Inzet in het Grote Merengebied, Centraal-Afrika II (2004 – heden)

Duur missie:
1 april 2004 - heden
Aantal militairen:
107
Dodelijke slachtoffers:
geen
Dapperheidsonderscheidingen:
geen

Het Grote Merengebied omvat de staten Rwanda, Burundi, Uganda, (het oosten van) Congo en (delen van westelijk) Tanzania en Kenia. Tegenstellingen tussen verschillende bevolkingsgroepen (onder meer Hutu’s en Tutsi’s) in Rwanda, Burundi en Oost-Congo ontregelden het hele Grote Merengebied. Als gevolg van de gewelddadigheden vluchtten Rwandese Tutsi’s naar Uganda en Burundese Hutu’s naar Congo.

In Rwanda ontaardde de spanningen tussen de beide bevolkingsgroepen in 1994 in een georganiseerde massaslachting. Hutu’s uit alle lagen van de bevolking doodden hierbij Tutsi-burgers en gematigde Hutu’s. Ook in Burundi kostten gewelddadigheden vele mensenlevens. De president van Congo (toen nog Zaïre), Mobutu Sese Seko, greep de crisis in het Grote Merengebied aan om de aandacht van zijn binnenlandse problemen af te leiden. Hij gebruikte de Hutu-vluchtelingen in het oosten van Congo om Rwanda en Uganda te ontregelen. En om de voorgenomen verkiezingen in eigen land te vertragen en Congolese Tutsi’s te vervolgen. Hij zag die als een bedreiging voor zijn regime.

Burgeroorlog wordt statenoorlog

Rwanda en Uganda bewapenden op hun beurt de Congolese Tutsi’s. Andere groeperingen sloten zich bij hen aan en kozen Laurent Kabila tot leider van hun beweging. De Congolese hoofdstad Kinshasa viel in mei 1997 in hun handen. Kabila kreeg echter al snel ruzie met zijn oude Tutsi-bondgenoten, die nog steeds steun kregen van Rwanda en Uganda. De Tutsi-rebellen namen de wapens weer op en slaagden er bijna in Kinshasa in te nemen. De opzet van de rebellen werd slechts verhinderd doordat Kabila militaire steun kreeg van Angola, Namibië, Tsjaad en Zimbabwe. De Congolese burgeroorlog was zo een grote Afrikaanse statenoorlog geworden.

Vredesakkoorden

Zowel in Congo als in Burundi werden in 1999 vredesakkoorden gesloten. De United Nations Organization Mission in the Democratic Republic of the Congo en United Nations Operation in Burundi zagen namens de VN-Veiligheidsraad toe op de naleving van de gemaakte afspraken. De missie in Burundi ging eind 2006 over in het United Nations Integrated Office in Burundi.