Rechtszaak van nabestaanden: Slag om Chora volgende week voor de rechter

Was er sprake van ‘ernstige schendingen’ van het humanitair oorlogsrecht tijdens de ‘Slag om Chora’, bijna 14 jaar geleden? Vier Afghaanse burgers stellen van wel. De rechtbank in Den Haag buigt zich over de zaak. De eerste zitting is op 29 maart.

Het is 16 juni 2007 als 800 tot 1.000 Taliban-aanhangers Chora aanvallen, in het Afghaanse Uruzgan. Executies onder de lokale politie en bevolking dreigen. De Nederlandse ISAF-militairen in de Chora-vallei krijgen daarom de opdracht ‘stand and fight’. Zij-aan-zij met Afghaanse troepen vechten de Nederlanders om het strategische belangrijke gebied te verdedigen en de missie, de bevolking en zichzelf te beschermen. 

Bij de slag om Chora, die tot 19 juni duurt, mengt de Taliban zich tijdens hun aanval tussen de bevolking. In de strijd komen, deels door Nederlandse inzet, in totaal ongeveer 250 mensen om, onder wie 50 tot 80 burgers. Rond de 100 raken er gewond en 1 Nederlandse militair komt bij de gevechten om. Nederland heeft direct na de strijd waar mogelijk de bevolking gecompenseerd voor geleden schade. Defensie betreurde destijds niet alleen het verlies van de militair, maar zeker ook de burgerslachtoffers die in de strijd zijn gevallen. Defensie leeft mee met de pijn en verliezen van de nabestaanden.

Onderzoeken

Onafhankelijke onderzoeken van de VN, de NAVO en een onafhankelijke Afghaanse onderzoekscommissie hebben eerder al aangegeven dat Nederlandse militairen zich hebben gehouden aan het humanitair oorlogsrecht. Ook Defensie kwam tot die conclusie. Het Openbaar Ministerie zag geen reden om de zaak verder te onderzoeken. 

Wat Defensie betreft hebben Nederlandse militairen onder grote dreiging, met vastberadenheid, moed en soms ook angst voor het eigen leven, gehandeld om de Taliban te stoppen en hen uit het gebied te verdrijven.

De slag om Chora is eerder besproken in onder meer deze rapportages (pdf en pdf) aan de Tweede Kamer en in de media. Door de rechtszaak is er hernieuwde media-aandacht voor de Slag om Chora.

Het uiteindelijke oordeel over de zaak is aan de rechtbank.

TV-uitzending

Vanavond besteedt NPO 2 vanaf 22.35 uur aandacht aan de Slag om Chora. In deze documentaire is ook veteraan Hölzken in beeld. Net als eind vorig jaar in Dagblad Trouw, vertelt de oud-militair dat hij in Uruzgan mogelijk op burgers heeft gevuurd. Dit vermeende voorval speelde echter niet tijdens de Slag om Chora, maar 2 weken later. Na de publicatie in Trouw startte het Openbaar Ministerie een feitenonderzoek naar deze geweldsaanwending.