Toespraak Commandant der Strijdkrachten bij de uitreiking Herinneringsmedaille Internationale Missies

Toespraak Commandant der Strijdkrachten generaal Onno Eichelsheim bij de uitreiking Herinneringsmedaille Internationale Missies op 9 september 2022.

Dames en heren,

Beste partners, familie en vrienden van onze militairen,

Aangetreden militairen,

“Groter worden dan jezelf.

Er willen zijn voor de ander.

In een wereld van het ‘ik’ vechten voor het ‘wij’.”

Met deze woorden begon mijn voorganger 3 jaar geleden zijn toespraak.

Hier op deze plek, tijdens de Nationale Taptoe.

Begeleid door ons eigen militaire orkest, dat vandaag ook voor jullie en jullie medeveteranen zal spelen.

In een wereld waarin onze veiligheid onder druk staat.

Waarin meerdere oorlogen worden gevoerd, en voormalige vrienden elkaars vijanden worden…

Zijn er altijd mensen nodig die helpen de stabiliteit te herstellen.

Die de broze vrede bewaken.

En die vechten voor een hoger doel.

Dat gold voor de veteranen van vroeger, die hier vandaag ook aanwezig zijn… en dat geldt nu nog steeds.

Het is waarom wij militair zijn geworden.

Het is ons werk, maar vooral ook: onze identiteit.

Wij staan er als het nodig is, mét en vóór elkaar, als team.

En dat is precies wat jullie de afgelopen periode hebben laten zien.

Onder andere tijdens een inzet die volop in de belangstelling staat: de enhanced Forward Presence in Litouwen.

Begin februari was ik samen met de minister nog bij jullie, om samen stil te staan bij het 5-jarig jubileum van de eFP.

Amper 2 weken later werden we wakker in een andere werkelijkheid.

Jullie waren in Litouwen toen de wereld veranderde.

De SACEUR nam kort daarna het bevel over jullie battlegroup over, zodat er snel gereageerd kan worden als de dreiging verandert.

Jullie plaatsvervangend commandant Rob vertelde hierover: “Ook al merken we hier niet direct iets van de invasie, gevoelsmatig komt het wel een stuk dichterbij.”

Dat begrijp ik volkomen.

De gruwelijkheden die via het nieuws onze huiskamers bereiken, komen binnen. En de zorgen van thuis gingen in het bijzonder uit naar jullie.

De afstand van Rukla naar Oekraïne is immers hemelsbreed nog geen 500 kilometer. Vanuit Nederland is dit minstens 3 keer zo lang.

En de omgeving waar jullie oefenen, is de oostgrens van het NAVO-grondgebied. Dat is ook onze grens.

Dat besef is ook in Nederland gegroeid na het zien van de Russische agressie. En de dreiging die de Baltische Staten al decennialang voelen, werd door de inval in Oekraïne voor Nederlanders in één klap veel begrijpelijker.

Jullie hebben ter plekke ervaren hoe angstig de bevolking werd.

Zij vroegen zich af: wat als wij de volgende zijn?

Jullie aanwezigheid kon daarom rekenen op grote dankbaarheid.

Nóg nadrukkelijker dan in de voorgaande jaren.

Daarnaast zijn jullie als eenheid hechter geworden.

Jullie operationele gereedheid is verbeterd.

En jullie hebben laten zien dat intensieve, internationale samenwerking tot mooie resultaten leidt.

Dat er over de relevantie van jullie inzet geen enkele twijfel bestaat.

Want samen bereik je meer.

Dat laatste geldt ook voor de uitgezonden militairen in Irak, Koeweit en Qatar.

Vanwege de oorlog in Europa ging naar deze missies van de NAVO en anti-ISIS-coalitie de afgelopen maanden minder aandacht uit.

Het belang van jullie inzet heeft echter niet aan kracht ingeboet.

Jullie force protection was het eerste detachement dat – gedurende de gehele rotatie – niet alleen het vliegveld van Erbil bewaakte, maar ook buiten de poort kwam.

Adviseurs konden rekenen op jullie beveiliging, zodat zij op locatie Peshmerga-strijders konden adviseren.

Dat maakte het werk een stuk uitdagender, voor zowel de collega’s van de FP als het National Support Element. Bovendien leverden jullie door deze extra taak een actievere bijdrage aan het primaire doel van de missie: het adviseren en ondersteunen van de Peshmerga en Irakese veiligheidstroepen.

Deze adviestaak werd uitgevoerd in Bagdad en het noorden van Irak, door collega’s van beide missies: NMI én CBMI. Belangrijk werk, dat jullie bovendien hebben moeten doen onder dagelijkse dreiging van geweld.

Dat vraagt wat van je. Net als de uitdagingen die sommigen van jullie op persoonlijk gebied raakten en onmiskenbaar een stempel drukten op deze uitzending.

In jullie periode heeft het internationale team van adviseurs flinke stappen gezet. Het aantal brigades is vergroot van 14 naar 22 en er zijn 2 combat support-eenheden opgericht. Dit zijn mooie prestaties, waarmee jullie het stokje met een gerust hart hebben kunnen overgeven aan jullie opvolgers.

Ook waren velen van jullie uitgezonden naar gebieden waarvan mensen nauwelijks nog weten dat wij daar een belangrijke bijdrage leveren… zoals Mali, Israël, Jordanië, Libanon, Tunesië, de Verenigde Arabische Emiraten, Afghanistan, Togo en Syrië.

En hoewel ook deze missies niet allemaal onmiddellijk het journaal halen, en ik – helaas – niet iedereen nu individueel kan benoemen, wordt jullie professionele inbreng zeker niet minder gewaardeerd.

Ik zal enkele ervaringen kort benoemen.

Het kenmerkende van iedere individuele missie is dat je ter plaatse niet kunt terugvallen op een eigen ondersteunende eenheid.

Er komt veel aan op je eigen creativiteit, flexibiliteit en aanpassingsvermogen.

Dan vormt samenwerken met collega’s uit andere landen de sleutel tot succes.

Zo steek je veel van elkaar op, vertelt luitenant Lynn over haar rol als luchtverdediger binnen de Duitse eenheid op kamp Castor in Gao, Mali.

Of vervul je een weliswaar kleine, maar cruciale bijdrage voor de EU door de veiligheidssituatie in Libië te monitoren, zoals overste Max.

Een relevante taak nu de gevolgen van de oorlog in Oekraïne ook merkbaar zijn in heel Afrika, en in Libië in het bijzonder als grote olieproducent en doorvoerland voor Afrikaanse vluchtelingen.

In Israël hebben jullie Nederland zichtbaarder gemaakt binnen de internationale gemeenschap van de USSC-missie, vertelt overste David. Door gericht te adviseren op het gebied van politieoperaties, financiën, planning en human resources hebben jullie een nieuwe taak vervuld. Jullie bouwden daarmee het fundament voor de toekomstige Nederlandse bijdrage aan USSC, dat zich specifiek gaat richten op training en advies over het optreden van de politie.

En ook overste Johan werkte in een internationaal team. Hij was verantwoordelijk voor alle stafprocessen van zijn afdeling op het hoofdkwartier van Operation Inherent Resolve in Koeweit en ondersteunde vanuit daar de CBMI-missie in Irak.

Als je zo op afstand zit als Johan, is het belangrijk om in verbinding te blijven. Daarom haalde hij, samen met zijn collega Rob, regelmatig de banden aan met de eenheden in Irak.

Hij zorgde er persoonlijk voor dat de aanvraag van Amerikaanse medailles voor iedere uitgezonden Nederlandse collega daar was geborgd.

Daarnaast introduceerde hij een typisch Nederlandse traditie op Camp Arifjan: de viering van Koningsdag.

Johan werd hierbij gesteund door zijn 3 andere Nederlandse collega’s in Koeweit.

Ook vond hij in Captain Todd Besier een dankbare bondgenoot.

Een Amerikaan met een Nederlandse familiegeschiedenis: kind van een Nederlandse vader.

Samen lukte het om een volwaardige Kings Day op te tuigen voor de gehele basis.

Zo’n 1.000 medewerkers stonden in alle vroegte klaar om de speciale 5 kilometer lange run te lopen.

Bij de finish werden oranje shirts uitgedeeld, als herinnering aan een dag waarop een klein stukje Koeweit voor even oranjegezind was; Nederlander of niet.

En ook al begreep de keuken het recept voor oranje tompoezen niet helemaal… jullie kunnen je voorstellen dat deze dag bijdroeg aan een groot gevoel van saamhorigheid. Het gaf een impuls aan de samenwerking met alle nationaliteiten op het kamp in Koeweit.

Of zoals Johan zelf zegt: “Werken in een internationale setting maakt je rijker, door de vriendschappen die je eraan overhoudt en de ervaringen die je met elkaar hebt gedeeld.”

Johan verwoordt wat meerdere collega’s op uitzending regelmatig meemaken. Tijdens missies ontstaan vriendschappen voor het leven dankzij onze gezamenlijke identiteit: een speciale band die veteranen verbindt.

Gelijkgestemde collega’s motiveren je daarnaast om samen de schouders eronder te zetten en nèt dat beetje extra te geven. Dat merkte ook kapitein der mariniers Roderic tijdens zijn trainingsmissie in Mali.

Een jaar nadat zijn zusje terugkwam van dezelfde uitzending trad hij in haar voetsporen.

Roderics accent lag als teamleader van de sectie combat service support op het verzorgen van trainingen aan de Malinese strijdkrachten vanuit standplaats Koulikouro. Hij zag daar dat kennis vooral in een klaslokaal werd overgebracht, met het eindeloos doorklikken van PowerPointpresentaties. Hij wist: dit kan beter.

Wil je dat mensen zelfverzekerd hun kennis toepassen in lastige oorlogssituaties, dan zullen ze eerst ook echt met elkaar moeten gaan oefenen. Dat vraagt om meer materiaal en middelen, maar het effect is vele malen groter. Roderic maakte dit met zijn team waar.

Roderic zegt er zelf over: “Het werkt pas écht als je samen gaat werken.” Hij zocht daarom actief zijn Duitse en Finse counterparts op om de kwaliteit van de trainingen te verhogen. Zo werd stof die nu in aparte cursussen werd aangeboden, geïntegreerd en gedeeld met Malinese militairen van verschillende niveaus.

De company commanders en onderofficieren leerden vanaf nu in praktische trainingen hoe logistieke processen hun operaties beïnvloeden.

Daarmee werd het opleidingsniveau van de troepen enorm verbeterd, wat ook door de Malinezen zelf als heel positief werd ervaren.

Roderic liet zien dat het doorbreken van de ‘eilandjescultuur’ nodig is om inzicht te krijgen in elkaars manier van werken. Dan kunnen de strijdkrachten pas echt effectief zijn als het erop aankomt.

Binnen de internationale teams waar jullie deel van uitmaakten, individueel of als eenheid, zijn jullie van grote waarde geweest.

Dit bereikten jullie door samen te werken en je capaciteiten zo goed mogelijk in te zetten. Daar ben ik trots op.

Maar ik weet ook: dit hadden jullie niet gekund zonder de steun van jullie dierbaren thuis.

Beste familie en vrienden,

Ook van jullie is de afgelopen periode veel gevraagd. Het is niet altijd makkelijk als je partner, papa, mama, zoon, dochter, vriend of vriendin niet fysiek bij je kan zijn. Tijdens bijzondere momenten is het gemis extra zwaar. Als dank en waardering voor jullie steun wordt aan jullie straks een anjer uitgereikt. En voor de kinderen, net als voor jullie papa of mama, zelfs een echte medaille!

Mag ik een groot applaus voor onze militairen, en voor jullie allemaal.

Met trots reik ik nu graag de Herinneringsmedaille Vredesmissies uit aan de militairen.

Paradecommandant, wilt u het geheel in de houding zetten, zodat mijn adjudant het besluit kan voorlezen.