Weblog van de Commandant der Strijdkrachten

Communicatie is van ons allemaal

Onlangs was ik bij de communicatiejaardag op Vliegbasis Gilze-Rijen en hadden we een goede discussie over wat we beter of anders kunnen doen in onze interne communicatie. Samen met minister Bijleveld-Schouten en luitenant-generaal Luyt heb ik met onze communicatie-collega’s gesproken over waar zij tegenaan lopen in hun werk. En wat we met z’n allen anders kunnen doen.

Ik gebruik dat ‘met z’n allen’ met opzet. Want communicatie-collega’s en lijncommandanten hebben hier weliswaar een belangrijke rol in te vervullen, maar uiteindelijk is communicatie  een verantwoordelijkheid die we met z’n allen delen.

Het zijn dus niet alleen de internetberichten, intranetberichten, de berichten op de facebookpagina van het bataljon, de artikelen in de bladen of de informatie die de commandant deelt met de collega’s. Het is bijvoorbeeld ook wat ik zeg en hoe ik dat verwoord. En het is wat u zegt en wat ik hoor tijdens mijn werkbezoeken. En ‘communicatie’ is ook hoe we met elkaar om gaan en wat we posten op social media. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Iedereen communiceert: bewust en soms ook onbewust.

Communicatie kan inspireren. Communicatie kan mensen trots maken. Het kan zorgen dat mensen betrokken zijn en blijven; dat ze zich gewaardeerd voelen. Maar verkeerde of - nog vervelender - geen communicatie frustreert. En kan er juist voor zorgen dat mensen zich buitengesloten of niet begrepen of gehoord voelen.

Onze interne communicatie kan en moet beter. Dat hoorden we ook tijdens de verschillende gesprekken die met de collega’s zijn gevoerd direct na het afwijzen van het onderhandelaarsakkoord over de arbeidsvoorwaarden. En dat klopt. Zeker in een tijd waarin de organisatie en haar mensen veel veranderingen meemaken.

Mensen willen weten waar ze aan toe zijn en willen kunnen aangeven wat ze willen. Dat moeten we - zeker als commandanten - erkennen. En dus moeten we beter worden in luisteren en moeten we vaker in gesprek gaan met de collega’s. En we moeten nadenken over wie er wat vertelt en wanneer en hoe vertelt. Vaak is het beter dat je direct leidinggevende de boodschap overdraagt.

Tijden en mensen veranderen en onze communicatie moet dus mee veranderen. Wat ik belangrijk vind, is dat we eerlijk zijn. Ook over wat niet goed gaat en wat de reden daarvoor is. Ik heb hier op de communicatiejaardag iets over gezegd waarvan iemand in het publiek zei: “Het zou goed zijn als iedereen dit hoort.” Vandaar dat ik het hier herhaal: veel van wat er nog mis is bij Defensie komt voort uit 25 jaar bezuinigen. We moeten dus niet de fout maken dat we denken dat er iedere keer een totaal nieuw probleem naar voren komt.

Communicatie is daarbij geen tovermiddel om problemen op te lossen of weg te poetsen. Als thuis de kraan stuk is, fiks je dat niet met communicatie. Je zult echt een nieuwe kraan moeten halen en de kapotte kraan vervangen. Anderen in huis waarschuwen dat de kraan stuk is, is wel van belang. Communicatie als smeermiddel. En als bouwsteen voor vertrouwen en geduld.

We moeten wat mij betreft ook blijven communiceren over ‘waartoe wij op aarde zijn’. We mogen niet uit het oog verliezen hoeveel er goed gaat en hoe mooi ons werk is. Laten we dat vooral ook met elkaar delen.

Ik zou iedereen dan ook willen vragen op een realistische en constructieve manier bij te dragen aan de communicatie. Het is belangrijk dat we elkaar begrijpen. En dat kan alleen maar door echt het gesprek aan te gaan, te luisteren en je te verplaatsen in de standpunten van de ander.

Zo maken we de organisatie samen sterker.

Luitenant-admiraal Rob Bauer
Commandant der Strijdkrachten