Sociale veiligheid centraal bij opening academisch jaar

Staatssecretaris Barbara Visser opende vandaag in Breda het academisch jaar van de Faculteit Militaire Wetenschappen, onderdeel van de Nederlandse Defensie Academie. Ze stond daarbij nadrukkelijk stil bij het belang van sociale veiligheid. Dit deed de bewindsvrouw niet voor niets. Het onderwerp staat hoog op de agenda bij de krijgsmacht.

Haar gehoor bestond onder anderen uit zo’n 800 adelborsten en cadetten (officieren in opleiding). Visser: “Jullie zijn het, die rust moeten kunnen brengen in chaos. Die conflict moeten kunnen omzetten in vrede en stabiliteit. Ik heb diep respect voor het feit dat jullie de keuze hebben gemaakt om die taak op je te nemen.” 

Het militair-wetenschappelijke karakter van de opleiding maakt de academische en sociale vorming van adelborsten en cadetten uniek. Visser: “Jullie krijgen als militairen zware verantwoordelijkheden. Nederland vertrouwt erop dat jullie in crisis- en gevechtssituaties goed zullen handelen. Dat betekent dat je een sterk normbesef moet hebben.”

Hoogleraar in toga biedt boek aan.

Prof. Dr. Wim Klinkert, de hoofdeditor van het boek, overhandigde de staatssecretaris bij de ceremonie de nieuwe uitgave van de Netherlands Annual Review of Military Studies.

Kostbaarste bezit

De krijgsmacht vecht voor de Nederlandse normen en waarden en die moeten dus zeker binnen Defensie gelden. “Dat is wat ons bindt. Als je mensen vraagt: waarom werk jij bij Defensie? Dan zegt men onmiddellijk: vanwege de kameraadschap. De verbondenheid. De solidariteit. Kortom: de manier waarop we met elkaar omgaan. Dus als we niet netjes met elkaar omgaan, dan beschadigen we ons kostbaarste bezit.”

Flink mis

Visser vertelde over de unieke sfeer, gezelligheid, verbondenheid die ze de afgelopen 2 jaar bij Defensie tegenkwam. “En toch kan het ook bij ons soms flink mis gaan.”

Uit onderzoek naar de werkbeleving onder adelborsten en cadetten blijkt ook dat het onderling aanspreken op incorrect gedrag onvoldoende gebeurt. “Dat is iets waar we wat mee moeten. En dat kan ook. Wij kunnen zelf een cultuur creëren waarin medewerkers zich vrij voelen om twijfel of kritiek te uiten en waarin geleerd wordt van fouten, zonder angst voor consequenties. ”

Vuurdoop

De bewindspersoon liet tijdens haar toespraak een aangal fragmenten van de voorstelling Vuurdoop zien. Zij juichte toe dat deze voorstelling moeilijke onderwerpen niet uit de weg gaat. ‘’Sociale veiligheid is niet zwart-wit. Iedereen interpreteert situaties anders. Dus is het belangrijk om altijd gesprek aan te blijven gaan. Zo open en eerlijk mogelijk.’’

In de harten en hoofden

De bewindsvrouw zei blij te zijn dat ‘sociale veiligheid’ steeds meer deel uitmaakt van opleidingen en trainingen. Maar ze wees de aanwezigen er ook op dat sociale veiligheid niet op papier is te regelen. Het moet in de harten en hoofden gaan zitten. “Zoals ik al zei: er rust straks een zware verantwoordelijkheid op jullie schouders. Jullie kunnen als officieren persoonlijk zorgen voor een sfeer waarin mensen dingen durven aan te kaarten. Dus blijf je gezond verstand gebruiken. Bedenk je bij iedere beslissing: ‘kan ik dit later nog uitleggen en wat kunnen we hiervan leren?’ Zorg dat je jezelf in de spiegel kunt blijven aankijken.”

Faculteit Militaire Wetenschappen

De Faculteit Militaire Wetenschappen (onderdeel van de NLDA) verzorgt het civiel erkend wetenschappelijk bachelor en master-onderwijs binnen Defensie. Hoogleraren, onderzoekers en docenten houden zich bezig met de theorie en de praktijk binnen de krijgsmacht. Ook verricht de faculteit onderzoek in dienst van Defensie. 

Professor dr. Wim Klinkert overhandigde de staatssecretaris bij de ceremonie de nieuwe uitgave van de Netherlands Annual Review of Military Studies. In deze uitgave wordt ook expliciet aandacht besteed aan het belang van reflective practitioners: kritisch denkende academisch opgeleide officieren.