Special forces helpen anti-ISIS-coalitie bij gevechtsoperaties

Nederland en België zetten advise & assist (A&A)-teams van special operations forces in voor de strijd tegen ISIS in Irak. De teams adviseren de Iraakse en Koerdische troepen bij gevechtsoperaties. Dit staat in de toelichting die de ministers Jeanine Hennis-Plasschaert en Bert Koenders (buitenlandse zaken) vandaag aan de Kamer stuurden.

Een lid van de Nederlandse special operations forces in gesprek met Iraakse militairen.

Een lid van de Nederlandse special operations forces in gesprek met Iraakse militairen (oktober 2015).

Nu de strijd tegen ISIS vordert en de Iraakse strijdkrachten het gewenste basisniveau hebben, zijn de behoeften van de anti-ISIS-coalitie veranderd. De special operations forces (SOF) A&A-teams horen bij die nieuwe behoeften. De teams adviseren en ondersteunen eenheden van de Iraakse strijdkrachten en Koerdische strijders (Peshmerga) bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van gevechtsacties.

Niet meevechten

De teams adviseren en ondersteunen bij de operationele planning, leiderschap, het coördineren van vuursteun en het analyseren en verwerken van ervaringen. Hierbij is aandacht voor humanitair oorlogsrecht. Anders dan de huidige trainingen ondersteunen de A&A-teams eenheden (vooral staven) voor, tijdens en na gevechtssituaties. De huidige trainingen richten zich op het bijbrengen van (algemene) vaardigheden. De nieuwe teams doen zelf niet mee aan gevechtsacties.

Inmiddels leveren 6 coalitiepartners dergelijke A&A-teams. Het gaat om Canada, Finland, Frankrijk, Italië, Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Gebleken is dat de Nederlandse SOF-teams die al in Irak zijn de gevraagde ondersteuning kunnen bieden.

Iraakse militairen met bewapening.

Iraakse militairen leren het sniperspecialisme tijdens een verkorte commandotraining van Nederlandse special operations forces (oktober 2015).

Voorwaarden inzet

Om A&A te kunnen uitvoeren, is met België besloten de informatie- en inlichtingencapaciteit te verbeteren. Hiervoor zetten de landen een inlichtingenfunctionaris in en een gezamenlijk plannings- en liaisonteam. Een belangrijke voorwaarde voor de inzet van A&A-teams is eigen inlichtingencapaciteit in de vorm van unmanned aerial vehicles (UAV’s), onbemande verkenningsvliegtuigen. Door zelf de strijd te volgen zijn de Iraakse eenheden beter te assisteren. Daarnaast houden de A&A-teams met de systemen hun eigen veiligheidssituatie in de gaten. Defensie zet hiervoor 2 Raven UAV-systemen in.

Het Nederlands-Belgisch SOF-team loopt vanaf 1 december met de Amerikaanse en Canadese militairen mee om ervaring op te doen met het A&A-concept. Zodra bekend is welke eenheden het Belgisch-Nederlandse team kunnen begeleiden wordt dat ingezet. De Nederlandse eenheden worden alleen ingezet als medische evacuatie is verzekerd.

Kosten

De Nederlandse bijdrage in Irak richt zich op de Peshmerga in Erbil en eenheden van de Iraakse Special Operation Forces (SOF) in Bagdad. Voor het trainen van de Iraakse SOF in Bagdad blijft een Belgisch-Nederlandse eenheid van ongeveer 15 personen aanwezig. De extra uitgaven voor de A&A-teams worden geschat op €5 miljoen. Waar mogelijk worden de kosten gedeeld met België.