong op plek 21.  

Een halfuur na de start van de mannen vertrokken de vrouwen. Ook zij kregen het nodige voorgeschoteld. Met 45 kilometer en 1.200 hoogtemeters werd er flink afgezien. Vaandrig Cox kwam na een solide strijd op plek 8 over de finish, op de voet gevolgd door luitenant Zuiddam op plek 9 – en dus eerste in haar leeftijdscategorie. Luitenant Steenhof eindigde op plek 13, gevolgd door kapitein Weerink op plek 14.  

Het wereldkampioenschap werd afgesloten met een militaire ceremonie in het idyllische dorpje Cazorla waar de lokale bevolking massaal bij aanwezig was. Na de nodige huldigingen en speeches werd het evenement officieel afgesloten door een vertegenwoordiger van de internationale militaire sportorganisatie CISM. 

Bron: Defensie Ondersteuningscommando 

Voormalig chef Duitse inlichtingen opgepakt vanwege spionage 

Het voormalige hoofd van de Duitse inlichtingendienst BND August Hanning is aangehouden. Volgens Duitse media wordt Hanning onder meer verdacht van spionage, het verkrijgen van staatsgeheimen en landverraad. 

Hanning stond van 1998 tot 2005 aan het hoofd van de Bundesnachrichtendienst (BND). Hij zou onder meer tot 2022 geheime informatie hebben gekocht van een medewerker van de BND. Deze informatie zou hij hebben gebruikt om een veiligheidsanalyse op te stellen voor een buitenlandse inlichtingendienst. 

Voor welk land hij spioneerde is niet bekend, maar volgens Duitse media zou het niet gaan om Rusland. Daarnaast zou hij interne informatie hebben gedeeld met een buitenlandse agent. 

De 80-jarige Hanning werd deze week in zijn huis gearresteerd. Ook een oud-medewerker die een hoge functie had bij de dienst, is opgepakt.

De man was eerder een belangrijke rechterhand van Hanning en werkte tot het voorjaar nog voor de BND. 

De autoriteiten kwamen de zaak op het spoor nadat ze in september vorig jaar een huiszoeking bij Hanning hadden gedaan vanwege een ontvoeringszaak. In het onderzoek daarnaar kwam er een tip binnen dat er mogelijk informatie gelekt was vanuit de BND. Mogelijk zou Hanning ook betrokken zijn bij de ontvoering zelf, al heeft hij dit altijd ontkend. 

Tijdens de huiszoeking ontdekten agenten zeer gevoelige informatie afkomstig van de BND. De geheime documenten kwamen uit het recente verleden en dus had Hanning ze nooit mogen bezitten. Volgens bronnen zou Hanning zo’n tweeduizend documenten hebben gekregen en zouden er onder meer rapporten tussen zitten over het Iraanse nucleaire programma en het Russische leger. 

Bron: NOS 

Vol inzetten op quantumtechnologie voor veiligheid 

Nederland moet in 2035 een leidende positie hebben in de quantumwereld. Dat staat in de Rijksbrede Quantumstrategie (externe link, opent in een nieuw venster of tabblad) die het kabinet maandag heeft gepresenteerd. Voor Defensie is quantumtechnologie cruciaal. Het kan voor een aanzienlijk deel de digitale weerbaarheid en toekomstige kracht van de krijgsmacht op het slagveld bepalen. 

Quantumtechnologie is een nieuwe manier van werken met technologie. Hierbij kunnen computers extreem veel sneller rekenen en sensoren veel nauwkeuriger meten dan we nu gewend zijn. Dit is een kritieke factor voor de nationale veiligheid en toekomstige militaire slagkracht. 

Zo biedt quantumtechnologie enorme mogelijkheden voor het slagveld. Denk aan verbeterde navigatie zonder afhankelijkheid van GPS of superieure sensoren voor nauwkeurige detectie, zoals het opsporen van onderzeeboten. Hiermee kan Defensie een beslissend operationeel voordeel verkrijgen. 

Tegelijkertijd brengen ontwikkelingen in quantumtechnologie nieuwe uitdagingen met zich mee. Zo vormen krachtige quantumcomputers een direct risico voor de huidige digitale beveiliging. Denk aan het kraken van wachtwoorden en andere codes. Om staatsgeheimen en kritieke systemen te beschermen, zet de overheid in op de overstap naar zogeheten post-quantum cryptografie. Dit is een ‘absolute prioriteit’, omdat op den duur iedereen met een quantumcomputer kan meelezen met onze communicatie. Om de veiligheid te waarborgen, is het daarom essentieel alle systemen tijdig om te zetten naar deze nieuwe vorm van onkraakbare versleuteling. 

In de Rijksbrede Quantumstrategie staat dat Nederland niet alleen economische kansen moet benutten, maar bovenal weerbaar moet zijn tegen strategische risico’s. Dat geldt ook voor het waarborgen van de digitale veiligheid. 

Bron: Defensie 

Axios: leger VS bereidt hervatting grootschalige aanvallen op Iran voor 

Het Pentagon heeft het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) enkele dagen geleden opdracht gegeven de voorbereidingen af te ronden om de grootschalige gevechtsoperaties in Iran te hervatten. Dat zeggen Amerikaanse functionarissen tegen nieuwssite Axios. “Het kan twee kanten op: de makkelijke of de moeilijke manier”, aldus een bron. The Atlantic meldde eerder deze week ook al dat Trump overweegt Iran vóór de tussentijdse verkiezingen aan te vallen. 

Het Pentagon noemde daarbij geen concrete datum voor het begin van de aanvallen, en president Trump heeft nog geen definitieve besluiten genomen. Maar volgens Amerikaanse en Israëlische bronnen kan het gebeuren voor de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen en mogelijk ook voor de Israëlische verkiezingen, die een week eerder plaatsvinden. 

Het Amerikaanse nationale veiligheidsteam van president Trump is vorige week bijeengekomen op Camp David om de oorlog en aanverwante kwesties te bespreken. Deze week heeft Trump voor de tweede keer in korte tijd met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu gesproken, na een periode van weken met weinig contact. 

Een hervatting van de oorlog kan de Israëlische verkiezingen beïnvloeden, omdat Iran waarschijnlijk met honderden ballistische raketten zou terugslaan. Een nieuwe escalatie kan Netanyahu mogelijk politiek in de kaart spelen. Het kan zijn tegenstanders er bovendien van weerhouden hem in de laatste fase van de verkiezingscampagne aan te vallen. 

Volgens een Amerikaanse functionaris ging het gesprek onder meer over de herdenking van de Hamas-aanslag van 7 oktober 2023. Volgens Axios is er ook gesproken over Iran. Als de grootschalige gevechtsoperaties worden hervat, gaat het volgens bronnen naar verwachting om zware bombardementen op Iraanse energie-, infrastructuur- en nucleaire doelen. 

Bron: BNR 

Defensiekrant

Editie 37 2026