10 jaar Defensie Helikopter Commando: vraag om heli’s onverminderd groot

“Er is nauwelijks een operatie denkbaar waarin helikopters geen prominente rol spelen. Of het nu gaat om moderne maritieme operaties of het hedendaagse optreden op het land. De vraag naar heli’s overtreft nagenoeg altijd het aanbod.” Dat zei de toenmalige Commandant Luchtstrijdkrachten een decennium geleden. Vandaag bestaat het Defensie Helikopter Commando (DHC) 10 jaar. Wat toen gold, geldt nog steeds, alleen de vliegende inventaris veranderde en een deel van hun grondgebied verdween.

2 Cougar helikopters in bergachtige omgeving

Archief: Cougars. Het toestel groeide uit tot de meest veelzijdige helikopter.

Zo viel bijvoorbeeld Vliegbasis Soesterberg ten prooi aan bezuinigingen. De daar gestationeerde Cougar- en Chinook-transporthelikopters kregen hun nieuwe plek bij de Apache gevechtshelikopters op Vliegbasis Gilze-Rijen. Daar stonden inmiddels al de laatste Alouettes. Het helihoekje op Vliegbasis Leeuwarden kreeg ook aan andere bestemming, nadat de 3 AB-412 Search and Rescue-helikopters van de hand werden gedaan.

Een Chinook met en loadmaster die de omgeving vanuit de zijdeur in de gaten houdt (oktober 2017).

Archief: Chinook.

Geld in gestoken

Ondanks de enorme bezuinigingen op de krijgsmacht, is vanwege het belang van heli’s, wel altijd in de toestellen geïnvesteerd. Natuurlijk niet in de Alouette- en Lynx-helikopters. Die werden afgelopen 10 jaar vanwege ouderdom uitgefaseerd. In de Cougars, Chinooks en Apaches werd echter wel in meer of mindere mate geld gestoken, om ze op te lappen, te moderniseren, te vervangen of er een paar bij te kopen. Daarnaast arriveerde de NH90. Gestationeerd op Maritiem Vliegkamp De Kooy, opereert het toestel met name vanaf marineschepen.

Apaches op landingsbaan

Archief: Apaches.

Van levensbelang

Helikopters worden voor de meest uiteenlopende taken ingezet, in binnen- en buitenland. Zo assisteerden Chinooks deze week nog bij het blussen van een afvalbrand in Hengelo, een taak die ook Cougars voor hun rekening kunnen nemen. NH90’s worden onder meer ingezet om drugssmokkelaars op te sporen in het Caribisch gebied. In missiegebieden zorgen Apaches voor het beveiligen van grondtroepen en beschermen ze transporthelikopters tijdens verplaatsingen van materieel en militairen. Daarnaast zijn de transporttoestellen van levensbelang om gewonde militairen snel naar een ziekenhuis te brengen, zoals in Mali. Het zijn slechts enkele voorbeelden waarbij helikopters zeer grote diensten bewijzen. Ook in internationaal verband is veel vraag naar dit vliegende product en blijkt er altijd een weer tekort aan te zijn.

Een NH90 vliegt laag boven de Golf van Aden tijdens antipiraterijmissie Ocean Shield van de NAVO.

Archief: Een NH90 boven de Golf van Aden tijdens antipiraterijmissie Ocean Shield van de NAVO.

Volwassen

Volgens commandant DHC commandeur Gerhard Polet is de helikoptervloot in 10 jaar enorm gestroomlijnd. “De NH90 werd in het begin soms wat lacherig weggezet als vliegende Fyra, maar is ondertussen hard op weg om echt volwassen te worden. Het toestel laat de laatste anderhalf jaar zien een game changer te zijn aan boord van de marineschepen  en vanaf de Kooy.”

Een Cougar blust met behulp van een bambi bucket een heidebrand bij Assen, 2011.

Archief: een Cougar met bambi-bucket blust in 2011 een heidebrand bij Assen.

Cougar meest veelzijdig

Ook de perikelen rond de Cougar waren niet altijd om vrolijk van te worden.  Polet: “Eerst waren ze onmisbaar, toen moesten ze weg, toch weer niet weg maar gaatjes vullen.”  Wat de commandant betreft groeiden ze daardoor uit tot de meest veelzijdige helikopter, te land, ter zee en in de lucht. Inmiddels is het getouwtrek voorbij, mogen ze niet alleen blijven, maar opereren ze straks ook bij special forces operations. En er waren wel meer hoogtepunten. Daartoe behoort ook de verstevigde samenwerking met de commando’s, de Luchtmobiele Brigade, de marechaussee en civiele partners.

Helaas waren er ook dieptepunten. Neem alleen al het verongelukken van 2 Apachevliegers in Mali, ruim 3 jaar geleden. Verder vlogen Apaches tegen kabels, een keer in de Bommelerwaard, de andere keer in Zoelmond. Een dergelijk geval deed zich eveneens voor met een Apache in Alabama, waarbij 1 vlieger om het leven kwam. Ook gebeurde er een ongeluk met een chinook in Afghanistan. Hierbij vielen een aantal gewonden.

Het DHC beschikt over:

Apache-gevechtshelikopters: 28
Chinook-transporthelikopters: 17, maar er volgen er nog 3, die zijn er uiterlijk 2021
Cougar-transporthelikopters: 12
NH90-maritieme gevechtshelikopters: 20