Militaire bijdrage Nederland in Irak

Nederlandse militairen ondersteunen op de grond Iraakse strijdkrachten met training en advies. F-16's van de luchtmacht zijn actief boven Irak en Oost-Syrië. Daarmee draagt Nederland naast politieke en humanitaire steun ook militair bij aan de internationale strijd tegen terreurorganisatie ISIS.

De ontwikkelingen in Irak en Syrië volgen elkaar in hoog tempo op, vooral sinds november 2017. Zowel de politieke situatie als de militair-strategische ontwikkelingen. De behoefte aan trainingen verandert daarmee ook. Het aantal Nederlandse mobiele trainingsteams in Noord-Irak gaat bijvoorbeeld verder terug naar 1.

Trainers op de grond

Om ISIS op de grond te bevechten trainen Nederlandse militairen Iraakse strijdkrachten. Ze leren onder meer schietvaardigheid, tactisch optreden, militaire EHBO en het opsporen en onschadelijk maken van bermbommen. Dit gebeurt in Noord-Irak.

Voorheen leidden Nederlandse trainers meer dan 100.000 Iraakse strijdkrachten op, inclusief Koerdische strijdkrachten (Pesmergha). Dit gebeurde in coalitieverband binnen de Capacity Building Mission Iraq. Sinds zij het gewenste basisniveau hebben, brengt de anti-ISIS-coalitie hen op hoger niveau.

Special operations forces

De inzet van special operations forces in Noord-Irak stopt. In Bagdad trainen de elite-eenheden hun Iraakse collega’s nog wel. Verder blijven in Noord-Irak 2 Nederlandse inlichtingenanalisten om hun Belgische collega´s te ondersteunen.

De special operations forces vormden tot het voorjaar van 2018 samen met Belgische collega’s A&A-teams (advisering en assistentie) in het noorden van Irak. Die ondersteunden Iraakse en Koerdische strijdkrachten voor, tijdens en na gevechtssituaties. De teams gaven training en advies aan eenheden dichtbij gevechtslocaties, maar namen zelf niet deel aan gevechtsacties.

F-16’s voor luchtcampagne

De Nederlandse F-16’s zijn bijna dagelijks actief boven Irak en Oost-Syrië. Dit gebeurt samen met andere landen van een internationale coalitie. Ze ondersteunen de troepen op de grond en zetten geregeld hun wapens in, vooral in Oost-Syrië. Ze vallen ISIS-doelen aan zoals voertuigen, logistieke opslagplaatsen en wapenopstellingen. Meer informatie over de F-16-inzet publiceert Defensie in het weekoverzicht Defensie-operaties. Vanaf begin 2018 dragen 4 Nederlandse F-16’s van de Air Task Force Middle East bij aan het militair verslaan van ISIS. Het ondersteuningsdetachement bestaat uit ongeveer 150 militairen. Een Belgische force protection eenheid beveiligt de Nederlandse F-16’s en werklocaties.

Nederland stelde van oktober 2014 tot juli 2016 ook al F-16’s beschikbaar voor luchtaanvallen; eerst boven Irak, later ook boven Oost-Syrië. Met de luchtaanvallen werden aanvoerlijnen van ISIS ontwricht en strategische locaties zoals kampen en brandstofdepots uitgeschakeld. De jachtvliegtuigen leverden ook luchtsteun aan strijdkrachten die op de grond vochten. De F-16’s vlogen in die periode meer dan 2.100 missies waarbij meer dan 1.800 keer wapens zijn ingezet. Het ging om precisiebombardementen. België zette de luchtaanvallen met F-16's voort tot eind 2017. In die periode beveiligden Nederlandse militairen het Belgische detachement.

Chirurgisch team

Defensie levert in 2018 een chirurgische team voor het Amerikaanse Role 2 hospitaal op Airbase Al Asad bij Bagdad. Dat gebeurt via het Instituut samenwerking Defensie en Relatieziekenhuizen. Een role-2-hospitaal is een ziekenhuis met chirurgische en beperkte intensive care-capaciteit. Het team van zo’n 10 personen is belangrijk voor de missie omdat er weinig medische capaciteit is binnen de coalitielanden.

Amerikaanse commandovoering

Omdat er veel landen meedoen met de missie, is goede afstemming nodig. Daarvoor worden op diplomatiek en militair niveau meerdere Nederlanders ingezet. De operatie loopt via Amerikaanse commandostructuren. Daarnaast werken Nederlandse staf- en liaisonofficieren op operationele hoofdkwartieren in de Verenigde Staten, Irak, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. Via hen is Nederland betrokken bij de detailplanning.