Artist impression van hoe het radarstation in Herwijnen eruit kan komen te zien. Hoekige toren met radar er bovenop in buitengebied met landweggetje en bomen.

Radarstation Herwijnen

Nederland heeft militaire radarstations staan in Wier (Friesland) en Nieuw Milligen (Gelderland). Voor beide radars moest er een nieuwe komen. Voor de radar in Nieuw Milligen had Defensie een betere locatie gevonden in Herwijnen (gemeente West Betuwe). Op dit moment wordt naar aanleiding van verzoeken (moties) van de Tweede Kamer gekeken naar andere mogelijkheden en locaties om het luchtruim te bewaken. Totdat hier duidelijkheid over is, worden er geen stappen gezet met betrekking tot het radarstation in Herwijnen die niet kunnen worden teruggedraaid. Op deze website vindt u meer informatie over deze onderwerpen.

Van bestemmingsplan naar Rijkscoördinatieregeling

Het plan van Defensie voor de locatie in Herwijnen werd voorbereid als een wijziging van het bestemmingsplan van de gemeente. De gemeente West Betuwe wilde dit niet. Omdat het plaatsen van een radarstation van nationaal belang is, werd de voorgenomen plaatsing toch voorbereid. Maar dan via een Rijkscoördinatieregeling (RCR). Hiermee heeft de Tweede Kamer en de Eerste Kamer in 2019 ingestemd.

Eerst verder onderzoek

Op dit moment zet Defensie geen stappen die niet teruggedraaid kunnen worden. Daarnaast zal er voorlopig nog geen reactie volgen op de ingediende reacties op het Rijksinpassingsplan. Dat heeft te maken met moties die zijn aangenomen in de Tweede Kamer over de RCR-procedure in Herwijnen. Defensie heeft de intentie om uitvoering te geven aan de moties. Dat betekent onder meer dat ze nu onderzoekt wat de effecten zijn van het hoger plaatsen van de radar en wat de gevolgen zijn van het stoppen met de RCR. En Defensie onderzoekt wat dan alternatieve mogelijkheden zijn om het luchtruim te bewaken. Zo kunnen Defensie en het kabinet een afweging maken tussen de motie, het nationaal veiligheidsbelang en een zorgvuldige inpassing in de omgeving. Zodra hier meer duidelijk over is, wordt ook duidelijk hoe met de reacties op het Rijksinpassingsplan wordt omgegaan.

Het onderzoek naar alternatieve locaties bestaat uit 7 stappen. De afronding van stap 1 en 2 leidt tot de vaststelling van het zoekgebied, in de 5 volgende stappen volgt de doorrekening en beoordeling van potentiële locaties. In de laatste stap worden er pas definitieve conclusies genomen over de eerdere stappen. Zie voor de verschillende stappen ook de kamerbrief van 27 mei 2021.

Inmiddels zijn stap 1 en stap 2 van het onderzoek naar alternatieve locaties afgerond. De uitkomst van stap 2 betreft de verfijning van het zoekgebied uit stap 1: bekijk de uitkomsten van stap 1 en stap 2. In stap 2 wordt er rekening gehouden met ruimtelijke belemmeringen waaronder rivieren (buitendijkse gebieden), grootschalige infrastructuur, (zondes rond) windturbines, (zones rond) hoogspanningsmasten, stedelijke gebieden, (zones rond) hoge gebouwen en objecten, aangewezen natuurgebieden, (zones rond) bebouwde kommen en afzonderlijke woningen.

Wat de (deel)resultaten van de onderzoeken betekenen, wordt pas na de zomer van 2021 duidelijk. De resultaten van de lopende onderzoeken kunnen dan gezamenlijk worden bekeken.

Waarom Herwijnen?

De locatie van Herwijnen zorgt samen met Wier voor de beste spreiding van de 2 SMART-L radars over Nederland. Daarnaast zorgt Herwijnen vergeleken met Nieuw Milligen voor een betere dekking boven onder andere Zeeland, Brabant, Limburg en de Randstad. Herwijnen is laaggelegen (gelijk aan NAP) en heeft geen last van hooggelegen gebieden als de Veluwe of de Utrechtse Heuvelrug. De radarlocatie in Nieuw Milligen heeft daar wel last van.

Zijn er andere locaties mogelijk?

In het najaar van 2019 zijn andere locaties onderzocht door het Rijksvastgoedbedrijf. Bewoners van Herwijnen konden voor het onderzoek locaties doorgeven. Uit het onderzoek bleek dat er geen betere, snel beschikbare locaties zijn. Het plaatsen van een radarstation op een van de andere locaties zou namelijk minimaal 1,5 tot 2 jaar langer duren. In deze extra tussentijd bestaat het risico dat de huidige radar in Nieuw Milligen kapot gaat. Vertraging en de risico’s die daarbij horen zijn niet te accepteren. Daarvoor is het beschermen van het Nederlandse luchtruim té belangrijk.

Op verzoek van de Tweede Kamer kijkt Defensie nogmaals naar alternatieve locaties en andere manieren van luchtruimbewaking.

Heeft deze informatie u geholpen?

Let op: als u op ‘Ga verder’ klikt, moet u naar beneden scrollen en kiest u voor ‘Wijzig’ of ‘Verstuur’.