Operatie Silver Back

Duur missie
9 april 1994 - 29 april 1994
Aantal militairen
16 (inclusief Operatie Blue Safari)
Dodelijke slachtoffers
geen
Dapperheidsonderscheidingen
geen

In Rwanda leidde de moord op Hutu-president Habyarimana op 6 april 1994 tot een ongekende massaslachting van Tutsi-burgers en gematigde Hutu’s door geradicaliseerde Hutu’s. Een dag later werden premier Uwilingiyimana en haar escorte van 10 Belgische blauwhelmen op brute wijze omgebracht. Veel landen besloten daarop hun burgers te evacueren. België besloot ook zijn militairen uit Rwanda terug te trekken.

Operatie Silver Back

Een evacuatie naar de buurlanden over de weg was erg gevaarlijk. Daarom besloten de betrokken landen hun burgers via de lucht uit Rwanda te halen. Daartoe vertrokken op 9 april 1994 8 Nederlandse, Canadese, Spaanse en Italiaanse C-130 Hercules-transportvliegtuigen en 2 Belgische Boeing 727’s richting Afrika. Belgische paracommando’s verzorgden de beveiliging op de grond. De evacuatie van burgers, onder wie circa 1700 Belgische, heette operatie Silver Back. Dit was een Belgische operatie.

Het Nederlandse aandeel

Op verzoek van België stelde Nederland de Ben Swagerman beschikbaar. Deze C-130 Hercules vertrok vanaf de Belgische luchtmachtbasis Melsbroek. De 7-koppige bemanning stond onder commando van de Belgische vlieger majoor J.L. Feuillen. Op de heenweg vlogen Belgische paracommando’s mee.

Op 10 april arriveerde de Ben Swagerman op het vliegveld van Nairobi, de hoofdstad van Kenia. In deze 1e week vloog het toestel 7 keer op en neer tussen Nairobi en de Rwandese hoofdstad Kigali. Tijdens de 1e vluchten werden vooral Belgische paracommando’s op het vliegveld van Kigali ingevlogen voor de beveiliging van de evacuatie. Na 1 week was de evacuatie van burgers met een westers paspoort uit Rwanda bijna voltooid. Tijdens operatie Silver Back werden circa 1700 mensen uit Rwanda gehaald, waarvan ongeveer 120 Nederlanders.

Het werk was niet zonder gevaar. Het vliegveld van Kigali lag precies tussen de 2  strijdende partijen, die elkaar over het vliegveld heen bestookten met granaatvuur. De Nederlandse Hercules stond tussen 11 en 15 april gereed om in geval van nood de vliegveldbewaking en de militairen van de Belgische commandopost te evacueren.

Operatie Blue Safari

Sinds oktober 1993 was er een VN-vredesmacht in Rwanda. Dit was de United Nations Assistance Mission for Rwanda (UNAMIR). België leverde een grote bijdrage aan deze missie. De evacuatie van de laatste Belgische paracommando’s uit Rwanda vond plaats op 19 april. Deze evacuatie heette operatie Blue Safari. Voor deze operatie werden dezelfde vliegtuigen ingezet die voor operatie Silver Back vlogen. Ook de Ben Swagerman vloog voor Blue Safari. Ook dit was een Belgische operatie.

Einde missie

Nadat de laatste Belgische militairen waren geëvacueerd, vervolgde de Nederlandse Hercules-bemanning operatie Silver Back. De Ben Swagerman vloog nog een aantal keer naar Djibouti. Op 28 april 1994 keerde de Nederlandse C-130 weer terug op Melsbroek.