Handelsbescherming

Wat is het belang van de Nederlandse krijgsmacht door de jaren heen: op het gebied van handelsbescherming?

Als handelsland bij uitstek is Nederland altijd afhankelijk geweest van veilige handelsroutes en stabiele afzetmarkten voor zijn producten. Toen Nederland in de tweede helft van de 19e eeuw begon te industrialiseren kwam daar een behoefte bij. Dat was een gegarandeerde aanvoer van grondstoffen zoals olie. Bescherming van vitale economische belangen in de wereld is altijd een van de belangrijkste taken van de krijgsmacht geweest. Vooral van de vloot.

Van zeeslagen tot patrouilles

Al tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) was de belangrijkste taak van de vloot het beschermen van de handelsvaart en visserij:

  • Nederlandse schepen leverden zeeslagen om handelsroutes te controleren.
  • Zij blokkeerden havens om te voorkomen dat schepen van de Spaanse vijand en particuliere kapers konden uitvaren.
  • Zij begeleidden koopvaardij- en vissersschepen.
  • Zij patrouilleerden op de belangrijkste vaarroutes.

De schepen opereerden niet alleen op de Noordzee en in Het Kanaal, maar ook op de Oostzee, de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. Op de Middellandse Zee moesten zij het vooral opnemen tegen de zogenoemde Barbarijse kapers. Die opereerden vanuit de Noord-Afrikaanse kaperstaten Algiers, Tunis en Tripoli.

Scheepvaartroute langs Somalië

Tegenwoordig nemen Nederlandse marineschepen deel aan internationale missies tegen piraterij. Vooral op de zeer belangrijke scheepvaartroute langs de ruim 3.000 kilometer lange kustlijn van Somalië (de Hoorn van Afrika). Clans en criminelen proberen daar met geweld langsvarende schepen in beslag te nemen. Zij eisen dan grote sommen losgeld of verkopen de inhoud van het schip. Vaak verkopen ze ook de schepen zelf of delen ervan.

In Somalië is geen overheidsgezag dat hier iets tegen doet. Daarom werkt een groot aantal landen (waaronder Nederland) samen om deze piraterij te bestrijden.

Nederland stuurt niet alleen schepen om in het gebied te patrouilleren en actief tegen piraten op te treden. Het heeft ook beveiligingsteams van zwaarbewapende mariniers aan boord van grote Nederlandse transportschepen die het gebied passeren.

Daarnaast leveren Nederlandse militairen en militairen uit andere landen een bijdrage aan de training van het Somalische leger. Dit leger moet helpen het overheidsgezag te herstellen en zo meer politieke en economische stabiliteit te brengen. Dan zullen minder mensen hun toevlucht nemen tot piraterij.

Video: Boardingteam bevrijdt bemanning koopvaardijschip

Het ministerie van Defensie heeft beelden vrijgegeven van de bevrijdingsactie door Hr. Ms. Tromp van een Duits koopvaardijschip op Tweede Paasdag 2010. Op de video is te zien hoe het boardingteam, bestaande uit de Unit Interventie van het Korps Mariniers, door een Lynx-helikopter aan boord van het schip Taipan wordt gezet. De beelden zijn vastgelegd met de helmcamera van een van de leden van het boardingteam.