Militaire bijdrage Nederland in Irak

Nederland draagt bij in de internationale strijd tegen terreurorganisatie ISIS. Naast politieke en humanitaire steun, gebeurt dat ook militair. Zo ondersteunen Nederlandse militairen op de grond Iraakse strijdkrachten met training en advies. F-16's van de luchtmacht zijn actief boven Irak en Oost-Syrië. En vanaf medio december 2018 neemt Nederland deel aan een nieuwe NAVO-capaciteitsopbouwmissie in Irak.

Trainers op de grond

Om ISIS op de grond te bevechten, trainen Nederlandse militairen Iraakse strijdkrachten. Ze leren onder meer schietvaardigheid, tactisch optreden, militaire EHBO en het opsporen en onschadelijk maken van bermbommen. Dit gebeurt in Noord-Irak.

Voorheen leidden Nederlandse trainers meer dan 100.000 Iraakse strijdkrachten op, inclusief Koerdische strijdkrachten (Peshmerga). Dit gebeurde in coalitieverband binnen de Capacity Building Mission Iraq. Sinds zij het gewenste basisniveau hebben, brengt de anti-ISIS-coalitie hen op hoger niveau.

Special operations forces

De special operations forces vormden tot het voorjaar van 2018 samen met Belgische collega’s A&A-teams (advisering en assistentie) in het noorden van Irak. Die ondersteunden Iraakse en Koerdische strijdkrachten voor, tijdens en na gevechtssituaties. De teams gaven training en advies aan eenheden dichtbij gevechtslocaties, maar namen zelf niet deel aan gevechtsacties.

Nieuwe missie

Aan een nieuwe capaciteitsopbouwmissie van de NAVO levert Nederland vanaf medio december 2 militaire adviseurs en 4 civiele experts. Dat aantal kan oplopen tot maximaal 20. De missie richt zich op het versterken van de Iraakse veiligheidssector. Dat gebeurt via training en advies aan onder meer het Iraakse ministerie van Defensie en militaire opleidingsinstituten. De missie telt totaal ongeveer 600 man. Er wordt gewerkt op beveiligde (coalitie)trainingslocaties vanuit Bagdad met 2 dependances in Basmaya en Taji in Centraal-Irak.

F-16’s voor luchtcampagne

Nederlandse F-16’s zijn sinds begin 2018 bijna dagelijks actief boven Irak en Oost-Syrië. Dit gebeurt samen met andere landen. Ze ondersteunen de troepen op de grond en zetten geregeld hun wapens in, vooral in Oost-Syrië. Ze vallen ISIS-doelen aan zoals voertuigen, logistieke opslagplaatsen en wapenopstellingen. Meer informatie over de F-16-inzet publiceert Defensie in het Weekoverzicht Defensieoperaties.

Het ondersteuningsdetachement bestaat uit ongeveer 150 militairen. Een Belgische eenheid beveiligt de Nederlandse F-16’s en werklocaties. Omdat Nederland eenheden beschikbaar moet hebben voor diverse snel inzetbare eenheden en de NAVO, eindigt de F-16-missie op 31 december 2018. Dat geeft ook ruimte om de overgang naar de F-35 te maken.

Chirurgisch team

Defensie levert in 2018 een chirurgisch team voor het Amerikaanse role 2-hospitaal op Airbase Al Asad bij Bagdad. Dat gebeurt via het Instituut samenwerking Defensie en Relatieziekenhuizen. Een role 2-hospitaal is een ziekenhuis met chirurgische en beperkte intensive care-capaciteit. Het team van zo’n 10 personen is belangrijk voor de missie omdat er weinig medische capaciteit is binnen de coalitielanden.

Amerikaanse commandovoering

Omdat er veel landen meedoen met de missie, is goede afstemming nodig. Daarvoor worden op diplomatiek en militair niveau meerdere Nederlanders ingezet. De operatie loopt via Amerikaanse commandostructuren. Daarnaast werken Nederlandse staf- en liaisonofficieren op operationele hoofdkwartieren in de Verenigde Staten, Irak, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. Via hen is Nederland betrokken bij de detailplanning.