Toespraak PCDS luitenant-generaal M. Wijnen bij de uitreiking van de Herinneringsmedailles Internationale Missies in Zwolle

Aangetreden militairen,

Familie, partners en vrienden van deze grote groep militairen.

Het is mij een eer om vandaag de Herinneringsmedaille Internationale Missies uit te reiken aan de militairen die zijn uitgezonden naar Mali, Irak, Afghanistan, Koeweit, Burkina Faso en Jordanië.

Verschillende missies in verschillende landen… En elk van u heeft daar een eigen verhaal bij. Er staan dus eigenlijk ruim 400 persoonlijke verhalen voor mij. Die ik het liefst allemaal zou belichten. Maar dan wordt het wel erg lang staan....  Daarom zal ik zo kort mogelijk – maar wel zorgvuldig – stilstaan bij iedere missie.

Te beginnen bij Mali. Daar was u de ogen en oren van de VN-missie MINUSMA. U verzamelde inlichtingen om de kennispositie van deze missie te versterken.

Het was een uitdaging. Vanwege de cultuurverschillen… de taalbarrière…en omdat vertrouwen winnen tijd kost.

En dan was er ook nog het puntje klimaat. In de zon kon het wel 55 graden worden. En in het begin van deze missie was het behoorlijk nat, maar dat bracht niet zozeer verlichting. Patrouilles kwamen tot stilstand omdat de MBs, Bushmasters en Fenneks vast kwamen te zitten in de modder...evenals de voertuigen die hen moesten lostrekken. Na de laatste druppel regen maakte de nattigheid snel plaats voor het bekende rode stof.

Het hield u allemaal niet tegen. De Long Range Recce Patrol Task Group, ook wel de LRRP bleef doorstomen.

Dat de LRRP steeds door kon blijven gaan, is mede dankzij het werk van het National Support Element. Daardoor konden onafgebroken operaties worden gedraaid,. Dat kwam waarschijnlijk ook door de ervaring in de detachementen – zowel bij staf als de pelotons zaten mensen die in eerdere rotaties hadden gezeten.

Daar was de LURP blij mee. Als je niet veel capaciteit hebt, ben je blij dat je op goede en ervaren “logistiekelingen” kunt rekenen. Die dag en nacht klaarstaan. Die ervoor zorgen dat je ook om 03.00 ’s nachts de poort uit kunt gaan.

Ook het VN-hoofdkwartier in Bamako speelde hierbij een belangrijke rol. Deze mensen waren verantwoordelijk voor al het papierwerk achter elke actie. In Mali zitten slangen, malariamuggen, giftige spinnen en schorpioenen.... maar er zitten ook een boel paarse krokodillen... en dan ben je blij met een Kolonel als Peter, die deze beesten graag met zijn team te lijf ging.

Jullie hebben ook op een meer directe manier iets voor de bevolking van Mali kunnen betekenen. Ik denk aan het kindje, waar arts Evi en gewondenverzorger Wesley zich om hebben bekommerd. De baby werd tijdens een patrouille naar hen toe gebracht door een wanhopige vader. Evi en Wesley deden wat ze konden, maar gingen met een zwaar gemoed verder. Want het kindje was er slecht aan toe. Maar toen ze drie dagen later langs hetzelfde dorp kwamen, rende de vader naar hen toe om hen te vertellen dat het juist steeds beter ging met zijn kind.

Zo’n moment mag dan geen wereldnieuws zijn… maar voor dit gezin maakten jullie een wereld van verschil.

Deze missie loopt binnenkort ten einde. Een bijzondere missie: onder de VN-vlag, in een internationale omgeving, met een unieke hoofdtaak: inlichtingen inwinnen. Iets dat de VN eigenlijk niet kent, maar wel enorm heeft leren waarderen. Ik ben trots op het werk dat jullie daar gedaan hebben. Jullie kunnen terugkijken op een succesvolle missie, waarin jullie het begrip teamwerk naar een hoger niveau hebben getild.

En toch is het goed dat we onze bijdrage aan deze missie binnenkort afronden. Want de missie legde na al die jaren een hoge druk op onze mensen en spullen. Wij hebben onze steun meer dan bijgedragen, het is tijd om wat dat betreft op adem te komen.


Ook vanuit het detachement in Irak hoor ik positieve geluiden over de uitstekende samenwerking tussen de National Training Unit en het National Support Element. Eén drive, één doel, één team. Daardoor zijn er vele cursussen gegeven, van leiderschap tot militaire vaardigheden. Alles om ervoor te zorgen dat de Peshmerga beter voorbereid zijn op de nog altijd aanwezige terroristische dreiging. Velen van jullie hebben gezien hoe hun trots groeide tijdens de cursus en hoe dankbaar zij na afloop waren. Gelijke waardering geldt ook voor de mannen van het Korps Commando Troepen die in Bagdad in coalitieverband eenheden van de Counter Terrorism Service hebben getraind, de CTS.

Die dankbaarheid mag ook richting het ondersteunend element worden geuit. Want vanuit Erbil en Bagdad worden alle randvoorwaarden geregeld. Niks was te gek. Ook niet een flitsverhuizing naar Menila omdat daar te weinig trainers waren. Jullie zorgden ervoor dat je collega’s zich helemaal op het trainen konden richten, en zich geen zorgen hoefden te maken over catering, infra, afspraken met internationale partners. Het is altijd mooi om te zien dat een support element er een kick uit haalt om alles tot in de puntjes te regelen; eigenlijk de motor van de missie.

Bij hard werken hoort ook ontspanning. Die was er, van een speedmars tot een pubquiz en een bingo-avond. Maar jullie hebben ook duizenden euro’s opgehaald voor een goed doel tijdens een workout of the day. Die werd georganiseerd ter nagedachtenis aan Mark Weijdt. Een collega die alweer 10 jaar geleden is overleden in Afghanistan. Dat laat zien hoe sterk de onderlinge band en de kameraadschap is – ook na het leven wordt die band niet verbroken.

Het is duidelijk: jullie hebben in Irak een topprestatie neergezet. Dat vond Lida van Koppel ook, die met een groep dames aan jullie 700 kaarten heeft geschreven… die door de minister en staatssecretaris op Kerstavond werden gebracht. Een mooi opkikkertje met kerst.

Daarnaast werkte er in Irak ook een chirurgisch team dat ondersteuning bood in het Amerikaanse veldhospitaal op de Al Asad Airbase. Deze teams zijn schaars en daarmee leverde Nederland in coalitieverband een geziene en zeer gewaardeerde bijdrage. Een mooie samenwerking van het Instituut samenwerking Defensie en Relatieziekenhuizen. Dat zorgt voor een hoog gekwalificeerd medisch team. Dat zeer goed werk leverde. Waardevolle informatie doorgaf uit het gebied waar ze zaten; dat kan ik uit eigen waarneming zeggen, want elke morgen als we bij de directie operaties alle missies doornamen, kwam er vanuit het chirurgische team ook een operationele update. Medic en operator; een mooie combi.

Dames en heren,
Voor ons staan ook verschillende eenheden die zich hebben ingezet tijdens de missie Resolute Support in Afghanistan.

Jullie hebben een spannende tijd meegemaakt. De cartoonwedstrijd in Nederland, die uiteindelijk niet doorging maar toch zijn effect had op jullie missie. De wapenstilstand die enerzijds een zaadje van hoop plantte bij Afghanen… en anderzijds tot meer geweld leidde, in Mazar-e-Sharif, Kabul en vele andere plekken.

Hetzelfde gold voor de parlementsverkiezingen. Aan de ene kant is het een enorme vooruitgang wanneer een land voor het eerst in 8 jaar weer naar de stembus kan. En aan de andere kant was het weer een aanleiding voor veel geweld.

Jullie hebben kunnen bijdragen aan de veiligheid tijdens de verkiezingen. Met onder meer een infanteriepeloton dat dagenlang op het kamp midden in de stad hielp met de bewaking. Geen standaardmissie. Informatie kwam, zoals vaker bij grote internationale missies, vaak laat binnen. Dat vroeg nogal wat van de ontplooide eenheden, maar ook van de Nederlandse militairen op het hoofdkwartier in Kabul. Van iedereen werd creativiteit en oplossend vermogen gevraagd om mee te denken in de planning. Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan.

Een spannende uitdaging. Ook voor de Medical Taskforce. Want als er iemand de poort uit gaat, dan gaan zij mee. Of dat nu als ondersteuning is tijdens de nachtelijke patrouilles in de bergen in de omgeving van het kamp… of bij de bewaking van verkiezingen of tijdens de verkenning van een kunstmestfabriek. En ook als er slachtoffers de poort in worden gebracht, staan zij altijd klaar. Jullie hebben goed werk verricht – op het kamp, in het Duitse hospitaal en waar het peloton maar naartoe ging. Onder omstandigheden die niet altijd ideaal waren om het maar eens zachtjes uit te drukken.

Ondertussen werd de missie uitgebreid van 100 naar 160 mensen. De mensen van het genietaakteam en het National Support Element gaan in hun handen wrijven als ze zulk nieuws krijgen. Want een uitbreiding betekent meer mensen om te ondersteunen en meer materieel en meer bouwwerkzaamheden. Er kwamen meer vliegtuigen dan ooit binnen om goederen te brengen. Jullie kijken hier zelf ook met plezier op terug. Detachementscommandant Kapitein Eric zegt zelfs: “we hebben de lat op alle vlakken nog iets hoger gelegd voor onze opvolgers”. Dat getuigt van een professionele mindset.

Alle eenheden die hierna zijn gekomen, zijn binnengekomen komen op een kamp dat mede door jullie is opgebouwd en onderhouden. En dat is iets om trots op te zijn. En niet voor niets. Als de planning ons niet bedriegt zitten we er nog tot zeker 2022.

Zijn we dan rond?

Nou nee. Ik heb gesproken over MINUSMA Mali, over CBMI Irak en over RS Afghanistan.

Ik heb nog niet gesproken over de kleinere teams en soms individuele stafofficieren op de internationale hoofdkwartieren in Jordanië, Koeweit en Irak. Belangrijke elementen om de randvoorwaarden voor al die missies te creëren. En we weten uit de internationale contacten hoezeer de Nederlandse inbreng wordt gewaardeerd. Professioneel, probleem oplossend en proactief. Om trots op te zijn.

Maar ook dat kleine team van trainers in Burkina Faso dat de Burkinese militairen trainde, zodat zij later in staat zijn zélf bij te dragen aan vredesoperaties in Afrika. Zeer belangrijk werk.

Al die kleinere verbanden of individuele inzetten; zij zijn vaak de smeerolie die de grote internationale missies goed laten draaien. Niet in de spotlights, vaak achter de schermen, maar o zo belangrijk.

Dames en heren,

Voor ons staat een groep bijzondere mensen. Jullie hebben bijgedragen aan stabiliteit in landen waar mensen vaak niet, zoals hier, veilig over straat kunnen… even op de fiets kunnen stappen om te gaan stemmen… of hoeven te vrezen voor hun leven als ze de deur uit gaan. Voor veel van de landen waar jullie zijn geweest, geldt dat het nog lang kan duren totdat er weer stabiliteit, veiligheid en vrijheid is. Jullie hebben elk je steentje bijgedragen, aan de hoop op een betere toekomst in al die gebieden.

Een groot deel van jullie krijgt voor het eerst een Herinneringsmedaille Internationale Missies én de veteranenspeld. Een bijzonder moment.
En een ander deel loopt al wat langer mee. Eén iemand hier – en dat moet toch veel zeggen – heeft net de twaalfde uitzending gehad! Respect!

Voor allen geldt: Nederland is trots op jullie werk. Jullie hebben het verschil gemaakt. Beschermd wat ons dierbaar is. Gewerkt aan een veiligere wereld.

En laten zien hoe je dat doet: als sterk team, onder welke omstandigheden dan ook.
Ik ben jullie daar dankbaar voor. En Nederland is jullie daar dankbaar voor.

Dames en heren, mag ik voor onze militairen, voor uw militairen, een hartelijk applaus!

Dan wil ik nu het woord richten tot de mensen achter mij, die al deze uitzendingen ook mogelijk maken: het thuisfront.
 

Ieder werkend mens worstelt ermee: hoe balanceer ik werk en thuis? Voor een gezin met een militair op uitzending is het een nog grotere uitdaging. De afstand tussen werk en thuis is zoveel groter dan dat ene uurtje met de trein. Weet dat de militair fysiek en mentaal ‘thuis’ altijd met zich meedraagt, terwijl hij of zij zich realiseert dat er thuis steeds iemand mist. Weten dat thuis alles loopt, steun krijgen in de vorm van brieven en pakketjes... dat geeft rust, en maakt dat je je helemaal kunt richten op je taak.

En niet alleen tijdens de missie zelf, maar ook tijdens wat eraan voorafgaat aan oefeningen en voorbereidingen…en eenmaal echt thuis geland, het wennen aan het normale leven in Nederland. Jullie zorgen er dan voor, vaak met veel geduld, dat de militair zich echt thuis voelt, en er weer bij hoort.

Ik ben het thuisfront daarvoor zeer dankbaar. Te beginnen bij de partners, die zo direct een anjer van de uitgezonden militair ontvangen.

En ik ben ook de kinderen en kleinkinderen van de militairen dankbaar. Jullie zijn erg moedig geweest, al die maanden toen je mama of papa – of opa en oma – moest missen. Zeker als dat tijdens Sinterklaas, Kerst en Oud en Nieuw was. Daarom verdienen jullie een speciale medaille die jullie zo meteen krijgen.

Partners, familie en vrienden en iedereen in de omgeving van militairen: dank jullie wel. Ik wil de militairen vragen om een hartelijk applaus voor jullie.

Aangetreden militairen, ik reik nu graag de Herinneringsmedaille Internationale Missies uit.

Dank u wel.