Hoe ga je het gesprek aan met een collega die met mentale problemen kampt? De drempel om hierover te praten is hoog. Om er aandacht voor te vragen liepen 10 militairen deze week een mars van Emmen naar Harlingen. Daarmee zamelden ze geld in voor 113 Zelfmoordpreventie. De aanleiding voor de actie was de zelfdoding van hun vriend en collega Gijs van der Werf vorig jaar.
De militairen bij de VV Oldeboarn, waar ze overnacht hebben.
De 20-jarige Gijs was geneeskundig verzorger bij de landmacht. Volgens zijn partner Bram, ook in dienst van Defensie, had Gijs het naar zijn zin bij de militaire organisatie. Hij kwam ook altijd vrolijk over. De laatste tijd merkten zijn vrienden wel dat zijn gedrag veranderde, maar ze wisten niet goed hoe ze daarmee om moesten gaan. Ze waren bang hem op ideeën te brengen door ernaar te vragen. “Achteraf leerden we via een training van 113 dat die angst onterecht is”, vertelt Bram. “Dat hadden we dus veel eerder moeten weten. Dan hadden we misschien hulp voor Gijs kunnen zoeken.”
De militairen liepen de afgelopen 3 dagen 135 kilometer met bepakking. Gijs legde diezelfde route als 14-jarige af op de fiets om geld in te zamelen voor een scoutingreis. Vanwege corona ging die niet door. Hij gebruikte het geld om zijn skydive-brevet te halen.
De mars was fysiek en mentaal zwaar.
Veteranen
De mars was niet alleen fysiek zwaar. De militairen moesten ook mentaal een gevecht met zichzelf voeren. “Dat heeft Gijs ook moeten doen”, aldus Bram. Tegelijk lieten de deelnemers zien dat je zulke gevechten niet alleen hoeft te leveren. De laatste 8,5 kilometer werden de lopers begeleid door publiek, waaronder veteranen.
Langs de route plaatsten de lopers samen met gemeenten speciale 113-bankjes met een QR-code naar de hulplijn. De bedoeling is dat deze bankjes ook op alle kazernes komen. Op de Generaal Spoorkazerne in Ermelo, waar Gijs gelegerd was, is dat al het geval. Zo’n bankje kan leiden tot een gesprek, of tot het bellen van 113.
De (stief)ouders van Gijs op het 113-bankje in Emmen. Daarachter de militairen en wethouder Raymond Wanders.
Suïcidepreventiebeleid
In Nederland sterven gemiddeld 5 mensen per dag door suïcide. Ook Defensie wordt jaarlijks geconfronteerd met zelfdodingen onder het eigen personeel. De organisatie werkt daarom aan een integraal suïcidepreventiebeleid. Denk aan het breder aanbieden van lessen over het herkennen van mentale klachten en hoe je het gesprek daarover voert.
Daarnaast steken veel mensen binnen de organisatie een professionele hand uit naar wie daar behoefte aan heeft. Denk aan de Diensten Geestelijke Verzorging en het Bedrijfsmaatschappelijk Werk. Ook valt er beroep te doen op de praktijkondersteuners (POH) GGZ bij de eerstelijnsgezondheidscentra. Dat geldt eveneens voor de Militaire Geestelijke Gezondheidszorg en het Veteraneninstituut.
Wie aan zelfdoding denkt kan dag en nacht bellen met 113 via 0800-0113 of chatten via 113.nl. De gratis online training is beschikbaar via vraagmaar.113.nl.