Weblog Somalië

Tegenstrijdigheden en uitdagingen

Als SNR in een uitzending heb je 1 wens en die gaat boven alles: al je mensen veilig en gezond weer thuis. Wat een schok toen ik hoorde dat 3.000 kilometer verderop in Mali 2 collega’s zijn omgekomen door een ongeluk met een mortier.

Hier in Mogadishu leeft de hele internationale gemeenschap mee met de collega’s in Mali. Er heerst een bijzonder gevoel van verbondenheid. Vanaf deze plek betuig ik aan de nabestaanden in Nederland mijn oprechte medeleven.

Inmiddels is de gewonde collega in Utrecht aangekomen. Ik spreek de hoop uit dat zijn herstel snel en goed verloopt.

Wie: luitenant-kolonel Martin Guldemond.
Wat: National Representative van het Nederlandse contingent in Somalië.

En ja, ik heb ook mijn collega's in Somalië en Kenia gevraagd alert te blijven. Want alles draait om veiligheid. Hier in Somalië, in Mali en Zuid-Soedan, op het werk, overal. Bij twijfel geef ik geen toestemming voor activiteiten waarbij veiligheid in het geding is. Zo ook bij het gebruik van een elektrische kettingzaag. Dus, geachte heer Wilbert Jansen, dank voor uw reactie op mijn vorige weblog. Uw opmerking over de stekker klopt. Maar ik draag geen bril, handschoenen en veiligheidsschoenen, en dus mág ik niet eens zagen. Maar die balk is wel doormidden!

 

Kantoor in aanbouw in Somalië.

Kantoor in aanbouw.

Arbeidsomstandigheden in Somalië

Over arbeidsomstandigheden doen ze hier in Somalië minder moeilijk. Naast ons kantoor wordt een nieuw gebouw neergezet en soms zie je situaties waarvan je niet vrolijk wordt. Van de 40 Somalische bouwvakkers dragen er 2 een helm en 3 een overall. Het aantal veiligheidsslippers is hoog. Valbeveiliging op hoogte is onbekend en van gehoorbescherming hebben ze nog nooit gehoord.

Straks als het nieuwe gebouw klaar is wonen en werken er civiele collega's van de EU. Zij helpen de Somalische overheid bij het invoeren en naleven van allerlei wetten. Wetten die nodig zijn om van Somalië weer een gereguleerd land maken. Zo wordt er gewerkt aan visserij-inspectie, kustwacht en politie.

Werken als EU-adviseur

Vanuit de militaire tak van de EU, de EUTM-S, leveren wij trainers en adviseurs aan het Somalische leger. Die adviseurs gaan iedere dag naar de stad met een eigen force protection. In de stad zijn het ministerie van Defensie en de Generale Staf gevestigd. Hier hebben de adviseurs gesprekken met de Somalische verantwoordelijken voor personeel, operaties, financiën en logistiek. Als het lukt. Dat leg ik even uit.

Op het ministerie van Defensie in Den Haag werken zo’n 1.200 mensen. Er is een begroting van ongeveer € 8,2 miljard. In Somalië werken op het ministerie 56 mensen. 20 daarvan worden betaald en de rest noemt zich vrijwilliger. Het budget voor Defensie is zo’n 300 miljoen dollar. Er is geen systeem voor een begroting of salaris. Kaartlezen is een ramp. Er zijn alleen landeenheden met militaire basisvaardigheden.

De gebouwen en kantoren op de Generale Staf  zijn eenvoudig ingericht. Veel kantoren zijn vrijwel leeg met hier en daar een bureau en soms een ladekast. Computers of laptops heb ik niet gezien, al schijnen ze er wel te zijn. Gebruik van pen en papier is geen oplossing want analfabetisme viert hier hoogtij.

Somalische cultuur

Het adviseren van de Somaliërs op het ministerie en de Generale Staf is een lastige en complexe klus. Als je al een afspraak hebt kunnen maken, ga er dan vooral niet vanuit dat alles klopt. Er is namelijk een sterke invloed van de Somalische cultuur: clans die de gang van zaken in het land bepalen. Als de clanoudste zegt dat je morgen daar en daar moet zijn om iets te regelen met een andere clan, dan ben je daar dus. En dan ben je niet op je afspraak bij de Generale Staf. Het gebeurt daarom vaak dat ik onverrichte zaken terugkeer naar het kamp omdat de tegenpartij verstek laat gaan. En er zijn ook situaties dat je afspraak een paar dagen moet onderduiken omdat hij te vooruitstrevend is en al een 'waarschuwing' heeft gehad. Adviseren is dan ook een zaak van veel geduld en een hele lange adem.

Onderhandelen

Maar, er is ook een lichtpunt. Binnen de Somalische cultuur kan er namelijk opeens veel heel snel geregeld zijn als je spullen meebrengt. Voertuigen, kleding, cash geld en eten doen hier wonderen. Maar ook hier geldt de invloed van de clans.

Heel eenvoudig. Stel: de minister is van clan A, de Commandant der Strijdkrachten (CDS) is van clan B en zijn ondercommandanten zijn weer van clan A. Dan kan de CDS van clan B nog zo'n goed plan hebben maar… Als clan A er niet beter van wordt, dan gaat het niet door of wordt alles via een omweg weer teruggedraaid. Maar clan C van de president kan ook nog roet in het eten gooien. Kom daar maar eens tussen. Begrijpt u het nog? Zie hier de uitdagingen voor de adviseurs!

De meeste generaals, kolonels en afdelingshoofden zijn 65 jaar of ouder. Ik hoorde dat zelfs een 75-jarige generaal nog actief militair is. Zoiets is dan de overtreffende trap van bijtekenen. Heel diplomatiek kan ik alleen maar zeggen dat de leeftijdsopbouw misschien een nadere bestudering behoeft.

Deze weblog is geschreven met de hulp van een collega die dit alles in zijn missie dagelijks meemaakt. Want ik geniet nu van mijn laatste uren verlof. Maar als u dit leest ben ik al weer begonnen aan mijn 2e termijn in Mogadishu.

Groet,
luitenant-kolonel Martin Guldemond

Reactiemogelijkheid gesloten

U kunt geen reactie meer plaatsen.

Reacties

  • Mooi stukje Overste, ik zie gelijkenissen met de MGO lessen Interculturele Communicatie. Hou vol !

    Van: Ruud Bladergroen | 01-08-2016, 13:39

  • Een fraai stuk tekst en mooie voorbeelden van de dagelijkse uitdagingen waarmee 'de Nederlanders' in Somalie zoal te maken krijgen. Het vereist een hoog gehalte aan inlevingsvermogen en cultural sensitivity, maar vooral ook relativerings vermogen, geduld en niet als laatste een flinke dosis humor.
    Er wordt zonder twijfel vooruitgang geboekt in Somalie, maar het bestendigen van deze vooruitgang vereist een disproportionele inspanning 'on site' van de internationale gemeenschap, gepaard met een langdurige persistente commitment en samenwerking tussen alle actoren. V.w.b. dat laatste .... daar kunnen nog grote stappen gezet worden.

    Van: Marco Hekkens, EUCAP Nestor (KOLMARNS b.d.) | 15-07-2016, 15:28

  • Complimenten voor de weblog. Goede manier om andere collega's te informeren.
    Mooi, hoe de samenwerking met de zuster missies gestalte heeft gekregen het laatste jaar.
    Uiteindelijk voor een doel: SSR en een veilige toekomst voor Somalie. Het is een mooi land met vele uitdagingen mogelijkheden.

    Van: Edwin Mutsaars, Acting Head of Operations EUCAP-Nestor | 15-07-2016, 13:34

  • Lkol complimenten voor het weblog! Met veel belangstelling lees ik telkens de berichten. Leuk om te lezen en te zien hoe alles veranderd is na december 2014 (toen ik er voor het laatst was ivm de Military Medical Courses).

    Van: Kap van Gerwen | 14-07-2016, 10:48