Weblog van de Commandant der Strijdkrachten

Samen de schouders eronder

De afgelopen tijd wordt er regelmatig bericht over de staat van onze krijgsmacht. Verontrustende verhalen in de krant, zorgelijke discussies op social media en deskundigen die de noodklok luiden. En ik kan het helaas alleen maar beamen. Wij voelen de tekortkomingen in onze gereedheid dagelijks en de recente gereedheidsbrief aan het parlement was heel duidelijk. De brief gaf een beeld van eenheden die door allerlei oorzaken met grote beperkingen te kampen hebben, als gevolg van achterstallig onderhoud en tekorten aan personeel en materieel. Voor de meeste mensen echter geen nieuws.

Trendbreuk

Gelukkig zijn die problemen breed onderkend en wordt er weer geïnvesteerd in de krijgsmacht. Daarom werd met Prinsjesdag bekend gemaakt dat het kabinet opnieuw extra geld beschikbaar stelt voor Defensie. Sommigen zien het extra budget als een ‘doekje voor het bloeden’ of zien het als het ‘terugdraaien van bezuinigingen'.

Ik begrijp die emotie. Toch denk ik dat hier meer aan de hand is dan het terugdraaien van bezuinigingen. Voor het eerst sinds 25 jaar constateer ik een bereidheid om weer te investeren in de krijgsmacht. De onveiligheid om ons heen is voor iedereen voelbaar. Daarmee groeit ook de zorg dat we misschien wel te veel hebben ingeboet op de krijgsmacht als verzekeringspolis.

In mijn ogen is hier sprake van een trendbreuk. Het is niet de eerste keer dat er geld bij komt en hiermee kunnen we een belangrijke eerste stap te zetten. Namelijk het herstellen van onze gereedheid.

Herstel basisgereedheid

Voor mij is dat een absolute prioriteit, waar ik samen met de commandanten van de Defensieonderdelen en alle burgers en militairen graag mijn schouders onder zet. Wij doen belangrijk werk met grote risico's, werk dat ergens over gaat, en dat moeten we ook goed kunnen doen. Handen uit de mouwen dus! Samen gaan we het fundament van de krijgsmacht herstellen en verstevigen. Concreet betekent dit bijvoorbeeld: extra mensen op cruciale posities, meer instructeurs en investeren in reservisten.

Maar het betekent ook extra geld voor reservedelen en meer budget voor onderhoud. Hierbij gaat het nadrukkelijk niet alleen om extra geld, maar ook om het slimmer en efficiënter benutten daarvan. De interne afstemming van vraag en aanbod gaat nog over te veel schijven en kan slagvaardiger. Daar moeten we dus ook aan werken.

Het is positief dat de randvoorwaarden voor het herstel nu zijn ingevuld. Nu is het aan ons om met concrete maatregelen en activiteiten ervoor te zorgen dat iedere euro ook zo snel mogelijk leidt tot een betere slagvaardigheid van onze eenheden.

Doorontwikkeling krijgsmacht

Tegelijkertijd weten we ook dat we er daarmee nog niet zijn. Een trendwijziging na 25 jaar daling, betekent per definitie dat we ons op een dieptepunt bevinden. Het herstel van de basisgereedheid is noodzakelijk om de huidige krijgsmacht weer gezond te krijgen, maar er zijn meer stappen nodig om de krijgsmacht daarna ook gezond te houden. Denk daarbij aan het verbeteren van de balans tussen gevechtseenheden en ondersteunende eenheden. Denk aan het op peil brengen van ons investeringsbudget om onze wapensystemen en capaciteiten te kunnen moderniseren en vervangen. En denk aan een regeling om de bovenmatige inflatie op defensiematerieel te kunnen ondervangen.

Niet voor niets vraagt onze minister om een meerjarig perspectief waarin deze stappen kunnen worden gezet. Daar komt nog bij dat we ons ook moeten wapenen tegen nieuwe dreigingen met een meer hybride karakter, zoals we die in Oekraïne zagen. Of tegen cyberdreigingen. Dat vereist bijvoorbeeld investeringen in het versterken van onze informatiepositie, en in middelen en mensen om - meer en meer - te kunnen opereren in het informatiedomein en in cyberspace.

Blik vooruit

We zijn de afgelopen jaren door een diep dal gegaan, waarbij de effecten van de vele bezuinigingen in volle omvang voelbaar werden. Daar hebben we ons samen doorheen geslagen en ondertussen gaven we professioneel invulling aan de toegenomen vraag om militaire inzet op onze 3 hoofdtaken. Een enorme gezamenlijke prestatie die lof verdient.

Ik ben blij dat dit wordt onderkend en dat we nu weer de blik vooruit kunnen richten, beginnend met het herstel van onze gereedheid. Het doet mij daarnaast ook deugd te zien dat een toenemend aantal politieke partijen de noodzaak van vervolgstappen onderkennen. Een krijgsmacht mag geen windvaantje zijn dat waait op de koers van de dag, maar is vooral een basisverzekering.

Daarbij moeten we ons realiseren dat we voor onze veiligheid volledig afhankelijk zijn van internationale samenwerking in Europees en NAVO-verband. Samenwerking die veel oplevert, maar ook niet vrijblijvend is. Die samenwerking vereist namelijk dat ieder land naar vermogen bijdraagt. Ook dit is onderdeel van het benodigde meerjarig perspectief waar onze minister voor pleit. Een perspectief dat ervoor moet zorgen dat we ook in de toekomst slagvaardig blijven en onze dierbare vrijheden en welvaart kunnen blijven beschermen.

Generaal Tom Middendorp,
Commandant der Strijdkrachten
11 oktober 2016