Nieuwsbericht28-09-2026 | 16:31

Militairen, burgers en de maatschappij als geheel: hoe hebben zij zich door de eeuwen heen voorbereid op oorlog en tegenslag? In die vraag verdiepten militaire historici, onderzoekers  en andere belangstellenden zich zaterdag in het Waterliniemuseum Fort. Het symposium stond ook in het teken van het jubilerende Mars et Historia.

De meest uiteenlopende vormen van weerbaarheid kwamen aan de orde. Tim Buruma nam de aanwezigen mee in de geschiedenis van studentenweerbaarheid. De oorlogsvoorbereidingen van de bevolking in Nederlands-Indië werden door Tristan Broos belicht. De Vereniging Volksweerbaarheid en de brede weerbaarheid in het interbellum kwamen ook aan bod. Vervolgens was er een lezing over de economische oorlogsvoorbereiding in Nederland tussen 1936 en 1940. Daarna ging het nog over veiligheid tijdens de Koude Oorlog, met onderwerpen als evacuaties, vluchtelingenstromen en het medisch incasseringsvermogen.

“Wat doen we als…..”

“Dat wij het tijdens het jubileum van Mars et Historia hebben over weerbaarheid, is heel passend”, zei Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht (IGK) viceadmiraal Ad van de Sande. Hij stond stil bij de 60-jarige Vereniging ter Beoefening van de Militaire Historie, de officiële naam van Mars et Historia. Wat Van de Sande bedoelde, was dat de studie van militaire geschiedenis niet alleen om oorlog en conflict draait. Het gaat ook over “hoe mensen onder druk reageren. Hoe instituties functioneren als het erop aankomt. En vooral: hoe een land zijn vrijheid en veiligheid beschermt.” En dat gaat nooit alleen over de sterkte van het leger. Het gaat over de gehele samenleving. Om vragen als: “Wat doen we als een wijk meerdere dagen zonder stroom zit? Wie heeft een noodpakket? Wie kijkt om naar kwetsbare buurtgenoten?”

Geschiedenis een spiegel, een waarschuwing

Ten slotte feliciteerde Van de Sande Mars et Historia. “Zij vervult een belangrijke maatschappelijke rol.” Door kennis te vergoten en te delen met een breed publiek, laat zij zien “dat geschiedenis een spiegel, een waarschuwing en inspiratiebron kan zijn.” Een prima middel om “niet alleen terug te kijken, maar ook om na te denken over het heden. En om vooruit te kijken en mee te bouwen aan onze weerbaarheid van morgen.”