Hoogste militair staat stil bij Japanse zeetransporten

Tussen mei 1942 en augustus 1945 vervoerden 185 ‘Hell ships’ meer dan 100.000 krijgsgevangenen en Aziatische dwangarbeiders, zogenoemde romoesja’s. Onder de krijgsgevangen waren Britten, Amerikanen, Australiërs en Nederlanders, voornamelijk militairen. Meer dan 22.000 krijgsgevangenen en vele duizenden romoesja’s stierven tijdens deze transporten. Afgelopen weekend vond de jaarlijkse Herdenking Japanse Zeetransporten plaats op het Landgoed Bronbeek.

Monument voor de Japanse Zeestransporten

Het monument voor de Japanse Zeetransporten.

Commandant der Strijdkrachten luitenant-admiraal Rob Bauer sprak zijn verbazing uit over het feit dat de verschrikkingen in Zuidoost-Azië hier zo onbekend zijn. Denk aan het verhaal van het transportschip Junyo Maru dat met 4.200 dwangarbeiders en 2.300 Amerikaanse, Britse en Nederlandse krijgsgevangen aan boord werd getorpedeerd. 5.620 mensen kwamen om.

Onbekend stuk geschiedenis

“Ik heb er persoonlijk pas voor het eerst van gehoord in 2000, toen ik met een Nederlands-Belgisch eskader ten zuiden van Sumatra voer. Wij voeren toen langs de plek waar de Junyo Maru en haar vele duizenden opvarenden ten onder zijn gegaan. Daar hebben wij een ceremonie gehouden aan boord van Hr. Ms. De Ruyter. Vanaf toen dus wist ik van het bestaan van de helleschepen. En hoe meer ik er over hoor, hoe meer het mij verbaast dat dit zo’n onbekend stuk geschiedenis is”, vertelde Bauer. 

Duizenden Nederlanders maakten de zeetransporten mee en slechts weinigen overleefden de reis en de daarop volgende dwangarbeid. Van diegenen die naar Nederland zijn teruggekeerd leven er waarschijnlijk nog maar enige tientallen.

Woorden doorgeven

“Ik vind het een grote eer dat 3 van hen vandaag aanwezig zijn. Alle 3 helpen zij ons op hun eigen manier om kennis over deze donkere geschiedenis door te geven aan nieuwe generaties”, hield Bauer de aanwezigen voor. “Ons verleden zal nooit voltooid verleden tijd zijn. Dus is het aan ons, de nieuwe generaties, de kinderen van de vrijheid, om ervoor te zorgen dat wij hun woorden doorgeven. Dát is de waarde van herdenken.”