Weblog van de Commandant der Strijdkrachten

Diversiteit en inclusiviteit

Humor is belangrijk, ook in onze organisatie. Het zorgt voor relativering, ontspanning en groepsgevoel. En een grap om jou, leert je weerbaar worden, ook verbaal. Iedereen is wel eens aan de beurt en herkent dit. Maar wanneer het altijd dezelfde is, slaat het al snel een andere kant op.

Iemand belachelijk maken is geen humor meer, dat is uitsluiting. En in onze krijgsmacht, waarbij het team het belangrijkst is, kunnen we dat niet hebben. En al helemaal niet, als die uitsluiting gebaseerd is op iemands afkomst, geslacht, geloofsovertuiging, seksuele geaardheid of levenswijze. Want we moeten onvoorwaardelijk op elkaar kunnen vertrouwen; in het gevecht, maar ook aan boord, in de kazerne, op de vliegbasis en op kantoor.

Ik zie het soms zelf gebeuren en ik hoor van collega’s dat dit gebeurt, en dat vind ik verschrikkelijk. Een deel van onze collega’s ervaart de laatste jaren meer onderlinge afstand. Terwijl we juist samen moeten zoeken naar overeenkomsten omdat Defensie net als de politie of het onderwijs een van de pilaren van onze samenleving is. Ik geloof dat het overgrote deel van onze mensen hetzelfde standpunt inneemt maar dat wij, en ik zeer waarschijnlijk ook, soms collega’s kwetsen.

Dat is geen aanstellerij. Dat is iets wat mensen echt voelen. Omgekeerd hoeft er helemaal geen opzet in het spel te zijn. Waar we heen moeten is dat we in alle rust over dit soort zaken met elkaar kunnen praten. Zodat we inzicht krijgen in elkaars belevingswereld en niet tegenover elkaar komen te staan, want dat gebeurt tegenwoordig al genoeg op de wereld.

De opbouw van onze organisatie is helaas geen afspiegeling van de maatschappij. Dat is ook niet zo gek, omdat wij een vak bedrijven dat niet voor iedereen is weggelegd. Maar voor de mensen die wel willen, moeten we de deuren wagenwijd openzetten. We moeten openstaan voor andere zienswijzen. Zij moeten zich welkom voelen. Nog steeds geven we aan in selectieprocedures te kiezen voor ‘de beste’. Maar op basis van welke eigenschappen vinden we iemand de beste? Ik denk dat we niet alleen moeten kijken naar wat mensen kunnen, maar ook wat ze bijdragen. Dat betekent dat je ook moet kijken naar de samenstelling van het team, en hoe we dat team als geheel beter kunnen maken. Een grotere diversiteit binnen het team acht ik daarbij van groot belang omdat het kan bijdragen aan een betere operationele inzetbaarheid.

Dat betekent dat we bijvoorbeeld moeten kijken naar flexibiliteit van ons personeelsbeleid. De samenleving is veranderd. Het klassieke idee van een werkende man en een vrouw die de kinderen verzorgt is allang achterhaald, maar de ruimte voor jonge vaders om thuis te zijn is bij ons nog beperkt, en ook de doorstroom van vrouwen naar hogere functies stagneert hierdoor in een aantal gevallen.

En dat is nog een praktisch probleem. Erger vind ik het als mensen geen carrière kunnen maken omdat ze zich niet welkom of niet meer thuis voelen, of omdat ze al dan niet bewust worden tegengewerkt. Huidskleur bijvoorbeeld mag niet uitmaken hoe ik jou zie. We moeten elkaar kunnen aanspreken op werk, zonder dat er een link met huidskleur wordt gelegd, maar we moeten ook kunnen zeggen dat iets niet kan, als het gaat over ongelijkheid.

Mijn vader heeft lang in Afrika gewerkt. Vrienden van hem kwamen vanaf eind jaren ‘60 af en toe bij ons logeren in Groningen. Een donkere man in Groningen was toen heel bijzonder, maar voor mij was dat geen donkere meneer, maar gewoon een vriend van mijn vader. Laten we onbevooroordeeld zijn, maar ook bewust zijn van onze houding en gedachten. En dat geldt nadrukkelijk ook voor mij.

En als er dan eens een conflict ontstaat, helpt humor misschien weer verbinden.