Het Nederlandse aandeel aan de West-Europese Unie-operatie in Mostar

De Nederlandse regering besloot op 1 juli 1994 om 15 marechaussees beschikbaar te stellen. Nederland leverde ook de commandant van de internationale politiemacht van de West-Europese Unie in de persoon van kolonel Jan Meijvogel. Hij vertrok met enkele buitenlandse collega’s op 23 juli 1994 naar Mostar om de situatie te verkennen.

Opzetten politiemacht

Meijvogel moest de internationale WEU-politiemacht opzetten, een begin maken met de vorming van de Unified Police Force Mostar (UPFM) en het stadsbestuur van Mostar adviseren op het gebied van de openbare orde. De internationale politiemacht had overigens op lokaal niveau geen uitvoerende bevoegdheden. Zij kon de Kroatische en moslimagenten slechts adviseren bij hun werkzaamheden.

De WEU-agenten waren daarnaast verantwoordelijk voor:

• de bescherming van VIP’s;

• het bewaken van ‘risicovolle’ gebieden;

• het uitvoeren van patrouilles en het opsporen van vermiste personen.

Verenigen politiekorpsen

De nadruk lag in de praktijk echter op het verenigen van de 2 lokale politiekorpsen. Het politiekorps van Mostar had in het verleden vooral uit Serviërs bestaan. De moslimagenten en hun Kroatische collega’s hadden dan ook weinig of geen ervaring. Ze waren in feite militairen in politie-uniform.

Langzame start

In de beginfase waren er grote problemen om de toegezegde WEU-agenten daadwerkelijk in Mostar te krijgen. In oktober 1994 waren er pas 100 aanwezig, van wie 15 Nederlanders. 2 Nederlandse kwartiermakers waren begin september 1994 vertrokken. 11 collega’s volgden op 20 september, de laatste 2 arriveerden in oktober en november. De internationale politiemacht was in juni 1995 uitgegroeid tot 152 agenten uit 10 landen.

Lokaal korps niet van de grond

Kolonel Pieter Lambrechtse nam op 2 juli 1995 de taken van Meijvogel over. De inspanningen van de WEU in Mostar wierpen weinig vruchten af. Een verenigd lokaal politiekorps kwam niet van de grond. Lambrechtse was van 30 september tot medio december 1996 ook adviseur van de missie IFOR met betrekking tot Mostar. 2 anderen maakten United Nations International Police Task Force (UNIPTF) wegwijs.