Evacuatie Sint-Maarten komt van de grond

“We gaan helemaal vol weg. Haal er zo nodig nog mensen bij!”, overstemt sergeant-majoor Mike de grommende motoren van de Hercules. Het is zondag en de 3e vlucht van het militaire transportvliegtuig. Na de orkanen Irma en José haalt het passagiers en bagage op van het getroffen eiland Sint-Maarten. “Eindelijk kunnen we wat betekenen voor de mensen hier!”

Loadmaster praat met militair in geel vestje.

Loadmaster en Movecon overleggen op het platform.

De gevreesde 2e orkaan ‘José’ die Sint-Maarten na ‘Irma’ zou treffen, leidt zaterdagnacht nauwelijks tot geen extra schade. Dat betekent hét ‘sein veilig’ voor de Nederlandse troepen om met alle beschikbare middelen patiënten, toeristen en gedupeerde familieleden van militairen op het eiland te evacueren. Na een niet eenvoudige selectie vertrekken de 1e honderden mensen zondag per C-130 Hercules naar Curaçao. Vanaf daar vervolgen velen hun weg naar Nederland.

“Het werk en de waardering die we ervoor krijgen zijn prachtig”, aldus sergeant-majoor Johan Zwanenberg van Movecon (militaire afkorting van Movement Control). De luchtmachter regelt de indeling van de Nederlandse hulpvluchten op zondag, 4 in totaal.

Luchtfoto gehavend vliegveld Sint-Maarten na orkaan.

Luchtfoto gehavend vliegveld Sint-Maarten na orkaan.

Zaterdag landde al het ene na het andere Amerikaanse toestel en steeg weer op met opgeluchte toeristen. Nederlandse C-130’s, afkomstig van Eindhoven, doen vanaf zondag de door Irma half-verwoeste luchthaven op Sint-Maarten aan. Die is slechts voor militaire toestellen bruikbaar. Ze laten goederen en hulpverleners achter, nemen  evacués mee terug naar Curaçao.

Hulpverleners op St. Maarten stappen uit Hercules

Hulpverleners stappen uit Hercules

Slapen op bagagebanden

Bij de provisorische toegangspoort van de luchthaven overziet pelotonscommandant en 2e luitenant Pim de wachtende evacués. Hij en 47 collega’s van 11 Luchtmobiele Brigade zijn als deel van de Compagnie in de West ingezet bij het vliegveld. Zij zorgen samen met 15 mariniers van 32 Raidingsquadron voor de beveiliging. De mannen verblijven in een loods, slapen op veldbedden en zelfs op bagagebanden.

“Wij zorgen ervoor dat de mensen met de hoogste prioriteit als eerste weg mogen”, legt Pim uit. “Zaterdag vertrokken al honderden mensen, op deze zondag zijn dat er nog meer. Terwijl degenen die weg mogen heel blij zijn, raken anderen die moeten wachten nogal eens gefrustreerd. Eerst lieten we uiteraard de zieken vertrekken, vervolgens gezinnen met kinderen en zo verder.”

"Al 4 dagen in de shit"

1e luitenant Chris controleert met zijn mensen de reisdocumenten. Hij is plaatsvervangend commandant van het Grens Politie Team van de marechaussee op Bonaire. Ze helpen ook mee aan een rechtvaardige selectie. “Pittig”, geeft hij eerlijk toe. Hij heeft respect voor de mensen die vaak vele uren in de volle zon staan te wachten. “Zij zijn erg geduldig, ondanks dat het wel even duurt voordat ze kunnen gaan.”

Henry Emans heeft lang genoeg gewacht. Hij mag met zijn schoonvader, zijn vrouw en hun 3 jonge kinderen langs de militairen bij de dranghekken. Het wachten vanaf 5.30 uur tot 15.10 uur is beloond. Henry is opgelucht, zijn vrouw in tranen. Sergeant der 1e klasse Dirk van luchtmobiel snapt de reacties: “Mensen zitten al 4 dagen in de shit; de emoties worden met de dag heftiger merken we.”

Enorm betrokken

Luitenant-ter-zee der 2e klasse Matthijs Boot bekommert zich met zijn medische collega’s om de onfortuinlijke wachtenden, waarvan een aantal onwel raakt. Matthijs is praktijkmanager van het Gezondheidscentrum op marinebasis Parera op Curaçao. Wat hem in positief opzicht opvalt? “Dat alle militairen hier enorm betrokken zijn. We hebben allemaal de gevolgen van ‘Irma’ gezien. Nu kunnen we op een hele directe manier de getroffen mensen helpen en dat geeft een heel goed gevoel.”