Toespraak bij terugkomst en medalparade Zr.Ms. De Ruyter uit Straat van Hormuz

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, luitenant-admiraal Rob Bauer bij de medalparade van missie EMASOH, bij terugkomst van Zr.Ms. De Ruyter.

Den Helder, 28 juni 2020

Aangetreden militairen, bemanning van de Parel,

Welkom terug!

Toen jullie eind januari vertrokken, stond deze hele kade vol vrienden en familie. 

Van COVID-19 hadden we nog nooit gehoord. 

En als we er al van gehoord hadden, dan hadden we in ieder geval niet aan zien komen dat het virus zo’n enorme impact zou hebben.

Zowel voor jullie thuisfront. Als voor de missie. 

En nu staan wij hier. Op wat tegenwoordig de ‘gepaste afstand’ heet.

Met, helaas zeg ik er bij, een beperkt gezelschap.

Maar gelukkig in de wetenschap dat een groot deel van jullie familie en vrienden via de livestream van de marine meekijkt. 

Ik zeg bij dezen toe aan de mensen thuis dat ik jullie niet te lang hier zal houden. 

Want ik kan me voorstellen dat zij niet kunnen wachten om jullie weer in hun armen te sluiten. 

(…)

152 dagen zijn jullie van huis geweest. Van 28 januari tot 28 juni.

Jullie zouden hier eigenlijk al een paar dagen eerder zijn, maar jullie kregen op de terugreis de opdracht om, na een verzoek van het Openbaar Ministerie aan Defensie, een koopvaardijschip te inspecteren vanwege de verdenking van een strafbaar feit. 

Deze onverwachte opdracht hebben jullie professioneel en met volle energie opgepakt. 

En dat is tekenend voor jullie als bemanning en ook voor hoe jullie deze missie hebben volbracht. 

... Ook toen duidelijk werd dat er vanwege het coronavirus géén aflossingen konden komen vanuit Nederland… 

… dat er alleen nog maar logistieke stops gemaakt konden worden… 

… en dat er géén midterm havenbezoek kon zijn, dus géén weerzien met familie en vrienden halverwege de missie…

… hebben jullie je gericht op het werk dat jullie te doen stond en altijd een goede sfeer behouden aan boord. 

Daar wil ik jullie allemaal een compliment voor maken. 

(...)

Jullie hebben van de eerste tot de laatste dag – ook in 40 graden Celsius – het hoofd koel gehouden. 

En dat was in de drukbevaren Straat van Hormuz geen gemakkelijke taak. 

Want de spanningen in die regio lopen hoog op. 

Door die smalle zeestraat wordt één derde van de wereldwijde behoefte aan olie verscheept. 

Dus de economische belangen van een vrije, veilige doorvaart aldaar zijn enorm.

Maar die vrije doorvaart kon sinds vorig jaar niet meer gegarandeerd worden. 

Er waren verschillende incidenten waarbij olietankers zwaar beschadigd raakten. 

2 olietankers werden tijdelijk vastgehouden. 

En Iran en de Verenigde Staten schoten elkaars drones uit de lucht.

Doel van jullie missie, European-led Maritime Awareness in the Strait of Hormuz, was om te zorgen dat de rust in de wateren terugkeerde.

Dit is de kern van wat onze krijgsmacht doet: rust brengen in de chaos. 

Door een beeld op te bouwen van alle maritieme activiteiten in dit gebied en door zichtbaar aanwezig te zijn, hebben jullie escalatie in de regio helpen voorkomen. 

Ik kan dan ook volmondig zeggen dat jullie in deze missie geslaagd zijn. 

En daarmee hebben jullie niet alleen de internationale veiligheid gediend, maar ook de economische belangen van Nederland en haar bondgenoten. 

(…)

Hoewel Nederlandse marine-eenheden vaker in de Golfregio hebben gepatrouilleerd, was deze missie er toch één van pionieren. 

Want bij ieder schip van een andere militaire eenheid, bij iedere olietanker, visserbootje of dhow moest er feilloos in de gaten worden gehouden: hoe gedragen ze zich?  

Is dit een normaal pattern of life?

Of is er verhoogde paraatheid nodig? 

Al gelijk bij jullie aankomst in het gebied werden jullie benaderd door de Iraanse marine, en werden er vragen gesteld en foto’s gemaakt. 

En in de 14 keer dat jullie de Straat van Hormuz hebben gepasseerd, zijn er talloze ontmoetingen geweest. 

Bij iedere interactie is het een kwestie van spiegelen… aanvoelen… bewust zijn van hoe je over komt… andermans signalen interpreteren… en dan het juiste tegensignaal kiezen. 

Wetende dat een positiefout of een misverstand over de marifoon grote gevolgen kan hebben. 

Om dat goed te doen, heb je vakmanschap, ervaring en een beheerst karakter nodig. 

En uitstekende inlichtingen. 

Deze werden verzameld met de radars en andere sensoren van het schip. 

En waar de radarhorizon ophield, kon de NH90-boordhelikopter als een extra paar ogen fungeren die automatisch informatie terugkoppelden naar het schip. 

Maar ook voor de NH90 was voorzichtigheid geboden.

Niet alleen vanwege de complexe samenstelling van het luchtruim, maar ook vanwege de relatief kleine ruimte waarbinnen er vanwege de territoriale beperkingen mocht worden gevlogen. 

(…)

Het is – en het blijft de komende tijd misschien ook wel – een explosieve en onvoorspelbare regio. 

Maar jullie aanwezigheid heeft gewerkt als een demper.

Daarmee hebben jullie het respect en de waardering gewonnen van zowel de commerciële scheepsvaart, als van de militaire eenheden in de regio.

Richting het einde van jullie missie merkten jullie dat de relatie met de Iraanse marine zelfs vriendelijk werd. 

Een opmerking als “Thanks for the info, have a good watch” lijkt misschien een formaliteit, maar is in deze context een teken van ontdooiing.

Over dit gehele proces hebben jullie een uitstekende samenwerking gehad met de Fransen, die zich wederom hebben laten zien als een zeer capabele marine. 

Juist in een missie waarin er veel wordt gepionierd, is het belangrijk dat je elkaar begrijpt, aanvoelt en kan vertrouwen.

En dat de NAVO procedures soepel worden doorlopen. 

De door jullie opgebouwde kennis over het pattern of life wordt nu door hen bewaakt en zal vanaf augustus door onder anderen de Denen worden gebruikt. 

Ook op de lange termijn draagt jullie aanwezigheid en beeldopbouw bij aan de veiligheid in deze regio.

(...)

Aangetreden militairen, 

Jullie hebben een topprestatie geleverd. 

Maar van “het sportiefste schip van de marine” had ik ook niet anders verwacht. 

Net als de echte Michiel de Ruyter zijn jullie wars van heldendom of lofzangen. 

En toch is dat wel wat jullie verdienen. 

Net als duizenden anderen zeelieden hebben jullie in deze corona-periode met een heel aantal beperkingen te maken gekregen. 

Maar jullie hebben dit glansrijk doorstaan. 

Jullie commandant zegt hier terecht over – en ik kan dat als oud-commandant van dit schip alleen maar beamen:

...“Zijner Majesteits De Ruyter is een prachtig schip met moderne middelen… maar het is de bemanning die het schip maakt.”

Jullie hebben rust gebracht in de golf van onrust. 

En nu is het jullie van harte gegund om zelf rust te krijgen.

(...)

Samen met jullie familie en vrienden. 

Zij hebben het mogelijk gemaakt dat jullie dit belangrijke werk konden doen. 

En zij hebben jullie op allerlei manieren gesteund, door bijvoorbeeld berichtjes en muziek op te sturen voor het radioprogramma aan boord. 

Of door samen met jullie geld op te halen voor het Nationaal Ouderenfonds, zodat aan deze kwetsbare groep in deze bijzondere tijd extra aandacht kan worden gegeven. 

(…)

Jullie gaan nu allemaal met verlof. Ook het schip. Want zij gaat groot onderhoud in.

Het overgrote deel van jullie krijgt straks elders een functie.

Dus kijk nog even goed om je heen, want jullie zullen voorlopig niet meer in deze samenstelling bij elkaar zijn. 

Ik reik jullie nu graag de Herinneringsmedaille Internationale Missies uit.

Jullie zullen deze fysieke herinnering voortaan bij je dragen, maar de echte herinnering zit in je hoofd. 

Deze missie zullen jullie nooit meer vergeten. 

Paradecommandant, wilt u het geheel in de houding zetten zodat mijn adjudant de beschikking kan voorlezen?

Dank u wel.