Weblog van de Commandant der Strijdkrachten

HR-model passend bij de tijd

Mijn vorige blog ging over de Defensievisie 2035. Die visie gaat veel betekenen voor onze organisatie. Een van de elementen waar we nu al mee te maken krijgen is de overgang naar het nieuwe HR-model Defensie. Dit model gaat het huidige Flexibel Personeel Systeem vervangen en moet er voor zorgen dat Defensie over een aantal jaar een kwalitatief goed gevulde organisatie is. De overstap is een grote operatie vanwege aanpassingen in de HR-organisatie, bedrijfsvoering en IT-systemen. Eind 2024 moet dit proces zijn afgerond.

Ik herinner me uit begin jaren ‘90 mensen bij de marine met een mbo-diploma, die eigenlijk matrozenwerk deden zoals onderhoud aan de wapensystemen, maar als korporaal rondliepen omdat ze anders niet het salaris kregen wat ze in de burgermaatschappij zouden verdienen. Korporaal is bij de marine een onderofficiersrang, en omdat ze die rang hadden, kregen ze ook andere taken waar ze zeker in het begin niet op waren voorbereid. Ze misten de ervaring van een onderofficier. 

Dat ga je straks ook zien met de cybersoldaat. Die geef je misschien wel het salaris van een overste terwijl je niet wil dat hij overste wordt, want dan krijgt hij managementtaken. Van de kolonel-specialist die als chirurg aan het werk is en de geestelijk verzorger accepteren we dat. Waarom niet bij ander type militairen? Daarin zie je dat de link tussen salaris en rang een sta-in-de-weg is waar je flexibeler mee moet omgaan. Ook omdat die cybersoldaat misschien wel niet fulltime voor Defensie werkt. 

Dit is nog een element dat past bij een nieuw systeem: makkelijker kunnen op- en afschalen. Soms heeft de organisatie meer capaciteit nodig en soms minder. Dat kan met reservisten, zoals nu, maar geef ze dan ook dezelfde rechtspositie als een reguliere militair. Het nieuwe HR-model sluit beter aan bij de organisatie en werknemer van de toekomst. Mensen werken steeds minder als vanzelf een leven lang voor één baas. 

Feit blijft dat Defensie moeite heeft met het aantrekken en behouden van collega’s waardoor de operationele gereedheid en inzet onder druk staan. Om daar verbetering in te brengen gaan we naar meer maatwerk toe. Daarom kijken we hoe commandanten op eenheidsniveau een rol kunnen krijgen in lokale werving en selectie. In Gilze zoeken ze vliegers, de MIVD analisten en het Cybercommando IT’ers en hackers. De commandant ter plekke heeft het beste zicht op wat er nodig is en waar hij extra inspanning moet leveren om bepaalde mensen te vinden. Ik denk niet dat het gek is dat we in de toekomst via een combinatie van centrale en regionale inspanningen mensen zullen werven. Voor decentraal werven heb je lokale mensen nodig, dat kun je centraal niet altijd overzien. Centraal blijft wel het beste in de werving van de grote volumes. 

Mensen blijven het hart van de organisatie, maar door robotisering kunnen we op steeds meer terreinen nog meer, beter en veiliger effect brengen. Niet al het werk dat nu door mensen wordt gedaan, zal straks ook door mensen worden gedaan. Dat wil niet zeggen dat we morgen allerlei mensen gaan vervangen door robots. Maar misschien vervangen we in de toekomst, op specifieke plekken, iemand die de dienst uit gaat niet door een nieuwe persoon. 

Alle systemen hebben voor- en nadelen. Het HR-model Defensie speelt in op de nieuwe arbeidsmarkt en zorgt voor veel flexibiliteit richting bestaand en nieuw personeel in het loopbaanperspectief. Het nadeel is dat de identiteit, het beeld wat we zijn als krijgsmacht, onder druk kan komen. Wat maakt 

nou een onderofficier of officier wat hij is? Aan z’n pak te zien is het een officier, maar begrijpt hij wat een officier doet, anders dan leidinggeven? Zorgen voor je mensen, verantwoordelijkheid voelen, ook buiten het werk. Het gaat dan vooral om vorming, wat een heel belangrijk onderdeel van onze opleidingen moet blijven! 

Elke verandering aan het systeem verandert iets aan hoe we ons gedragen. Daar moeten we ons bewust van zijn. Maar met het nieuwe HR-model zetten we een grote stap naar een kwalitatief goed gevulde organisatie en een verbetering van de operationele gereedheid en daarmee de inzetbaarheid.

Luitenant-admiraal Rob Bauer
Commandant der Strijdkrachten