Weblog van de Commandant der Strijdkrachten

‘Kennis is macht. Karakter is meer’

Toen ik gevraagd werd om de openingsrede te houden voor het academisch jaar in Den Helder, moest ik meteen denken aan de spreuk boven de ingang van het Zaaltje: de huiskamer waar adelborsten en cadetten samen komen. Daar staat namelijk in gouden sierletters geschreven: Kennis is macht. Karakter is meer’.

Voor mij is dat een spreuk die nooit aan kracht zal inboeten. Het gaat bij ons immers niet alleen om academische kennis of om militaire vaardigheden. Het gaat er bij de krijgsmacht ook om dat je lef hebt, dat je eerlijk bent, dat je verantwoordelijkheid neemt en dat je op wilt komen voor de samenleving. Oftewel, dat je dienstbaar bent.

Goede feedback

Al die kwaliteiten hangen samen met het zijn van militair, van een militair leidinggevende. Kijk maar naar onze nieuwe Ridder Roy de Ruiter. Hij handelde uiterst professioneel en met lef, vanuit principes, waarden en overtuigingen. Ook nam hij verantwoordelijkheid voor zijn beslissingen. Daarbij diende hij de missie en de collega’s op de grond. Roy toonde karakter.

Tijdens mijn rede in Den Helder gaf ik natuurlijk ook voorbeelden van andere collega’s die karakter toonden en ik vertelde over persoonlijke ontwikkeling en karaktervorming. En hoe belangrijk goede feedback en coaching daarbij is. Voor iedere militaire leidinggevende is het echt cruciaal dat mensen hem of haar een spiegel voorhouden en ook klaar staan wanneer iemand advies nodig heeft.

Steeds bozer en onaardiger

Ik heb ook zo iemand gehad: Arij Brinkman. Mijn chef operationele dienst aan boord van het fregat Hr. Ms. Kortenaer. Ik weet het nog goed. Ik was 31 jaar en kreeg de functie ‘hoofd operationele dienst’ toegewezen. Toen ik vrij snel na mijn aantreden tegen 3 sergeant-majoors (van tussen de 40 en 50 jaar oud) vertelde welke koers ik wilde varen bleven zij nukkig. Ik merkte dat zij eigenlijk mij niet wilden volgen en dat ik daardoor steeds bozer en onaardiger werd.

Uiteindelijk gingen ze weg en ik begon te mopperen tegen Arij. Toen zei hij tegen mij: “Baas, deze mannen zijn allemaal ver in de 40. Ze zijn bij Defensie komen werken toen ze nog lang geen 20 waren. En werken hier dus al bijna zo’n 30 jaar. Gemiddeld maken ze iemand zoals u, een hoofd operationele dienst, 2 jaar mee. Hoeveel keer hebben ze dus al zaken gedaan met iemand zoals u? Zo’n 15 keer!"

Ik merkte dat zij mij niet wilden volgen en dat ik daardoor steeds bozer en onaardiger werd.

“En weet u hoe dat gaat? U wilt linksaf, maar uw voorganger wilde rechtsaf en die daarvoor weer linksaf. Wat denkt u dan dat ze gemiddeld kiezen? Zij gaan rechtdoor. Want dan zal het voor iedere leidinggevende wel zo’n beetje goed zijn. U kunt hen dus door het mulle zand slepen en eisen dat ze met u meegaan, maar u kunt ook luisteren naar hun ervaringen en naar hun ideeën en daarmee wat water bij uw wijn doen. Dan krijgt u waarschijnlijk veel meer medewerking.”

Wijze les

Dat was voor mij destijds wel een wijze les. Daarom heb ik ook (nadat de boosheid een beetje was gezakt) Arij’s 2e optie gekozen. Ik heb geluisterd naar die mannen met een schat aan ervaring en ik heb hun opmerkingen meegenomen in mijn plan. Waardoor zij er in geloofden, anderen overhaalden en achter mij stonden. Allemaal dankzij Arij.

Dat is ook de reden waarom ik nog steeds contact heb met hem na al die jaren. En waarom Arij ook bij mijn commando-aanvaarding aanwezig was in oktober vorig jaar. Hij heeft echt veel betekend voor mij. Ook nadien nog. Als mentor en als coach.

Luisteren en spiegel voorhouden

Kortom, goede feedback, eerlijke feedback en coaching was voor mij noodzakelijk om te werken aan mijn gedragspatronen. En door daar ook voor open te staan heb ik me veel beter kunnen ontwikkelen dan anders het geval was geweest. En dat geldt denk ik voor iedere leidinggevende in onze organisatie. Want iedereen die in staat is te luisteren naar wat een ander te zeggen heeft en bereid is te veranderen waar nodig, bereikt meer.

Daarom roep ik ook iedere leidinggevende in onze organisatie op om mensen te helpen bij hun ontwikkeling. Blijf eerlijke en constructieve feedback geven door mensen voortdurend een spiegel voor te houden. Blijf open staan voor wat anderen te zeggen hebben en maak ruimte om mensen indien nodig van advies te voorzien. Zodat we onze jonge leiders zo goed als mogelijk helpen in het belang van een sterke krijgsmacht.

Want kennis is macht. Maar karakter is meer. Veel meer.

Luitenant-admiraal Rob Bauer
Commandant der Strijdkrachten

10 september 2018