NAVO is jarig: 70 jaar eenheid en solidariteit

De NAVO viert vandaag haar 70e verjaardag. Grote delen van Europa en Noord-Amerika danken 70 jaar vrijheid en veiligheid aan het bondgenootschap. “Een groot goed waar we vaker bij stil mogen staan”, geeft minister Ank Bijleveld-Schouten aan.

Lachende militairen rond taart met NAVO-logo,

De verjaardag van de NAVO werd vanmorgen gevierd met taart.

Nederland is lid vanaf het 1e uur. “De NAVO is en blijft voor Nederland de hoeksteen van ons veiligheidsbeleid”, benadrukt Bijleveld. “We staan voor elkaar klaar wanneer het nodig is. Die afspraak is de kern van onze alliantie. Dat gaat verder dan alleen een militair bondgenootschap; we delen onze waarden, respect voor democratie en de rechtsstaat."

Nederland en NAVO-operaties

Defensie nam in het verleden deel aan zo’n 20 NAVO-missies. Zo hielp Nederland de NAVO om vrede te bewaren en stabiliteit te brengen. De inzet varieerde van operaties in voormalig Joegoslavië, Libië en Albanië tot optreden tegen piraterij bij Somalië en de Patriot-inzet in Turkije.

Vanaf 2006 voerde de NAVO het bevel over de International Security Assistance Force (ISAF-)missie in Afghanistan. Totaal gingen meer dan 25.000 Nederlandse militairen op uitzending naar Afghanistan. Nog steeds werken ongeveer 160 Nederlandse militairen in het Aziatische land. Voor de huidige NAVO-missie Resolute Support helpen zij leger en politie te versterken.

Artikel 5

Vrijheid en veiligheid hebben een hoge prijs. Er kwamen 38 Nederlandse militairen om het leven in NAVO-operaties, het merendeel tijdens de ISAF-missie in Afghanistan. Die operatie vloeide voort uit de aanslagen in de Verenigde Staten op 11 september 2001. Toen trad ook voor het eerst Artikel 5 in werking. Daarin staat dat een aanval op een van de landen wordt gezien als een aanval op allemaal.

Blik op het oosten

De eerste 40 jaar van haar bestaan richtte de NAVO zich voornamelijk op de toenmalige Sovjet-Unie. Daarop was ook de Nederlandse krijgsmacht ingericht. De NAVO heeft in de laatste decennia haar blik verruimd en veel geïnvesteerd in de veiligheid het grondgebied heen. Dat valt onder de twee andere hoofdtaken coöperatieve veiligheid en crisis management. Sinds de Russische annexatie van de Krim in 2014 is ook het belang van collectieve verdediging weer toegenomen. Vandaag de dag blijft Rusland een van de grootste uitdagingen voor de NAVO. Defensie levert bijvoorbeeld met 270 militairen een bijdrage aan de versterkte militaire aanwezigheid (enhanced Forward Presence) in Litouwen. Het is een van de geruststellende maatregelen voor de NAVO-bondgenoten in Oost-Europa.

Prijskaartje

Aan vrede en veiligheid hangt een prijskaartje. Bijleveld: “Als we de vrede willen behouden, moeten we bereid zijn de rekening te willen betalen. Je bent lid van de club en moet dus ook je eerlijke deel van de lasten dragen.” Dat hebben de Verenigde Staten de Europese NAVO-partners ook duidelijk gemaakt. Nederland zet nu stappen naar het verhogen van de defensie-uitgaven: toegroeien naar 2% van het bruto binnenlands product in 2024.