Artist impression van hoe het radarstation in Herwijnen eruit kan komen te zien. Hoekige toren met radar er bovenop in buitengebied met landweggetje en bomen.

Radarstation Herwijnen

Nederland heeft militaire radarstations staan in Wier (Friesland) en Nieuw Milligen (Gelderland). In Wier staat nu een nieuwe radar. Voor de radar in Nieuw Milligen heeft het Kabinet besloten om de Rijkscoördinatie Regeling voor het plaatsen van een SMART-L radar in Herwijnen voort te zetten. Er is naar aanleiding van verzoeken (moties) van de Tweede Kamer gekeken naar andere mogelijkheden en locaties om het luchtruim te bewaken. Met informatie uit onderzoeken en verkennende gesprekken met andere gemeenten en provincies, heeft het Kabinet besloten dat Herwijnen de meest geschikte locatie is. Op deze website vindt u meer informatie over deze onderwerpen.

Van bestemmingsplan naar Rijkscoördinatieregeling

Het plan van Defensie voor de locatie in Herwijnen werd voorbereid als een wijziging van het bestemmingsplan van de gemeente. De gemeente West Betuwe wilde dit niet. Omdat het plaatsen van een radarstation van nationaal belang is, werd de voorgenomen plaatsing toch voorbereid. Maar dan via een Rijkscoördinatieregeling (RCR). Hiermee heeft de Tweede Kamer en de Eerste Kamer in 2019 ingestemd.

Eerst verder onderzoek

De Tweede Kamer heeft uitgesproken geen voorstander te zijn van Herwijnen als locatie en heeft opgeroepen de Rijkscoördinatieregeling (RCR)-procedure voor een radarstation in Herwijnen te stoppen. Op verzoek van de Tweede Kamer heeft Defensie een heroriëntatie uitgevoerd naar de locatie voor dit radarstation. Deze heroriëntatie bestond uit 3 onderzoeken naar: de stralingsaspecten, mogelijke alternatieve wijzen voor luchtruimbewaking en mogelijke alternatieve locaties. Daarnaast zijn verkennende gesprekken gevoerd met gemeenten en provincies.  Zie voor de verschillende stappen ook de kamerbrief van 27 mei 2021.

Inmiddels zijn stap 1 en stap 2 van het onderzoek naar alternatieve locaties afgerond. De uitkomst van stap 2 betreft de verfijning van het zoekgebied uit stap 1: bekijk de uitkomsten van stap 1 en stap 2. In stap 2 wordt er rekening gehouden met ruimtelijke belemmeringen waaronder rivieren (buitendijkse gebieden), grootschalige infrastructuur, (zondes rond) windturbines, (zones rond) hoogspanningsmasten, stedelijke gebieden, (zones rond) hoge gebouwen en objecten, aangewezen natuurgebieden, (zones rond) bebouwde kommen en afzonderlijke woningen.

Na bestudering van de resultaten van de onderzoeken, en in de wetenschap dat er geen ideale locatie voorhanden is, komt het kabinet tot de conclusie dat er onvoldoende perspectief is om binnen afzienbare tijd te komen tot een kansrijke en meer geschikte locatie dan Herwijnen. Om die reden heeft het kabinet besloten de RCR-procedure voor de plaatsing van de radar in Herwijnen voort te zetten en de motie van Helvert c.s. (Kamerstuk 27 830, nr. 332) niet volledig uit te voeren. 

Waarom Herwijnen?

De locatie van Herwijnen zorgt samen met Wier voor de beste spreiding van de 2 SMART-L radars over Nederland. Daarnaast zorgt Herwijnen vergeleken met Nieuw Milligen voor een betere dekking boven onder andere Zeeland, Brabant, Limburg en de Randstad. Herwijnen is laaggelegen (gelijk aan NAP) en heeft geen last van hoogbouw en hooggelegen gebieden als de Veluwe of de Utrechtse Heuvelrug. De radarlocatie in Nieuw Milligen heeft daar wel last van.

Zijn er andere locaties mogelijk?

In het najaar van 2019 zijn andere locaties onderzocht door het Rijksvastgoedbedrijf. Bewoners van Herwijnen konden voor het onderzoek locaties doorgeven. Uit het onderzoek bleek dat er geen betere, snel beschikbare locaties zijn. Het plaatsen van een radarstation op een van de andere locaties zou namelijk minimaal 1,5 tot 2 jaar langer duren. In deze extra tussentijd bestaat het risico dat de huidige radar in Nieuw Milligen kapot gaat. Vertraging en de risico’s die daarbij horen zijn niet te accepteren. Daarvoor is het beschermen van het Nederlandse luchtruim té belangrijk.

Op verzoek van de Tweede Kamer kijkt Defensie nogmaals naar alternatieve locaties en andere manieren van luchtruimbewaking.

Heeft deze informatie u geholpen?

Let op: als u op ‘Ga verder’ klikt, moet u naar beneden scrollen en kiest u voor ‘Wijzig’ of ‘Verstuur’.